Greitt að fullu fyrir allt að 10,47% af umframmjólk
Útreikningum á útjöfnun ársins 2025 er lokið hjá atvinnuvegaráðuneytinu annars vegar og mjólkurafurðastöðvunum hins vegar.
Alls koma til útjöfnunar rúmlega 7,6 milljónir lítra og fá þeir kúabændur sem lögðu inn umframmjólk, sem var allt að 10,47% af greiðslumarki þeirra, hana nú greidda fullu verði, bæði hvað varðar beingreiðslur og afurðastöðvarverð.
Peningalegt uppgjör samkvæmt þessum útreikningum fer fram nú í febrúarmánuði.
Ónotað greiðslumark
Að sögn Jóhannesar Hr. Símonarsonar, framkvæmdastjóra Auðhumlu svf., samanstanda þessar 7,6 milljónir lítra annars vegar af greiðslumarki þeirra mjólkurframleiðenda sem ekki náðu að framleiða að fullu upp í greiðslumark sitt og hins vegar þeirra mjólkurframleiðenda sem hafa hætt mjólkurframleiðslu en eiga enn hluta af greiðslumarki sínu óselt í árslok.
Framkvæmd útjöfnunar fer fram samkvæmt 11. grein reglugerðar um stuðning í nautgriparækt: „Skal fyrst greitt fyrir fyrsta prósentustig sem greiðslumarkshafi framleiðir umfram eigið greiðslumark og síðan annað prósentustig og svo áfram eftir því sem ónotað greiðslumark gefur tilefni til.“
Metframleiðsla mjólkur
Heildarmagn raunverulegrar umframmjólkur, sem framleitt var umfram heildargreiðslumark, reiknast því alls um fimm milljónir lítra, en var um 2,2 milljónir lítra árið 2024.
Alls voru 156,9 milljónir lítra lagðir inn í mjólkurafurðastöðvar á síðasta ári, sem er metframleiðsla mjólkur á einu ári og rúmlega þremur milljónum lítrum meira magn en árið 2024.
Hærra útjöfnunarhlutfall undanfarin ár
Jóhannes segir að undanfarin tvö ár hafi hlutfallið sem kom til útjöfnunar á ónotuðu greiðslumarki verið nokkru meiri en áður var, eða um og yfir 16%. Það hafi væntanlega hvatt til aukinnar framleiðslu auk þess sem fóðuröflun bænda hafi gengið mjög vel síðasta sumar.
Um síðustu áramót voru 445 kúabú starfandi á Íslandi sem er um helmingsfækkun frá aldamótum. Á sama tíma hefur meðalkúabúið stækkað umtalsvert og framleiðir nú rúmlega þrefalt meira en um aldamótin, eða ríflega 330 þúsund lítra.
