Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 5 ára.
Svartyllis-edik og ofnbakað íslenskt grænmeti
Mynd / BGK
Bóndinn 10. september 2021

Svartyllis-edik og ofnbakað íslenskt grænmeti

Höfundur: Bjarni Gunnar Kristinsson
Svartyllis-edik

Þetta auðvelda blóma-edik er frábær leið til að fanga blómabragðið af ferskum svartylli (elderflowers). Og nú blómstrar hann í görðum og hægt að nota sem krydd í sæta og bragðmikla rétti. Ef ekki er svartyllir er hægt að nota síðustu rósirnar eða hvannarfræ.

Ræktun á Íslandi

Svartyllaræktun hefur verið stunduð hérlendis, en almennt með litlum árangri og verið meira sem fjölært blóm, frekar en runni, vegna kals en ýmsir eru með grænar hendur.

Hráefni

  • 500 ml edik (t.d. hvítvín, eplasafi eða hrísgrjónavínsedik)
  • 4 hausar af fersku elderflower, lífrænum rósum eða hvannarfræjum

Gangið úr skugga um að blómin séu laus við skordýr. Hægt er að þvo blómin. Hins vegar, til að tryggja sterkara bragð, er betra að þvo þau ekki.

Setjið blómin í sultukrukku og hyljið með edikinu. Þið gætuð þurft að ýta þeim aðeins niður til að tryggja að edikið nái alveg yfir.

Lokið krukkunni með loki og látið standa í tvær vikur þar til edikið þroskast við stofuhita. Athugið á hverjum degi eða svo til að ganga úr skugga um að blómin séu enn þakin edikinu.

Eftir tvær vikur, sigtið edikið til að fjarlægja blómin. Auðveldasta leiðin til að gera þetta er að hella því í gegnum sigti sem er fóðrað með hreinum klút.

Bragðbætt edikið geymist endalaust í krukku eða flösku með loki.

Þið getið auðveldlega aukið magnið í þessari uppskrift. Hlutfallið er fjórir blómahausar fyrir hverja 500 ml af ediki.

Íslenskt ofnbakað grænmeti með íslenskri jógúrt og ætum blómum

Ég elska þessa krydduðu jógúrt. Það er fullt af bragði og bætir bragðið til dæmis við blómkál. Svo dásamlega einfalt. Þessi kryddaða jógúrt myndar dýrindis skorpu á blómkálinu og þegar blómkálið er eldað verður það svakalega mjúkt í miðjunni og skapar fallegan miðpunkt fyrir hvert veisluborð!

Hráefni

  • 1 haus blómkál
  • 1 1/2 bolli grísk jógúrt (íslensk framreiðsla)
  • 1 sítróna, rifinn börkur og safi
  • 2 tsk. chiliduft
  • 1 msk. cuminduft
  • 1 msk. hvítlauksduft
  • 1 tsk. karrýduft
  • 2 tsk. maldon sjávarsalt
  • 1 tsk. svartur pipar
  • 1 rauður chili, saxaður smátt
  • 1 handfylli steinselja, skorin gróft niður
  • 1/2 sítróna, aðeins börkur
  • … og öll ætu blómstrandi blómin sem eru í garðinum fyrir fyrsta frost, ofvaxið salat og kryddjurtir byrja að blómstra þegar haustar í mörgum görðum.

Aðferð

Hitið ofninn í 200 gráður og klæðið litla bökunarplötu með bökunarpappír.

Skerið botninn af blómkálinu til að fjarlægja öll græn laufblöð og stöngulinn.

Í skál er jógúrtinu blandað saman við sítrónubörk og safa, chiliduft, kúmen, hvítlauksduft, karrýduft, salt og pipar.

Dreifið marineringunni yfir blómkálið þannig að það sé alveg þakið.

Setjið blómkálið á bökunarplötuna og steikið þar til yfirborðið er þurrt og ljósbrúnt, 40–50 mínútur eða eftir stærð. Marineringin verður að skorpu á yfirborði blómkálsins.

Látið blómkálið kólna í 10 mínútur, dreypið smá jógúrt yfir, nokkrar sneiðar af chilli og stráið saxaðri steinselju yfir. Skreytið með blómum, dreifið berki af einni sítrónu yfir áður en framreitt er.

3.700 fermetra fjós byggt í Bjólu
Fréttir 15. september 2026

3.700 fermetra fjós byggt í Bjólu

Sveitarstjórn Rangárþings ytra hefur samþykkt að undangenginni umræðu í skipulag...

Losun gróðurhúsalofttegunda frá landbúnaði jókst
Fréttir 15. september 2026

Losun gróðurhúsalofttegunda frá landbúnaði jókst

Hagstofa Íslands hefur birt bráðabirgðaniðurstöður sínar um losun gróðurhúsaloft...

Hætta framleiðslu á hamsatólg, tólg og útikertum
Fréttir 15. september 2026

Hætta framleiðslu á hamsatólg, tólg og útikertum

Stóruvellir efh. í Bárðardal hafa framleitt tólg, hamsatólg, hangiflot og útiker...

Lífræni dagurinn haldinn í Kringlunni í ár
Fréttir 15. september 2026

Lífræni dagurinn haldinn í Kringlunni í ár

Lífræni dagurinn verður haldinn í Kringlunni laugardaginn 19. september frá kluk...

Hvaðan kemur hvítlaukurinn?
Fréttir 15. september 2026

Hvaðan kemur hvítlaukurinn?

Áður en að hvítlaukurinn hefur ratað úr kjörbúðinni á eldhúsborðið hefur hann of...

Veikindi á Norðurlandamóti íslenska hestsins
Fréttir 14. september 2026

Veikindi á Norðurlandamóti íslenska hestsins

Veikindi komu upp í hrossum danska landsliðsins á Norðurlandamóti íslenska hests...

Nýr mælikvarði á líftölu
Fréttir 14. september 2026

Nýr mælikvarði á líftölu

Í haust stendur til að kynna fyrir kúabændum nýjan mælikvarða á líftölu sem gefu...

Ekki unnið að því að fylgja markmiðum ESB
Fréttir 14. september 2026

Ekki unnið að því að fylgja markmiðum ESB

Atvinnuvegaráðuneytið vinnur ekki að áætlun um að Ísland fylgi markmiðum Evrópus...