Galdurinn er að byrja!

Íslenskt handverk á sér djúpar rætur í sögu og náttúru landsins, ekki síst prjónagleðin sem hefur fylgt okkur Íslendingum mörgum frá blautu barnsbeini.

Það á þó ekki við um hana Kristínu Ingibjörgu Hlynsdóttur, sem getur engu að síður státað af haganlega gerðu prjónlesi sínu í dag. Kristín er alin upp á norðanverðu landinu, á Laugum í Reykjadal, síðar á Húsavík til tólf ára aldurs en þá flutti fjölskyldan aftur í Reykjadal á Breiðumýri og síðar á Öndólfsstaði.

„Ég er alin upp í Suður-Þingeyjarsýslu, í Reykjadal fyrstu árin og á Húsavík frá sex til tólf ára aldurs. Foreldrar mínir eru ættaðir þarna úr Reykjadal og Fnjóskadal,“ segir Kristín. „Báðar ömmur mínar voru úr Reykjadal og foreldrar mínir búa þar, á bænum Öndólfsstöðum í Reykjadal.“ Foreldrar Kristínar keyptu þann bæ árið 2014 og hafa rekið þar ferðaþjónustu síðan auk þess að vera með lítið fjárbú.

Sveitin hefur sjarma

„Ég sótti mikið í það sem krakki að fá að vera í sveitinni hjá þeim ömmu og afa í Fnjóskadal og man eftir að hafa tekið rútuna sjálf frá Húsavík,“ segir Kristín enda snemma ljóst að hún er með bein í nefinu. „Áður en foreldrar mínir fluttu á Öndólfsstaði þá bjuggu þau á Breiðumýri sem er, má segja, hinum megin við ána. Þar bjuggu þau í gömlu læknishúsi sem stendur þar ásamt félagsheimilinu og bóndabæ þar sem föðuramma mín ólst upp. Þarna vorum við í nágrenni við ættingja okkar sem voru með búskap þó foreldrar mínir ynnu utan heimilis. Þar bjó ég frá tólf ára aldri og fluttist svo til Reykjavíkur rúmlega tvítug.“

Kristín er gift Óskari Árnasyni og saman eiga þau synina Hlyn Agnar, Árna Sólon og Tryggva Hrafn sem allir sækja mikið í að fara norður þó ekki séu þeir allir jafnhrifnir af lyktinni í fjárhúsunum... „Okkur finnst samt öllum gott að geta farið í sveitina og eiga þar athvarf,“ segir Kristín brosandi

Allir geta prjónað, þó byrji seint

Þótt Kristín sé þekkt fyrir listilegan prjónaskap í dag sat hún ekki við hannyrðir í uppvextinum heldur líkt og annað hvert barn hérlendis, þrælaðist gegnum húfur og trefla í handverkstímum grunnskólans.

„Áhuginn kviknaði ekkert fyrir alvöru fyrr en nokkru síðar, segir hún glottandi þó ég hafi nú alltaf alveg prjónað eitthvað á borð við vettlinga eða einhverjar fígúrur.“

Ömmur Kristínar voru iðnar við prjónana og segir Kristín frá því að sérstaklega hafi föðuramma hennar, Helga Jósepsdóttir, getað gert bókstaflega allt í höndunum. „Hún var mikil handavinnukona, prjónaði og saumaði ótrúlegustu hluti og lét eftir sig ýmiss konar handverk enda mjög listfeng. Það sem ég á í fórum mínum eftir hana er mér mjög dýrmætt, en hún lést árið 2008.

Það var kannski í kringum 2019, þegar ég gekk með yngsta soninn, að ég fór að prjóna af einhverri alvöru. Oftast er það þannig að mér dettur eitthvað í hug sem mig langar að prjóna og leita þá að uppskrift sem ég get aðlagað að því sem ég er með í huga. Það eru auðvitað nokkrir hönnuðir sem ég er hrifnust af en ég mæli með að áhugasamir leiti eftir hugmyndum sínum á netinu – og svo er bara að byrja – því þetta geta allir ef áhuginn er nægur,“ segir Kristín, en þessa dagana langar hana sjálfa helst að prófa að prjóna skírnarkjól.

