Þolinmæðin er þrotin

Eflaust hefur það ekki farið framhjá mörgum bændum að í vikunni var brotist inn í svínabú á Kjalarnesi, allt brotið og bramlað á skrifstofu, rannsóknarstofu og fóðurstöð, auk þess sem allar stíur voru opnaðar og brotnar og dyr hússins brotnar upp sömuleiðis. Grísir og gyltur voru þar vakin með látum og hefur hræðsla gripið um sig í hjörðinni, eins og við er að búast. Þegar komið var að búinu voru einhver dýr á túni fyrir utan, önnur ráfuðu um bygginguna og þurfti starfsfólk að tína upp dauða smágrísi sem orðið höfðu undir í kraðakinu.

Glæpir sem þessir eru orðnir allt of algengir og það er ótrúlegt hve mikla þolinmæði þeim er sýnd af yfirvöldum og fjölmiðlum. Það er óboðlegt að bændur um allt land þurfi að skoða það alvarlega að koma upp eftirlits- og myndavélakerfum til að verja bú sín og heimili.

Þá er hryggilegt að sjá hversu litla virðingu þessir meintu dýravinir bera fyrir velferð og lífi dýranna sem þeir þykjast verja. Raunar hafa verið færð fyrir því rök að fyrir andstæðinga dýrahalds sé dýravelferð alls ekki markmiðið, heldur sé þjáning dýra hagfelld þeirra málstað, eins og fyrrverandi fomaður Dýraverndarsambands Íslands lýsti í mjög svo áhugaverðri grein á Vísi í janúar á þessu ári.

Eins er löngu tímabært að fjölmiðlar skoði afstöðu sína til afbrota af þessu tagi. Allt of oft hafa innbrot af þessu tagi verið verðlaunuð með umfjöllun fjölmiðla, sem byggt hefur í meginatriðum á einhliða frásögnum brotamannanna sjálfra.

Hvort sem um er að ræða myndefni sem fengið hefur verið með innbrotum hjá loðdýra- eða blóðmerabændum, svo dæmi séu tekin, þá er sagan öll á eina leið. Fjölmiðlar taka við efni frá brotamönnunum, að því er virðist algerlega án spurninga eða annarrar gagnrýni. Þá veit ég dæmi þess að fréttamönnum hefur verið boðið myndefni sem fengið er á löglegan hátt, svo ekki sé nema til að vega upp á móti hinu þjófstolna, en áhuginn hefur lítill sem enginn verið.

Ég neita að trúa því að fjölmiðlafólk geri sér ekki grein fyrir því að myndefni eins og þetta hefur verið klippt til og myndirnar sérvaldar til að vekja með áhorfandanum ákveðin hughrif – að efnið eigi meira skylt við áróður en hlutlausar heimildir um raunverulega stöðu mála.

Myndirnar geta í ákveðnum tilvikum vissulega verið tilefni til rannsóknar og umfjöllunar, því myndir sem sýna illa meðferð á dýrum ber að taka alvarlega, en það gengur ekki upp að fréttaflutningurinn byggi alfarið á þeim og á frásögnum brotamanna sem hafa mjög einarða afstöðu til málaflokksins. Það er ekki nóg að hafa samband við bónda þegar handritið hefur verið skrifað og eingöngu á eftir að fylla í hlutverk illmennisins. Slíkt er ekki fréttamennska.

Eftir ítrekuð brot af þessu tagi, þar sem eftirmálar fyrir brotamenn eru engir aðrir en að þeim er hampað í fjölmiðlum, þá skapast hvatar fyrir fleiri slík brot. Hvatinn verður enn meiri þegar greint er frá því í sjónvarpsfréttum að auðvelt sé að brjótast inn hjá íslenskum bændum! Spurningin er nú bara sú hvaða bú verður næst fyrir barðinu á þrjótunum.

Við bændur gerum þá kröfu að stjórnvöld fordæmi glæpi af þessu tagi og grípi til raunverulegra aðgerða til að hafa hendur í hári brotamannanna og draga þá til ábyrgðar. Eins getur það ekki verið ósanngjörn krafa til fjölmiðla að þeir nálgist efni og upplýsingar sem aflað er með húsbrotum hjá íslenskum bændum með gagnrýnni hætti en gert hefur verið upp á síðkastið.

Trausti Hjálmarsson, formaður Bændasamtaka Íslands.