Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 9 mánaða.
Ný rannsókn bendir til að fólk sem upplifir æ minni tengingu við náttúruna sé ólíklegra til að vernda hana og að andleg og líkamleg heilsa þess geti versnað.
Ný rannsókn bendir til að fólk sem upplifir æ minni tengingu við náttúruna sé ólíklegra til að vernda hana og að andleg og líkamleg heilsa þess geti versnað.
Mynd / Pixabay
Utan úr heimi 30. desember 2025

Tengsl jarðarbúa við villta náttúru rýrna

Höfundur: Steinunn Ásmundsdóttir

Mannkynið er að fjarlægjast náttúruna og það gæti haft alvarlegar afleiðingar. Rannsókn sýnir að náttúrutenging mannsins hefur minnkað um 60% á um 200 árum.

Samkvæmt nýrri rannsókn hafa tengsl jarðarbúa við náttúruna minnkað stöðugt sl. 200 ár. The Guardian og vefritið BrightVibes greina frá. Segir að þetta sé ekki aðeins sorglegt heldur beinlínis skaðlegt: fólk sem upplifi minni tengingu við náttúruna sé ólíklegra til að vernda hana og heilsa þess versni, bæði líkamlega og andlega.

Horft til 220 ára

Rannsókn Miles Richardson, prófessors í náttúrutengingu við háskólann í Derby, rekur nákvæmlega vaxandi fjarveru náttúrunnar úr lífi fólks í yfir 220 ár, með því að nota gögn um þéttbýli, tap á dýralífi og þátt sem skiptir sköpum; að foreldrar miðli ekki lengur þátttöku í náttúrunni til barna sinna.

Rannsóknin, sem birt var í tímaritinu Earth í sumar, leiddi í ljós að notkun náttúrutengdra orða í menningu og bókmenntum hefur minnkað um 60% frá upphafi sautjándu aldar. Borgarvæðing er sögð stór þáttur, þar sem flestir búi nú í þéttbýli og fari á mis við reglulega snertingu við villta náttúru.

Nútímatækni höggvi í sama knérunn og minnki raunverulega reynsluöflun. Skjátími dragi úr útiveru og beinum tengslum við náttúruna. Ef ekkert breytist, bendir líkan rannsóknarinnar til að við verðum föst í þessari þróun í það minnsta fram til um 2050. Þó geti aðgerðir nú mögulega lagt grunn að sjálfbærri endurheimt á síðari hluta aldarinnar.

„Náttúrutengsl eru nú viðurkennd sem lykilorsök umhverfiskreppunnar,“ sagði Richardson í samtali við Guardian. „Þau eru líka mikilvæg fyrir okkar eigin geðheilsu. Þörf er á umbreytingum ef við ætlum að breyta sambandi samfélagsins við náttúruna.“

Fólki þurfi að vera meðvitað

Bent er á að til séu lausnir. Með því að skapa dagleg tækifæri til náttúruupplifunar, styrkja fjölskyldutengsl, styrkja menningarlegar frásagnir, líta á náttúru sem lýðheilsumál og halda langtímayfirsýn, sé mögulegt fyrir okkur að snúa þróuninni við.

„Ef við höldum áfram að fjarlægjast náttúruna eigum við á hættu að hraða vistkerfishruni og rýra geðheilsu,“ segir í grein BrightVibes. „En með því að endurheimta tengslin, byggjum við samfélög sem vernda jörðina.“

Átaksverkefni um endurheimt votlendis
Fréttir 9. október 2026

Átaksverkefni um endurheimt votlendis

Átaksverkefni um endurheimt votlendis á ríkisjörðum hófst formlega á föstudaginn...

Orkuver á þaki reiðhallarinnar
Fréttir 9. október 2026

Orkuver á þaki reiðhallarinnar

Á þaki reiðhallarinnar á Lýsuhóli á Snæfellsnesi hefur verið sett upp birtuorkuk...

Matarveisla, ráðgjöf og margt að sjá
Fréttir 9. október 2026

Matarveisla, ráðgjöf og margt að sjá

Landbúnaðarsýningin 2026 verður haldin í Laugardalshöll dagana 9.–11. október næ...

Allir básar uppbókaðir
Fréttir 9. október 2026

Allir básar uppbókaðir

Landbúnaðarsýningin 2026 verður haldin 9.–11. október í Laugardalshöll. Þetta er...

Vambir til sláturgerðar illfáanlegar
Fréttir 8. október 2026

Vambir til sláturgerðar illfáanlegar

Flestir sem taka slátur hafa á undanförnum árum þurft að nota gervivambir eftir ...

Samningur við alþjóðasamtök um íslenska hestinn
Fréttir 8. október 2026

Samningur við alþjóðasamtök um íslenska hestinn

Mánudaginn 28. september skrifuðu Gundula Sharman, forseti FEIF, alþjóðasamtaka ...

Ný reglugerð um notkun eyrnamerkja
Fréttir 8. október 2026

Ný reglugerð um notkun eyrnamerkja

Ný reglugerð um merkingar og skráningar dýra var gefin út 14. september, en þar ...

Sýklalyfjanotkun dýra jókst um rúm 20% í fyrra
Fréttir 8. október 2026

Sýklalyfjanotkun dýra jókst um rúm 20% í fyrra

Heildarsala sýklalyfja dýra jókst um 21,4% frá árinu 2024 til 2025. Þetta kemur ...