Ekki enn verið formlega skorið úr um vernd T137

Í Frakklandi hefur á undanförnum vikum verið unnið að rannsóknum á næmi mismunandi arfgerða íslensks sauðfjár fyrir riðusmiti.

Einn tilgangur þeirra er að fá það formlega staðfest að arfgerðin T137, sem fundist hefur í rúmlega 80 gripum á Íslandi, sé verndandi.

Dráttur hefur orðið á því að fá niðurstöður úr verkefninu, en áætlað var að þær fengjust áður en fengitíminn hæfist.

Um svokölluð PMCA-próf (e. protein misfolding cyclic amplification) er að ræða, þar sem líkt er eftir smitferlinu – aflögun príonpróteinsins – í tilraunaglasi og það prófað gagnvart mismunandi arfgerðum.

Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins (RML) er í forsvari fyrir verkefnið, en rannsóknarteymið samanstendur af Karólínu Elísabetardóttur í Hvammshlíð, Stefaníu Þorgeirsdóttur og Vilhjálmi Svanssyni frá Keldnum ásamt Eyþóri Einarssyni frá RML.

„Mannariða“ veldur rannsóknarbanni

„Markmið er að fá hér betri vitneskju um næmi mismunandi arfgerða, til dæmis staðfestingu á því að T137 sé einnig fullkomlega verndandi gegn þeirri riðuveiki sem þrífst hér á landi,“ segir Karólína.

„Í stuttu máli er smitferlið þannig að heilabútar kinda með ákveðna arfgerð er blandað saman við heilabúta sýktra kinda, blandan er þá meðhöndluð meðal annars með hljóðbylgjum og ýmsu öðru til að flýta fyrir smitferlinu. Á meðan er skoðað hvort upprunalegi heilbrigði heilinn breytist – og þar með smitast – og ef svo er, hversu hratt það gerist. Því hraðar sem heilinn breytist, því hærra er næmisstigið – því næmari er viðkomandi arfgerðin fyrir riðusmiti,“ segir hún.

Karólína segir að upprunalega hafi verið áætlað að fá lokaniðurstöður úr þessum prófum áður en fengitíminn hæfist. „Aðallega tvær ástæður hafa valdið því að þessu markmiði var ekki náð. Í fyrsta lagi varð rannsóknarbann í Frakklandi eftir að starfsmaður á rannsóknarstofu þar í landi veiktist af Creutzfeldt-Jakob-sjúkdómnum, sem hefur stundum verið kallaður „mannariða“. Í öðru lagi komu óvænt upp tæknileg vandamál í þessu flókna ferli. PMCA-próf eru einungis gerð á örfáum rannsóknarstofum í heiminum. PMCA-sérfræðingar frá Englandi og Sviss komu núna nýlega inn í hópinn til að aðstoða franska teymið í því að leysa málin sem fyrst.

Vonir standa yfir að hægt verði að fá haldbærar niðurstöður rétt eftir áramótin,“ segir Karólína.