Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 4 ára.
Matarsvindl í bókmenntasögunni
Fréttaskýring 13. október 2022

Matarsvindl í bókmenntasögunni

Höfundur: Guðrún Hulda Pálsdóttir

Matvælasvindl hefur fylgt manninum frá upphafi, enda svikin sögð jafngömul versluninni sjálfri. Í afar áhugaverðum hlaðvarpsþætti Símons Majumdar af „Eat My Globe“ fjallar hann um sögu matvælasvika.

Hann rennir stoðum undir það að vernd almennings gegn matvælasvikum hafi verið ein af elstu formum stjórnvaldsreglugerða. Upphafleg viðmið formfestu viðskiptanna var að sameinast um staðlaðar mælieiningar. Hann kynnir nokkrar klausur úr fornbókmenntum til sögunnar máli sínu til stuðnings. Finna má vísbendingar um slíkt regluverk og viðurlög við brotum á þeim strax í Biblíunni, en í fimmtu Mósebók segir:

Þú skalt ekki hafa tvenns konar vogarsteina í poka þínum, léttan og þungan. Þú skalt ekki hafa tvenns konar efu í húsi þínu, langa og stutta. Þú skalt hafa nákvæma og rétta vogarsteina og þú skalt hafa nákvæma og rétta efu svo að þú lifir lengi í landinu sem Drottinn, Guð þinn, gefur þér. Því að hver sem þetta gerir, sérhver svikari, er Drottni, Guði þínum, viðurstyggð.

Í ritum Kínverja má finna vísbendingar þess að verslunarmenn hafi haft umboðsmenn sem höfðu það hlutverk að stöðva framleiðslu á fölsuðum vörum. Á tímum Tang­keisaraveldisins mátti finna lagaklausu með leiðbeiningum um refsingar sem beita mátti þá sem uppvísir urðu að matvælasvindli:

Þegar þurrkað eða ferskt kjöt veldur því að menn verða veikir, skal brenna alla afgangana eins fljótt og auðið er. Hinn brotlegi skal hýddur 90 höggum.

Sá sem af ásettu ráði gefur eða selur öðrum kjötið skal vísað úr landi í eitt ár. Ef sá deyr, sem neytt hefur kjötsins, skal hinn brotlegi hengdur.

Fleiri áhugaverð dæmi um regluverk kringum matvælasvindl er að finna í bókmenntasögunni og rétt að mæla með hlustun þáttar Símons Majumdar sem nefnist „There is Death in the Pot“: The History of Food Fraud.

Skylt efni: Matvælasvindl

Eitt stærsta landeldi heims  í Vestmannaeyjum
Fréttaskýring 26. október 2026

Eitt stærsta landeldi heims í Vestmannaeyjum

Uppbygging fiskeldisstöðvarinnar Laxeyjar í Vestmannaeyjum er komin langt á veg,...

Kolefniseiningar úr endurheimt votlendis og nýskógrækt
Fréttaskýring 22. október 2026

Kolefniseiningar úr endurheimt votlendis og nýskógrækt

Kolefnismarkaðir eru af tvennum toga; lögbundnir og valkvæðir. Á lögbundnum mörk...

Ábyrgð og tækifæri bænda í landnotkun
Fréttaskýring 14. október 2026

Ábyrgð og tækifæri bænda í landnotkun

Bráðabirgðaniðurstöður úr losunarbókhaldi Íslands fyrir síðasta ár voru kynntar ...

Eitt sláturhús selur alvöru vambir
Fréttaskýring 9. október 2026

Eitt sláturhús selur alvöru vambir

Aðgengi fólks að alvöru vömbum til sláturgerðar hefur minnkað á undanförnum árum...

Hvaða flaska er best fyrir umhverfið?
Fréttaskýring 28. september 2026

Hvaða flaska er best fyrir umhverfið?

Umbúðir vega gjarnan þungt þegar kolefnisspor matar- og drykkjarvara er skoðað. ...

Fyrsti innflutningur á frjóvguðum laxahrognum í áratugi
Fréttaskýring 24. september 2026

Fyrsti innflutningur á frjóvguðum laxahrognum í áratugi

Nokkur fiskeldisfyrirtæki hafa óskað eftir leyfi til innflutnings á frjóvguðum l...

Spurningar um vernd og vind
Fréttaskýring 24. september 2026

Spurningar um vernd og vind

Fyrsta vindorkuver Íslands, Vaðölduver, var gangsett 15. september síðastliðinn....

Markaðurinn stækkar ef fleiri rækta til manneldis
Fréttaskýring 11. september 2026

Markaðurinn stækkar ef fleiri rækta til manneldis

Bændur í Vallanesi á Fljótsdalshéraði, á Sandhóli í Vestur-Skaftafellsssýslu og ...