Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en mánaðar gamalt.
Ný rannsókn bendir til að fólk sem upplifir æ minni tengingu við náttúruna sé ólíklegra til að vernda hana og að andleg og líkamleg heilsa þess geti versnað.
Ný rannsókn bendir til að fólk sem upplifir æ minni tengingu við náttúruna sé ólíklegra til að vernda hana og að andleg og líkamleg heilsa þess geti versnað.
Mynd / Pixabay
Utan úr heimi 30. desember 2025

Tengsl jarðarbúa við villta náttúru rýrna

Höfundur: Steinunn Ásmundsdóttir

Mannkynið er að fjarlægjast náttúruna og það gæti haft alvarlegar afleiðingar. Rannsókn sýnir að náttúrutenging mannsins hefur minnkað um 60% á um 200 árum.

Samkvæmt nýrri rannsókn hafa tengsl jarðarbúa við náttúruna minnkað stöðugt sl. 200 ár. The Guardian og vefritið BrightVibes greina frá. Segir að þetta sé ekki aðeins sorglegt heldur beinlínis skaðlegt: fólk sem upplifi minni tengingu við náttúruna sé ólíklegra til að vernda hana og heilsa þess versni, bæði líkamlega og andlega.

Horft til 220 ára

Rannsókn Miles Richardson, prófessors í náttúrutengingu við háskólann í Derby, rekur nákvæmlega vaxandi fjarveru náttúrunnar úr lífi fólks í yfir 220 ár, með því að nota gögn um þéttbýli, tap á dýralífi og þátt sem skiptir sköpum; að foreldrar miðli ekki lengur þátttöku í náttúrunni til barna sinna.

Rannsóknin, sem birt var í tímaritinu Earth í sumar, leiddi í ljós að notkun náttúrutengdra orða í menningu og bókmenntum hefur minnkað um 60% frá upphafi sautjándu aldar. Borgarvæðing er sögð stór þáttur, þar sem flestir búi nú í þéttbýli og fari á mis við reglulega snertingu við villta náttúru.

Nútímatækni höggvi í sama knérunn og minnki raunverulega reynsluöflun. Skjátími dragi úr útiveru og beinum tengslum við náttúruna. Ef ekkert breytist, bendir líkan rannsóknarinnar til að við verðum föst í þessari þróun í það minnsta fram til um 2050. Þó geti aðgerðir nú mögulega lagt grunn að sjálfbærri endurheimt á síðari hluta aldarinnar.

„Náttúrutengsl eru nú viðurkennd sem lykilorsök umhverfiskreppunnar,“ sagði Richardson í samtali við Guardian. „Þau eru líka mikilvæg fyrir okkar eigin geðheilsu. Þörf er á umbreytingum ef við ætlum að breyta sambandi samfélagsins við náttúruna.“

Fólki þurfi að vera meðvitað

Bent er á að til séu lausnir. Með því að skapa dagleg tækifæri til náttúruupplifunar, styrkja fjölskyldutengsl, styrkja menningarlegar frásagnir, líta á náttúru sem lýðheilsumál og halda langtímayfirsýn, sé mögulegt fyrir okkur að snúa þróuninni við.

„Ef við höldum áfram að fjarlægjast náttúruna eigum við á hættu að hraða vistkerfishruni og rýra geðheilsu,“ segir í grein BrightVibes. „En með því að endurheimta tengslin, byggjum við samfélög sem vernda jörðina.“

111 bæir sérhæfa sig í eldi holdanauta
Fréttir 23. febrúar 2026

111 bæir sérhæfa sig í eldi holdanauta

Kýr á holdanautabúum eru 3.333 og fæddust 2.466 kálfar á þessum búum á síðasta á...

Nautin uxu hraðast á Efstalandi
Fréttir 23. febrúar 2026

Nautin uxu hraðast á Efstalandi

Daglegur vöxtur ungneytanna á Efstalandi í Öxnadal var að meðaltali 714,5 grömm ...

Feitur ostur getur minnkað hættu á heilabilun
Fréttir 23. febrúar 2026

Feitur ostur getur minnkað hættu á heilabilun

Samkvæmt nýrri rannsókn við Háskólann í Lundi er hægt að tengja neyslu á feitum ...

Hestur í kvöldmatinn?
Fréttir 23. febrúar 2026

Hestur í kvöldmatinn?

Íslenskt hrossakjöt er takmarkað og verðmætt hráefni þar sem framboð er sveifluk...

Áfram stutt við LED-væðingu garðyrkjubænda
Fréttir 18. febrúar 2026

Áfram stutt við LED-væðingu garðyrkjubænda

Loftslags- og orkusjóður úthlutaði nýverið rúmlega 118 milljónum króna í styrki ...

Reykjaböðin verða opnuð í vor
Fréttir 18. febrúar 2026

Reykjaböðin verða opnuð í vor

Nú styttist óðum í að Reykjaböðin opni, en um ræðir nýtt náttúrulón og heilsulin...

Ræktun á burnirót til fæðubótarframleiðslu
Fréttir 17. febrúar 2026

Ræktun á burnirót til fæðubótarframleiðslu

Hafin er ræktun á burnirót í Hnífsdal í þeim tilgangi að framleiða fæðubótarefni...

Landsbyggðarmat verði lögfest
Fréttir 17. febrúar 2026

Landsbyggðarmat verði lögfest

Fyrir Alþingi liggur tillaga til þingsályktunar um innleiðingu landsbyggðarmats ...