Endurvekja gömul eplayrki
Mynd / Unsplash, Olivie Strauss
Fréttir 30. október 2026

Endurvekja gömul eplayrki

Höfundur: Karólína Rós Ólafsdóttir

Spar verlsunarkeðjan og ávaxta- og grænmetisframleiðandinn Frutura vinna í samstarfi að því að rækta tvö gleymd eplayrki og koma þeim aftur í hillur matvöruverslana. Eplayrkin eru Ilzer Rosenapfel, sem þekkist allt frá 1840, og Falchs Gulderling, sem fannst fyrst árið 1870.

Á tilraunakari í Styríu-fylki í Asuturríki eru nú 2.150 eplatré í ræktun. Fyrstu eplin hafa verið tínd og eru á leið í verslanir og skóla í Vínarborg, samkvæmt frétt breska fréttamiðilsins Guardian. Í dag eru aðeins um 10 af þeim 2.000 yrkjum sem eru til sölu í Austurríki í raun austurrísk. Ef tilraunin gengur vel og tekst að framleiða nær gleymdu eplin í matvælaframleiðslu fyrir stórverslanir er stefnan á að selja þau um allt land.

Katrin Hohensinner-Häupl, meðframkvæmdastjóri Frutura, segir verkefnið vera dans á milli nýsköpunar og áralangrar landbúnaðarvitneskju. Að endurvekja gömlu eplayrkin er því bæði að varðveita ræktunarsögu og matarsögu og að stuðla að líffræðilegum fjölbreytileika. Varaforstjóri Spar, Markus Kaser, segir að þetta sé einnig jákvætt fyrir neytendur sem eru símeðvitaðri um uppruna og ræktun matvara.

Elsta eplayrkið sem enn er aðgengilegt er að öllum líkindum Goldparmäne, sem þekkist frá 16. öld frá Normandy í Frakklandi. Yrki hafa bæði horfið vegna loftslagsbreytinga, vegna stríða, við iðnvæðingu landbúnaðar og tilhneigingu markaðsafla til að forgangsraða sætu bragði.

Matgæðingar eru spenntir fyrir því að fá ný bragðtegundir inn á markaðinn. Ilzer Rosenapfel-yrkið er dökkbleikt með ljósgulum eða grænum lit að utan og hvítt safaríkt hold. Ilmur þess er sagður sterkur og kryddaður og bragðið örlítið súrt. Gulderling-yrkið er djúprætt og stærra en hitt. Holdið er safaríkt en stökkt og er bragðinu einnig lýst sem sætu með súrum tón. Hohensinner-Häupl segir einnig að bragðið minni hana á epli úr barnæsku.

Skylt efni: eplarækt | Austurríki

Endurvekja gömul eplayrki
Fréttir 30. október 2026

Endurvekja gömul eplayrki

Spar verlsunarkeðjan og ávaxta- og grænmetisframleiðandinn Frutura vinna í samst...

Hagrænn ávinningur fyrir búreksturinn
Fréttir 28. október 2026

Hagrænn ávinningur fyrir búreksturinn

Í sumar var endurnýjaður samningur Ráðgjafarmiðstöðvar landbúnaðarins (RML) við ...

Verðhækkun um 2,5% tryggð
Fréttir 28. október 2026

Verðhækkun um 2,5% tryggð

Bændur huga brátt að áburðarmálum næsta ræktunartímabils. Í rúmlega 10 ár hefur ...

Aukin fjárframlög verða til þróunar verkefnisins Brothættar byggðir
Fréttir 28. október 2026

Aukin fjárframlög verða til þróunar verkefnisins Brothættar byggðir

Stjórn Byggðastofnunar hefur ákveðið að auka fjárframlög til verkefnisins Brothæ...

Sjálfbær þróun með sólarorku
Fréttir 27. október 2026

Sjálfbær þróun með sólarorku

Eins og frá var greint í síðasta tölublaði Bændablaðsins er stærsta birtuorkuver...

Þór hf. hættir með DEUTZ-FAHR dráttarvélar
Fréttir 27. október 2026

Þór hf. hættir með DEUTZ-FAHR dráttarvélar

Þór hf. og SDF hafa komist að sameiginlegri niðurstöðu um að ljúka samstarfi um ...

Samræmdar aðferðir þróaðar við vöktun á rusli í vatni
Fréttir 27. október 2026

Samræmdar aðferðir þróaðar við vöktun á rusli í vatni

Matís stýrir stóru evrópsku verkefni sem felst í að þróa samræmdar og hagkvæmar ...

Áform um matvælakjarna  og votlendissetur
Fréttir 27. október 2026

Áform um matvælakjarna og votlendissetur

Hjá Landbúnaðarháskóla Íslands (LbhÍ) er í undirbúningi verkefni sem felst í að ...