Hvers virði eru loforð ríkisins?

Hvað eru samþykktar samgönguáætlanir mikils virði ef þær standast aðeins þar til pólitískir vindar breytast?

Fjarðarheiðargöng voru ekki tilfallandi hugmynd. Þau voru niðurstaða áratugalangrar vinnu, faglegra greininga og víðtækrar pólitískrar sáttar. Þau voru skilgreind sem næsta jarðgangaverkefni Íslands. Undirbúningi var lokið. Göngin eru tilbúin til útboðs.

Samt er nú lagt til að þau víki.

Þetta er ekki tæknileg forgangsfærsla, heldur stefnumarkandi ákvörðun með víðtæk áhrif. Þetta er ákvörðun sem hefur raunverulegar afleiðingar fyrir öryggi fólks, heilbrigðisþjónustu og framtíð heils samfélags.

Fjarðarheiði er fjallvegur í yfir 600 metra hæð. Hún lokast oft tugum daga á ári. Þar hafa orðið alvarleg slys. Þar hefur fólk misst lífið. Þetta er ekki óvænt áhætta. Þetta er raunveruleiki sem hefur ítrekað sýnt sig, með alvarlegum afleiðingum.

Samt er íbúum sagt að bíða áfram.

Bíða þrátt fyrir að engar nýjar faglegar forsendur hafi komið fram. Bíða þrátt fyrir að göngin séu tilbúin. Bíða þrátt fyrir að sameining sveitarfélaga og uppbygging þjónustu hafi byggst á því að örugg heilsárstenging kæmi til.

Samgönguáætlanir eiga að vera traust langtímaverkfæri sem samfélög, fyrirtæki og opinberar stofnanir geta byggt ákvarðanir sínar á. Þær eiga að byggja á faglegu mati, öryggissjónarmiðum og heildarhagsmunum. Ekki skammtímapólitík eða breytilegum áherslum ráðherra hverju sinni. Þegar stórar, fullundirbúnar innviðaframkvæmdir geta horfið af borðinu án nýrra raka er ekki aðeins verið að fresta verkefni, heldur raska grundvelli trausts, fyrirsjáanleika og ábyrgðar í stjórnsýslunni. Langtímahugsun er orðin að skiptimynt og samfélögum er sagt að aðlagast óstöðugleikanum.

Þá verðum við öll að staldra við: ef slíkar ákvarðanir eru ekki stöðugar, ef öryggi fólks og framtíð samfélaga getur sveiflast með pólitískum vindum, pólitískum stormviðrum. Hvað getum við þá raunverulega treyst á í opinberri stefnumótun?

Þetta er ekki aðeins samgöngumál. Þetta snýst um hvort fólk geti treyst því sem ríkið lofar og gert langtímaplön. Þetta er ábyrgðarmál.

Spurningin sem við verðum að spyrja er einföld:

Viljum við í alvöru búa við stjórnsýslu þar sem faglega undirbyggðar ákvarðanir um öryggi fólks geta sveiflast með pólitískum vindum?

Fjarðarheiðargöng eru ekki sérhagsmunamál. Þau eru öryggisverkefni. Þau eru heilbrigðismál. Þau eru byggðastefna í framkvæmd.

Að fresta þeim er meðvituð ákvörðun um að viðhalda hættu sem hægt er að afnema.

Það er ákvörðun sem á skilið miklu meiri umræðu en einfalt færsluatriði í nýrri áætlun.

Höfundur er sveitarstjórnarfulltrúi í Múlaþingi en fyrst og fremst íbúi í Seyðisfirði.