Unnið að stofnun matarstígs sem opnaður verður á komandi vori

Höfundur: Margrét Þóra Þórsdóttir

Undirbúningur að stofnun svonefnds matarstígs hefur staðið yfir í Eyjafjarðarsveit í rúmlega tvö ár. Ferðamálafélag Eyjafjarðarsveitar heldur utan um verkefnið og fékk það á liðnu ári styrk, 500 þúsund krónur, úr uppbyggingarsjóði Norðurlands eystra til að vinna að framgangi þess. Stærsti hluti styrksins var nýttur til kynnisferðar til Skotlands þar sem skoðuð voru verkefni af svipuðu tagi og nú er verið að ýta úr vör í Eyjafjarðarsveit.

Fyrir valinu var Mull og Iona Food Trail og var tilgangurinn að fræðast um verkefni eyjarskeggja, á eyjunni Mull í Skotlandi, velta upp kostum og göllum, hvernig vinnuferlið var við stofnun þess og ekki síst að fá hugmyndir sem hægt væri að heimfæra yfir á svæðið í Eyjafjarðarsveit.

Karl Jónsson hjá Lamb Inn á Öngulsstöðum og formaður Ferðamálafélags Eyjafjarðarsveitar segir að hinn skoski matarstígur Mull and Iona Food Trail sé þriggja ára gamall, en hann spratt upp úr öðru og stærra verkefni sem fjallaði um ferðaþjónustu eins og hún leggur sig á eyjunni Mull. „Það kom fljótlega í ljós að matarupplifun var eitt af því sem eyjan hafði upp á að bjóða og skar sig eiginlega úr. Þrjár konur í hópnum tóku það verkefni út fyrir sviga ef svo má segja og náðu saman í eina sæng, matvælaframleiðendum, veitingafólki og fleiri áhugasömum um staðbundinn mat,“ segir Karl.

Juku verðmæti þess hráefnis sem framleitt er

Hugarfarsbreytingu hefði þurft til að fá verkefnið til að ganga. Matvælaframleiðendur í eynni, sem flestir voru bændur, þurftu til að mynda að fá nýja sýn á upplifun sína af sjálfum sér; í stað þess að vera „bara“ bændur þurftu þeir að líta á sig sem hágæða matvælaframleiðendur. Veitingamenn þurftu í auknum mæli að beina viðskiptum sínum til framleiðenda á heimaslóðum.

„Við hittum þarna nautgripabónda sem áður fór með sína gripi í slátrun og hafði svo ekki frekari áhyggjur af því. Síðan fór hann að hugsa málin upp á nýtt þegar matarstígurinn kom til sögunnar og fannst fáránlegt að kjötið hans væri sent upp á meginlandið á meðan veitingastaðir á eynni keyptu megnið af þínu hráefni þaðan. Verkefnið breytti hans hugsunarhætti,“ segir Karl og bætir við að þeir bændur sem ferðalangar ræddu við hefðu verið sammála um að þátttaka í verkefninu ásamt hugarfarsbreytingu hafi aukið verðmæti hráefnisins sem þeir framleiddu. Þá sagði Karl að veitingastaðir í Mull kaupi ekki aðeins bestu bitana af skepnunum, heldur taka inn á sinn matseðil kjöt af öllum gripnum. „Við fengum til að mynda að bragða pottrétt á einum veitingastaðanna sem búinn var til úr kjöti af leggjum gripanna.“

Margt að sjá og skoða

Eyfirski hópurinn fór víða um eyjuna Mull í Skotlandi. Eitt af því sem hópurinn skoðaði var kræklingaeldi, sem hefur um 80% markaðshlutdeild í Bretlandi, sjávarréttaveitingastað sem valinn var sá besti sinnar tegundar í Bretlandi, súkkulaðiframleiðslu, kúabú þar sem öll framleiðslan fer í að búa til ost í samlagi sem er á búinu, svínabú sömuleiðis og eina staðinn á eynni þar sem haggish er framleitt. Hópurinn leit einnig við hjá mæðgum nokkrum sem eiga fiskverkun og reykhús þar sem þær reykja silung úr fiskieldi við eyna og einnig ýsu.

Fjöldinn allur af nýjum hugmyndum

Karl segir að dýrmætt hafi verið að hitta að máli stjórnendur matarstígsins, Floru, Carolyn og Elisabeth, en þær höfðu einnig tekið að sér að undirbúa og bóka heimsóknir hópsins til þátttakenda matarstígsins skoska.

„Við komum heim úr þessari ferð með fjöldann allan af hugmyndum sem við teljum að nýtist okkur hér í Eyjafjarðarsveit. Helst má þar nefnda meiri fullvinnslu meðal matvælaframleiðenda í sveitinni, ýmsa viðburði, heimsóknarskipti á milli svæðanna og almenna hugarfarsbreytingu. Við hér á svæðinu erum með afskaplega fjölbreytt matvæli í framleiðslu þannig að það liggur beint við að þróa hér atvinnulíf og ferðaþjónustu í tengslum við það.“

Næstu skref verða að taka lokasnúning á kynningu verkefnisins og stendur til að sögn Karls að stofna matarstíginn formlega fyrir vorið. „Þá ættum við að geta prufukeyrt viðburði á komandi sumri og þróa þá svo áfram,“ segir Karl.