Hundruð lausagöngukúa valda usla í bæ í Norður-Makedóníu
Stór hjörð nautgripa hefur valdið usla í bænum Kriva Palanka og þorpunum í kring í Norður-Makedóníu. Íbúar bæjarins hafa um árabil glímt við stóran hóp lausagöngunautgripa og telur hjörðin nú yfir 1000 gripi. Kýrnar valda eignatjóni þegar þær ganga að næturlagi niður úr hæðunum í kring og éta sig í gegnum garða íbúa og ræktarland bænda á svæðinu. AP greinir frá.
Að sögn íbúa skapa kýrnar einnig verulega hættu fyrir vatnsból bæjarins og stefna vegfarendum á fjölförnum vegi, sem liggur til nágrannalandsins Búlgaríu, í voða. Bæjarstjóri Kriva Palanka hefur farið þess á leit við forsætisráðherra Norður-Makedóníu að lýst verði yfir neyðarástandi í sveitarfélaginu svo yfirvöld geti leyst úr nautgripavandanum.
Þungt skrifræði
Íbúar bæjarins kenna flóknu skrifræði landsins um að ekki hafi verið farið eftir fyrirmælum frá Matvælastofnun landsins frá árinu 2024. Þá átti að taka hjörðina, sem var í eigu þriggja eigenda, úr vörslu þeirra. Eigendurnir lögðust ekki gegn haldlagningu gripanna en vegna mistaka í stjórnsýslunni fór málareksturinn út um þúfur. Og síðan þá hafa nautgripirnir gengið um óáreittir. Á síðustu árum hefur nautgripunum fjölgað úr 400 í yfir 1000.
Eftir að fyrirmæli komu frá Matvælastofnuninni árið 2024 um að hald væri lagt á hjörðina hafa nautgripirnir verið á ábyrgð stofunarinnar, en stofunin hefur ekki framfylgt eigin fyrirmælum.
Íbúar leggja fram lausnir
Eignatjón í bænum er mikið vegna lausagöngunnar. Einn íbúi lýsir því að nautgripirnir hafi eyðilagt yfir 150 tré í aldingarði hans. Aðrir íbúar í útjaðri bæjarins og nálægum þorpum segja svipaða sögu. Á síðasta ári stefndi hjörðin vatnsbóli svæðisins í hættu þegar nokkrir gripir drápust við bakka þess. En reiðin beinist þó ekki að nautgripunum sjálfum, heldur stjórnvöldum sem íbúar segja hafa brugðist þegar kemur að því að taka á vandanum. Sveitarfélagið hefur ekki vald til að grípa inn í málið eins og það stendur núna.
Íbúar þorpanna í kringum Kriva Palanka leggja til að nautgripirnir verði seldir á viðráðanlegu verði. Í hjörðinni liggi mikil verðmæti. Salan gæti komið mörgum til góða í landi þar sem um þriðjungur íbúanna býr við fátækt. Verði lýst yfir neyðarástandi í sveitarfélaginu myndi það tryggja stjórnvöldum það fjármagn sem þarf til að takast á við vandann og koma böndum á flökkuhjörðina.
