Landslag í Norður-Makedóníu.
Landslag í Norður-Makedóníu.
Utan úr heimi 17. nóvember 2026

Hundruð lausagöngukúa valda usla í bæ í Norður-Makedóníu

Höfundur: Katrín Lilja Jónsdóttir

Stór hjörð nautgripa hefur valdið usla í bænum Kriva Palanka og þorpunum í kring í Norður-Makedóníu. Íbúar bæjarins hafa um árabil glímt við stóran hóp lausagöngunautgripa og telur hjörðin nú yfir 1000 gripi. Kýrnar valda eignatjóni þegar þær ganga að næturlagi niður úr hæðunum í kring og éta sig í gegnum garða íbúa og ræktarland bænda á svæðinu. AP greinir frá.

Að sögn íbúa skapa kýrnar einnig verulega hættu fyrir vatnsból bæjarins og stefna vegfarendum á fjölförnum vegi, sem liggur til nágrannalandsins Búlgaríu, í voða. Bæjarstjóri Kriva Palanka hefur farið þess á leit við forsætisráðherra Norður-Makedóníu að lýst verði yfir neyðarástandi í sveitarfélaginu svo yfirvöld geti leyst úr nautgripavandanum.

Þungt skrifræði

Íbúar bæjarins kenna flóknu skrifræði landsins um að ekki hafi verið farið eftir fyrirmælum frá Matvælastofnun landsins frá árinu 2024. Þá átti að taka hjörðina, sem var í eigu þriggja eigenda, úr vörslu þeirra. Eigendurnir lögðust ekki gegn haldlagningu gripanna en vegna mistaka í stjórnsýslunni fór málareksturinn út um þúfur. Og síðan þá hafa nautgripirnir gengið um óáreittir. Á síðustu árum hefur nautgripunum fjölgað úr 400 í yfir 1000.

Eftir að fyrirmæli komu frá Matvælastofnuninni árið 2024 um að hald væri lagt á hjörðina hafa nautgripirnir verið á ábyrgð stofunarinnar, en stofunin hefur ekki framfylgt eigin fyrirmælum.

Íbúar leggja fram lausnir

Eignatjón í bænum er mikið vegna lausagöngunnar. Einn íbúi lýsir því að nautgripirnir hafi eyðilagt yfir 150 tré í aldingarði hans. Aðrir íbúar í útjaðri bæjarins og nálægum þorpum segja svipaða sögu. Á síðasta ári stefndi hjörðin vatnsbóli svæðisins í hættu þegar nokkrir gripir drápust við bakka þess. En reiðin beinist þó ekki að nautgripunum sjálfum, heldur stjórnvöldum sem íbúar segja hafa brugðist þegar kemur að því að taka á vandanum. Sveitarfélagið hefur ekki vald til að grípa inn í málið eins og það stendur núna.

Íbúar þorpanna í kringum Kriva Palanka leggja til að nautgripirnir verði seldir á viðráðanlegu verði. Í hjörðinni liggi mikil verðmæti. Salan gæti komið mörgum til góða í landi þar sem um þriðjungur íbúanna býr við fátækt. Verði lýst yfir neyðarástandi í sveitarfélaginu myndi það tryggja stjórnvöldum það fjármagn sem þarf til að takast á við vandann og koma böndum á flökkuhjörðina.

Skylt efni: Kýr | Norður-Makedonia

„Spjallað“ við kýr
Á faglegum nótum 9. janúar 2023

„Spjallað“ við kýr

Atferli, hegðun, útlit og ástand nautgripa getur gefið gríðarlega mikilvægar upp...

Skógarbændur og Bændasamtök Íslands
Á faglegum nótum 5. janúar 2023

Skógarbændur og Bændasamtök Íslands

Á aðalfundi Landssambands skógareigenda (LSE) sem haldinn var í Borgarnesi í maí...

Lífræn framleiðsla – nú er lag
Á faglegum nótum 5. janúar 2023

Lífræn framleiðsla – nú er lag

Á undanförnum árum hefur VOR látið til sín taka með ýmsum hætti til að hvetja ti...

Eitur á alltaf að vera síðasta úrræðið
Á faglegum nótum 3. janúar 2023

Eitur á alltaf að vera síðasta úrræðið

Meindýr eru skaðvaldar í garð- og skógrækt og óvelkomnir gestir sem flestir vild...

Ýmsir vankantar við smíði nýju norrænu næringarráðanna
Á faglegum nótum 2. janúar 2023

Ýmsir vankantar við smíði nýju norrænu næringarráðanna

Vinna við norrænu næringarráðin (NNR), sem Norræna ráðherra­nefndin heldur utan ...

Um niðurstöður lambadóma haustið 2022
Á faglegum nótum 30. desember 2022

Um niðurstöður lambadóma haustið 2022

Í heildina var útkoma lamba í haust góð. Meðalfallþungi á landinu var 16,6 kg og...

Lífrænn úrgangur: höfuðverkur eða tækifæri?
Á faglegum nótum 28. desember 2022

Lífrænn úrgangur: höfuðverkur eða tækifæri?

Hér á landi fellur til gríðarlegt magn af lífrænum úrgangi á öllum stigum samfél...

Skýrsluhald – heimarétt WorldFengs
Á faglegum nótum 27. desember 2022

Skýrsluhald – heimarétt WorldFengs

Nú þegar líður að áramótum og allir eru búnir að skila haustskýrslu til matvælar...