Kristín er nösk á að finna skemmtilegar uppskriftir og segir að Óskar og drengirnir njóti góðs af, enda vílar hún ekki fyrir sér að prjóna StarWars húfur ef því er að skipta. Nærfjölskylda og vinir fá einnig gjarnan glaðninga og til viðbótar við sængurgjafir á borð við bangsahúfur og krúttlegar endur verður að nefna nokkuð vafasama vettlinga sem Kristín prjónaði röggsamlega á bróður sinn, eftir uppskrift sem eiginmaður hennar fann á TikTok undir merkinu #angrymittens. „Þetta eru ekki vettlingar fyrir alla aldurshópa segir Kristín sposk á svip, við skulum segja að fólk þurfi að minnsta kosti að hafa lokið grunnskóla til þess að bera þá.“

Kindapeysan portúgalska

Óskar er gjarnan óvæntur hvati prjónaskapar konu sinnar, en fyrir nokkrum árum fann hann skemmtilega portúgalska prjónabók í Nexus og færði konu sinni. Þar kynti hann heldur betur undir hugðarefnum Kristínar, sem gerðist bæði áhugakona um portúgalska ull og höfund bókarinnar, sem hún hóf að fylgja á Instagram. Í fyrra fann hún síðan peysu eftir þennan sama höfund sem hana langaði að prjóna.

Það fylgir sögunni, að Kristín átti leið til Portúgal stuttu síðar og gat þá keypt þarlenda ull í peysuna, sem í daglegu tali er nefnd „kindapeysan“.

„Já, þetta er líklegast sú flík sem mér þykir skemmtilegast að hafa prjónað,“ segir Kristín brosandi. Óskar, maðurinn minn, gaf mér þessa frábæru prjónabók frá Portúgal. Síðan hef ég fylgst með höfundi bókarinnar á Instagram, og rakst þar á uppskriftina að kindapeysunni og fannst ekki annað hægt en að ullin í hana yrði versluð í Portúgal. Hönnuðurinn og höfundur bókarinnar heitir Rosa Pomar, en hana má finna bæði á Instagram og svo vefsíðunni hennar ef lesendur hafa áhuga. Portúgalskar kindur eru auðvitað öðruvísi en þær íslensku og ullin að sama skapi áhugaverð. Annars er heill hafsjór til af handavinnu og föndurbókum til í Nexus og um að gera að líta þar við.“

Tengdamóðirin áhrifavaldur

Þótt handavinna og prjónaskapur sé í blóðinu kom tengdamóðir Kristínar, Martha Óskarsdóttir, tilvonandi tengdadóttur sinni skemmtilega á óvart þegar hún bauðst til að prjóna á hana brúðarkjólinn sem hún hannaði upp úr gömlu prjónamunstri. „Hann er mjög fallegur, prjónaður úr silkiþræddri íslenskri ull frá Einrúm,“ segir Kristín en kjóllinn er fínlegur líkt og hún sjálf og fer hönnunin henni afar vel. Martha prjónaði einnig lopapeysur á Óskar og syni þeirra Kristínar fyrir brúðkaupið, auk þess sem fleiri nutu hæfileika hennar þar. „Það mætti eiginlega kalla hana áhrifavald, að minnsta kosti hefur hún jákvæð og hvetjandi áhrif á mína prjónatilveru, gaf mér tildæmis fyrsta hringprjónasettið.“

„Ég hef annars verið að spinna svolítið,“ heldur Kristín áfram. „Foreldrar mínir eru með lítið fjárbú auk ferðaþjónustunnar, þannig ég tók upp á því fyrir tæpum tveimur árum að fara á tóvinnunámskeið hjá Heimilisiðnaðarfélaginu með það fyrir augum að nýta ull af fénaði foreldra minna. Mamma hafði geymt reyfi af nokkrum kindum sem voru í uppáhaldi og því skemmti ég mér við að spinna það á íslenskan rokk. Mamma hefur svo prjónað aðeins úr ullinni, en ég tími því varla enn. Það kemur að því,“ segir hún og brosir og bætir því við að íslenska ullin sé hennar eftirlætis band til að prjóna úr.

Dagsdaglega starfar Kristín á íslenskusviði Stofnunar Árna Magnússonar og sér um ritstjórn og uppfærslu á BÍN, grunnvef íslenskrar tungu, sem nýtist bæði almenningi og við þróun máltækni. Það má því segja að hún hafi margt á prjónunum og gaman að fylgjast með síðu hennar á Instagram #kristingibjorgprjonar.