Aukin þöggun um loftslagsvána
Utan úr heimi 5. febrúar 2026

Aukin þöggun um loftslagsvána

Höfundur: Steinunn Ásmundsdóttir

Vaxandi tilhneigingar gætir til að þagga niður loftslagsumræðu í Bandaríkjunum.

Umræða um loftslagsmál í Bandaríkjunum hefur tekið nýja og umdeilda stefnu þar sem áhrifamiklir aðilar hvetja til þess að fólk dragi sig í hlé frá opinberri umræðu. Þetta kemur fram í ritstjórnargrein vefmiðilsins Covering Climate Now, sem rýnir í þessa þróun og bendir á að þögn geti reynst afdrifarík þegar ákvarðanir stjórnvalda skipti sköpum.

Rakið er hvernig ýmsir áhrifavaldar hafa á undanförnum mánuðum lagt áherslu á að snúa athyglinni frá loftslagsmálum að öðrum málum, einkum tengdum lífskjörum. Þar á meðal er Bill Gates, sem taldi í haust að hlýnun um tvær gráður væri óumflýjanleg og ekki endilega verstu tíðindi af öllum. Það viðhorf stenst að mati greinarhöfunda illa þegar litið sé til þeirra margvíslegu hamfara sem fylgja slíku hitastigi.

Umræðan dregst saman

Á sama tíma hafa stórir fjölmiðlar greint frá því að stjórnmálaflokkar haldi aftur af sér í loftslagsumræðu, enda telji þeir að aðrir málaflokkar höfði meira til kjósenda. Bent er á að slík nálgun byggi á rangri forsendu: að pólitískt raunsæi, eins og það birtist hverju sinni, vegi þyngra en vísindalegur raunveruleiki.

Greinarhöfundar minna á að vísindamenn hafi árum saman varað við því að mannkyn stefni hraðbyri í átt að hátt í óafturkræfum skaða ef losun verði ekki stöðvuð með skjótum hætti. Þeir draga fram að þróunin sé hraðari og alvarlegri en áður var talið, og að pólitísk þöggun – sú ákvörðun að þegja eða draga úr umræðu – geti aukið hættuna á að nauðsynlegum aðgerðum verði seinkað.

Almenningur vill aðgerðir

Þrátt fyrir að loftslagsmál raðist ekki alltaf efst á lista í kosningum sýni gögn, sem vitnað er til í greininni, að almenningur vilji mun róttækari aðgerðir en stjórnmálafólk oft gefi sér. Í Bandaríkjunum styðji um 74% fólks öflugri loftslagsaðgerðir, og á heimsvísu mælist stuðningurinn enn meiri. Bent er á að þessi mikli vilji beri vott um að pólitískar forsendur séu ekki fastnjörvaðar heldur megi móta þær með skýrari og sýnilegri umræðu.

Lögð er áhersla á að opin umræða sé eitt áhrifamesta tækið sem almenningur og fjölmiðlar hafi til að stuðla að raunverulegum breytingum. Þögn, hvort sem hún spretti af reiði, þreytu eða pólitískri refskák, leiði trauðla til lausna.

Lausn á vísnagátu
Líf&Starf 24. nóvember 2025

Lausn á vísnagátu

Lausnin á vísnagátu Guðbjörns Sigurmundssonar í síðasta Bændablaði er orðið mál.

Skákmánuðurinn janúar
Líf&Starf 3. febrúar 2025

Skákmánuðurinn janúar

Janúarmánuður hefur lengi verið frekar stór skákmánuður á Íslandi. Í þeim mánuði...

Þörfnumst heilbrigðara sambands við tímann
Líf&Starf 13. desember 2024

Þörfnumst heilbrigðara sambands við tímann

Carl Honoré, sem gjarnan hefur verið kallaður rödd alþjóðlegu Hæglætishreyfingar...

Sækja áhrif til Suður-Evrópu
Líf&Starf 9. október 2024

Sækja áhrif til Suður-Evrópu

Í síðustu úthlutun Matvælasjóðs fengu bændur í Syðra-Holti í Svarfaðardal rúmleg...

Brautryðjandi í búskap með íslenska hesta í Noregi
Líf&Starf 14. ágúst 2024

Brautryðjandi í búskap með íslenska hesta í Noregi

Ingebjørg Helkås Vaa fæddist í Noregi 14. júlí 1933, yngst fimm systkina. Hún va...

Stjörnuspá vikunnar
Líf&Starf 2. júlí 2024

Stjörnuspá vikunnar

Vatnsberinn veit vart í hvorn fótinn hann á að stíga þessa dagana. Lífið virðist...

Heitt poppkorn er hollt sælgæti!
Líf&Starf 10. maí 2022

Heitt poppkorn er hollt sælgæti!

Svo hljóðaði auglýsing er birtist á síðu Morgunblaðsins í júlílok árið 1968 - en...

Lesning fyrir heilabilaða
Líf&Starf 4. maí 2022

Lesning fyrir heilabilaða

Þegar ég setti saman bókina Í húsi afa míns sem kom út fyrir tólf árum, hvarflað...