Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 3 ára.
Matarsvindl í bókmenntasögunni
Fréttaskýring 13. október 2022

Matarsvindl í bókmenntasögunni

Höfundur: Guðrún Hulda Pálsdóttir

Matvælasvindl hefur fylgt manninum frá upphafi, enda svikin sögð jafngömul versluninni sjálfri. Í afar áhugaverðum hlaðvarpsþætti Símons Majumdar af „Eat My Globe“ fjallar hann um sögu matvælasvika.

Hann rennir stoðum undir það að vernd almennings gegn matvælasvikum hafi verið ein af elstu formum stjórnvaldsreglugerða. Upphafleg viðmið formfestu viðskiptanna var að sameinast um staðlaðar mælieiningar. Hann kynnir nokkrar klausur úr fornbókmenntum til sögunnar máli sínu til stuðnings. Finna má vísbendingar um slíkt regluverk og viðurlög við brotum á þeim strax í Biblíunni, en í fimmtu Mósebók segir:

Þú skalt ekki hafa tvenns konar vogarsteina í poka þínum, léttan og þungan. Þú skalt ekki hafa tvenns konar efu í húsi þínu, langa og stutta. Þú skalt hafa nákvæma og rétta vogarsteina og þú skalt hafa nákvæma og rétta efu svo að þú lifir lengi í landinu sem Drottinn, Guð þinn, gefur þér. Því að hver sem þetta gerir, sérhver svikari, er Drottni, Guði þínum, viðurstyggð.

Í ritum Kínverja má finna vísbendingar þess að verslunarmenn hafi haft umboðsmenn sem höfðu það hlutverk að stöðva framleiðslu á fölsuðum vörum. Á tímum Tang­keisaraveldisins mátti finna lagaklausu með leiðbeiningum um refsingar sem beita mátti þá sem uppvísir urðu að matvælasvindli:

Þegar þurrkað eða ferskt kjöt veldur því að menn verða veikir, skal brenna alla afgangana eins fljótt og auðið er. Hinn brotlegi skal hýddur 90 höggum.

Sá sem af ásettu ráði gefur eða selur öðrum kjötið skal vísað úr landi í eitt ár. Ef sá deyr, sem neytt hefur kjötsins, skal hinn brotlegi hengdur.

Fleiri áhugaverð dæmi um regluverk kringum matvælasvindl er að finna í bókmenntasögunni og rétt að mæla með hlustun þáttar Símons Majumdar sem nefnist „There is Death in the Pot“: The History of Food Fraud.

Skylt efni: Matvælasvindl

Lokun Hormússunds afhjúpar fallvalt matvælakerfi heimsins
Fréttaskýring 20. apríl 2026

Lokun Hormússunds afhjúpar fallvalt matvælakerfi heimsins

Áhrif lokunar Hormússundsins geta orðið mikil á komandi ræktunar- tímabil um all...

Rýr hlutur landbúnaðarrannsókna úr stuðningskerfinu
Fréttaskýring 16. apríl 2026

Rýr hlutur landbúnaðarrannsókna úr stuðningskerfinu

Á Íslandi rennur mun lægra hlutfall af heildarstuðningi við landbúnað til almenn...

Árangur í umferðaröryggismálum
Fréttaskýring 16. apríl 2026

Árangur í umferðaröryggismálum

Miðað við fréttaflutning undanfarinna ára má áætla að Ísland sé á slæmum stað þe...

Gjörunnin matvæli umlykja okkur
Fréttaskýring 7. apríl 2026

Gjörunnin matvæli umlykja okkur

Undanfarin ár hefur fræðasamfélagið veitt matvælum sem hafa undirgengist fjölda ...

Tollflokkast áfram sem ostur en ekki jurtaostur
Fréttaskýring 7. apríl 2026

Tollflokkast áfram sem ostur en ekki jurtaostur

Heildsölufyrirtækið Danól hefur frá árinu 2021 reynt fyrir íslenskum dómstólum a...

Nýr formaður deildar nautgripabænda
Fréttaskýring 27. mars 2026

Nýr formaður deildar nautgripabænda

Á deildarfundi nautgripabænda hjá Bændasamtökum Íslands (NautBÍ) voru helstu áhe...

Hvað á að gera við ríkisjarðir?
Fréttaskýring 16. mars 2026

Hvað á að gera við ríkisjarðir?

Ríkissjóður er stærsti einstaki landeigandi á Íslandi og á 421 jarðir víðs vegar...

Tafarlausra hnattrænna aðgerða þörf
Fréttaskýring 9. mars 2026

Tafarlausra hnattrænna aðgerða þörf

Umhverfisstofnun Sameinuðu þjóðanna (UNEP) hefur sent frá sér nýja skýrslu, GEO-...