Mynd/BBL
Skoðun 13. apríl 2018

Vonarglæta

Hörður Kristjánsson
Fjármálaáætlun ríkisstjórnar Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs, Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks fyrir árin 2019–2023 var kynnt á dögunum og þar talað um „umfangsmikil fjárfesting í samgöngu- og fjarskiptamálum,“ sem verður meðal annars fjármögnuð með arðgreiðslum frá fjármálafyrirtækjum í eigu ríkisins. 
 
Alls er reiknað með að framlög nemi 124 milljörðum króna í þessa málaflokka á tímabilinu og að frá árinu 2019 bætist við sérstök árleg framlög til þriggja ára upp á 5,5 ma.kr. Gert er ráð fyrir að ljósleiðaravæðingu landsins ljúki árið 2020.
 
Á yfirborðinu hljómar þetta vel en þegar horft er á stórhættulegt og niðurnítt vegakerfi landsins eru þetta í raun hræðileg tíðindi. Það er t.d. langur vegur frá því að verið sé að nota skatta og gjöld sem nú eru innheimt af bifreiðaeigendum til vegamála á hverju einasta ári. Vantar þar marga tugi milljarða inn í dæmið. Samt ætla menn að auka enn skattaálögur á „suma“ bifreiðaeigendur í gegnum kolefnisskatt, en engar hugmyndir á borðinu um hvar taka eigi vaxandi kostnað vegna slits ört fjölgandi rafbíla á vegakerfinu. Vegagerðin áætlar að umferð haldi áfram að aukast á þessu ári um 4–6%. Það bætist við aukningu undanfarinna ára og þýðir aukið niðurbrot vegakerfisins.
 
Varðandi vegamálin er líka tilbúinn kerfisvandi sem hefur verið til mikilla vandræða undanfarna áratugi. Það varðar framkvæmd umhverfismála með endalausum kærurétti án þess að í þeim rétti felist nokkur einasta ábyrgð. Mörg dæmi mætti nefna þar sem kærur hafa tafið nauðsynleg úrbótaverkefni og valdið þjóðfélaginu miklum fjárhagslegum skaða. Vegurinn frá Þingvöllum og austur að Laugarvatni er t.d. ágætt dæmi um það. Þar var ítrekað kært í skjóli fullyrðinga „vísindamanna“ um að nýr vegur myndi m.a. eyðileggja lífríki Þingvallavatns.  Minna hefur heyrst um þessar fullyrðingar eftir að vegurinn um Lyngdalsheiði var lagður í stað leiðar um Gjábakkaveg. Nú krossa menn fingur og vona að nýframkomin kæra verði ekki til að stöðva fyrirhugaðar framkvæmdir við endurbætur á stórhættulegum og ónýtum vegarspotta frá Lyngdalsheiðarvegi að þjónustumiðstöðinni á Þingvöllum.
 
Annar vegarkafli hefur haldið heilum landshluta í gíslingu áratugum saman, en það er vegarkafli um Gufudalssveit í Austur-Barðastrandarsýslu. Þar hafa menn nýtt sér manngert regluverk náttúruverndarlaga til að kæra í það endalausa vegna hugmynda um vegalagningu um svæði sem kallað er Teigsskógur. Stjórnmálamenn hafa þar staðið ráðþrota gagnvart eigin sköpunarverki reglukerfisins, en ábyrgð kærenda gagnvart mögulegu tjóni og miska vegfarenda og rétti íbúa á sunnanverðum Vestfjörðum til að tryggja sína tilvist, er engin. Athygli vekur að í hópi þeirra sem staðið hafa gegn þessum hagsmunum vegfarenda og íbúa á svæðinu er svo umhverfisráðherrann sjálfur. Það verður því fróðlegt að sjá hvort núverandi ríkisstjórn hefur kjark til að höggva á þennan hnút. Kannski það verði loks að veruleika. Nú er allavega komin fram langþráð vonarglæta í því máli með framlagningu á frumvarpi til laga um framkvæmdaleyfi vegna uppbyggingar á Vestfjarðavegi. Fyrir því máli fer Haraldur Benediktsson, Sjálfstæðisflokki og meðflutningsmenn eru Halla Signý Kristjánsdóttir, Framsóknarflokki, Guðjón S. Brjánsson, Samfylkingu, Bergþór Ólason, Miðflokki og Sigurður Páll Jónsson, Miðflokki. Gangi þeim vel.