Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 3 ára.
Matarsvindl í bókmenntasögunni
Fréttaskýring 13. október 2022

Matarsvindl í bókmenntasögunni

Höfundur: Guðrún Hulda Pálsdóttir

Matvælasvindl hefur fylgt manninum frá upphafi, enda svikin sögð jafngömul versluninni sjálfri. Í afar áhugaverðum hlaðvarpsþætti Símons Majumdar af „Eat My Globe“ fjallar hann um sögu matvælasvika.

Hann rennir stoðum undir það að vernd almennings gegn matvælasvikum hafi verið ein af elstu formum stjórnvaldsreglugerða. Upphafleg viðmið formfestu viðskiptanna var að sameinast um staðlaðar mælieiningar. Hann kynnir nokkrar klausur úr fornbókmenntum til sögunnar máli sínu til stuðnings. Finna má vísbendingar um slíkt regluverk og viðurlög við brotum á þeim strax í Biblíunni, en í fimmtu Mósebók segir:

Þú skalt ekki hafa tvenns konar vogarsteina í poka þínum, léttan og þungan. Þú skalt ekki hafa tvenns konar efu í húsi þínu, langa og stutta. Þú skalt hafa nákvæma og rétta vogarsteina og þú skalt hafa nákvæma og rétta efu svo að þú lifir lengi í landinu sem Drottinn, Guð þinn, gefur þér. Því að hver sem þetta gerir, sérhver svikari, er Drottni, Guði þínum, viðurstyggð.

Í ritum Kínverja má finna vísbendingar þess að verslunarmenn hafi haft umboðsmenn sem höfðu það hlutverk að stöðva framleiðslu á fölsuðum vörum. Á tímum Tang­keisaraveldisins mátti finna lagaklausu með leiðbeiningum um refsingar sem beita mátti þá sem uppvísir urðu að matvælasvindli:

Þegar þurrkað eða ferskt kjöt veldur því að menn verða veikir, skal brenna alla afgangana eins fljótt og auðið er. Hinn brotlegi skal hýddur 90 höggum.

Sá sem af ásettu ráði gefur eða selur öðrum kjötið skal vísað úr landi í eitt ár. Ef sá deyr, sem neytt hefur kjötsins, skal hinn brotlegi hengdur.

Fleiri áhugaverð dæmi um regluverk kringum matvælasvindl er að finna í bókmenntasögunni og rétt að mæla með hlustun þáttar Símons Majumdar sem nefnist „There is Death in the Pot“: The History of Food Fraud.

Skylt efni: Matvælasvindl

Markaðurinn stækkar ef fleiri rækta til manneldis
Fréttaskýring 11. september 2026

Markaðurinn stækkar ef fleiri rækta til manneldis

Bændur í Vallanesi á Fljótsdalshéraði, á Sandhóli í Vestur-Skaftafellsssýslu og ...

Hægt að leysa vandann með 15–20 ofnum
Fréttaskýring 10. september 2026

Hægt að leysa vandann með 15–20 ofnum

Mikið magn dýrahræja hefur farið ólöglega til urðunar á undanförnum árum á Íslan...

Megináherslan að tryggja Íslandi sem mest ákvörðunarvald
Fréttaskýring 28. ágúst 2026

Megináherslan að tryggja Íslandi sem mest ákvörðunarvald

Mikið hefur verið rætt um áhrif ESB aðildar á landbúnað en samkvæmt skýrslu Bænd...

Sterk rök fyrir sérlausnum fyrir landbúnað
Fréttaskýring 28. ágúst 2026

Sterk rök fyrir sérlausnum fyrir landbúnað

Davíð Þór Björgvinsson er lögmaður á Thales lögfræðiþjónustu og fyrrverandi dóma...

Sérstaða Íslands slík að taka verði tillit til hennar
Fréttaskýring 28. ágúst 2026

Sérstaða Íslands slík að taka verði tillit til hennar

Margrét Einarsdóttir, prófessor við lagadeild Háskólans í Reykjavík, er ein af þ...

Hver á hvað við ESB-aðild?
Fréttaskýring 28. ágúst 2026

Hver á hvað við ESB-aðild?

Eignarhald auðlinda og ákvörðunarvald yfir þeim hefur verið til umræðu í tengslu...

Greiðslumarkið og ESB
Fréttaskýring 27. ágúst 2026

Greiðslumarkið og ESB

Umræða um mögulega aðild Íslands að Evrópusambandinu hefur einkum snúist um toll...

„Við hvað eru menn hræddir?“
Fréttaskýring 14. ágúst 2026

„Við hvað eru menn hræddir?“

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra bregst hér við nokkrum spurning...