Minni skammtar, meira prótein!

Geysimiklar vinsældir þyngdarstjórnunarlyfja undanfarin misseri hafa haft eftirtektarverð áhrif á matvælamarkaðinn. Við notkun slíkra lyfja minnkar matarlyst og því þurfa notendur að huga sérstaklega að næringargildi fæðunnar til þess að koma í veg fyrir rýrnun vöðvamassa, með tilheyrandi heilbrigðisáhættu. Þetta hefur áhrif á hvaða matvæli neytendur velja og hvað þeir eru tilbúnir að greiða fyrir þau. Eftir því sem notendum þyngdarstjórnunarlyfja fjölgar eykst eftirspurnin eftir minni matarskömmtum með háu prótein- og næringargildi.

Framleiðendur og smásöluaðilar hafa ekki farið varhluta af þessari þróun. Erlendis hafa stórmarkaðir brugðist við með því að setja á markað máltíðir sem eru sérstaklega hannaðar fyrir þennan neytendahóp og veitingastaðir hafa aðlagað matseðla sína til að mæta aukinni eftirspurn eftir prótein- og trefjaríkum valkostum.

Þessi breyting í neysluhegðun hefur einnig áhrif á markaðsverðmæti matvæla, sérstaklega próteinvöru. Í nýlegri umfjöllun The Independent var bent á að auk þess sem öll aðföng til matvælaframleiðslu hafi verið að hækka í verði sökum m.a. óstöðugleika á alþjóðavettvangi, þá eigi aukin eftirspurn eftir próteini til að mæta næringarþörfum notenda þyngdarstjórnunarlyfja sinn þátt í hækkandi matvælaverði.

Aukinni eftirspurn fylgja aukin tækifæri

Íslendingar eru duglegir að fylgja hvers konar straumum og því kemur ekki á óvart að notkun þyngdarstjórnunarlyfja hérlendis er nokkuð algengari en í nágrannalöndum okkar. Síðastliðið haust notuðu 20 þúsund Íslendingar þyngdarstjórnunarlyf. Íslenskir matvælaframleiðendur hafa fundið fyrir aukinni eftirspurn eftir próteinríkum vörum og má þar nefna Ísey, en skyr er gott dæmi um vöru sem uppfyllir kröfu um hátt prótein- og næringargildi, þar sem það inniheldur þrisvar sinnum meira prótein en hefðbundið jógúrt.

Hér eru augljós tækifæri fyrir íslenska matvælaframleiðslu, sérstaklega þar sem þegar er lögð áhersla á gæði og hollustu. Rík hefð er fyrir framleiðslu á próteinríkum afurðum á borð við kjöt og mjólkurvörur, svo ekki sé minnst á allan fiskinn. Íslenskir bændur hafa sýnt að þeir geta brugðist liðlega við aukinni eftirspurn eftir mjólk og hefur framleiðslan aukist jafnt og þétt samhliða eftirspurn. Þótt framleiðsluferill kjöts sé lengri, mismunandi eftir tegundum, sýna bæði sölu- og innflutningstölur að svigrúm er til aukinnar framleiðslu.

Mikilvægi stöðugs og samkeppnishæfs rekstrarumhverfis

Svo að þessi tækifæri geti orðið að veruleika þarf þó að tryggja stöðugt og samkeppnishæft rekstrarumhverfi fyrir matvælaframleiðendur. Fyrirsjáanleiki í regluverki og hóflegar álögur skipta sköpum þegar ráðist er í fjárfestingar í búnaði, húsnæði og öðru til framleiðsluaukningar. Matvælaframleiðsla krefst alla jafna þolinmóðs fjármagns og á mikið undir því að skilyrði breytist ekki skyndilega. Samkeppnishæfni innlendrar framleiðslu ræður einnig úrslitum um hvort aukinni eftirspurn verði mætt með íslenskum vörum eða innflutningi. Með markvissum aðgerðum stjórnvalda sem styðja við innlenda framleiðslu má tryggja að virðisaukinn verði eftir innanlands, bændum, framleiðendum og neytendum til hagsbóta.

Ef eftirspurn eftir prótein- og næringarríkri fæðu heldur áfram að aukast, líkt og heilbrigðis- og lyfjafyrirtæki telja að verði, þarf samhliða að auka við framboðið. Þessar neyslubreytingar bjóða upp á tækifæri fyrir innlenda framleiðendur til þróa fleiri og fjölbreyttari próteinríkar vörur, hvort sem er að ræða kjöt, egg, mjólkurafurðir eða tilbúna rétti úr íslenskum hráefnum. Slíkt framboð mætir ekki aðeins neysluþörfum þeirra sem nota þyngdarstjórnunarlyf, heldur einnig sívaxandi hóps sem vilja viðhalda háu próteini í fæðu.

Með minnkandi matarskömmtum geta nefnilega falist tækifæri til vaxtar og virðisauka. Oft er minna meira.