Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 4 ára.
Svartyllis-edik og ofnbakað íslenskt grænmeti
Mynd / BGK
Bóndinn 10. september 2021

Svartyllis-edik og ofnbakað íslenskt grænmeti

Höfundur: Bjarni Gunnar Kristinsson
Svartyllis-edik

Þetta auðvelda blóma-edik er frábær leið til að fanga blómabragðið af ferskum svartylli (elderflowers). Og nú blómstrar hann í görðum og hægt að nota sem krydd í sæta og bragðmikla rétti. Ef ekki er svartyllir er hægt að nota síðustu rósirnar eða hvannarfræ.

Ræktun á Íslandi

Svartyllaræktun hefur verið stunduð hérlendis, en almennt með litlum árangri og verið meira sem fjölært blóm, frekar en runni, vegna kals en ýmsir eru með grænar hendur.

Hráefni

  • 500 ml edik (t.d. hvítvín, eplasafi eða hrísgrjónavínsedik)
  • 4 hausar af fersku elderflower, lífrænum rósum eða hvannarfræjum

Gangið úr skugga um að blómin séu laus við skordýr. Hægt er að þvo blómin. Hins vegar, til að tryggja sterkara bragð, er betra að þvo þau ekki.

Setjið blómin í sultukrukku og hyljið með edikinu. Þið gætuð þurft að ýta þeim aðeins niður til að tryggja að edikið nái alveg yfir.

Lokið krukkunni með loki og látið standa í tvær vikur þar til edikið þroskast við stofuhita. Athugið á hverjum degi eða svo til að ganga úr skugga um að blómin séu enn þakin edikinu.

Eftir tvær vikur, sigtið edikið til að fjarlægja blómin. Auðveldasta leiðin til að gera þetta er að hella því í gegnum sigti sem er fóðrað með hreinum klút.

Bragðbætt edikið geymist endalaust í krukku eða flösku með loki.

Þið getið auðveldlega aukið magnið í þessari uppskrift. Hlutfallið er fjórir blómahausar fyrir hverja 500 ml af ediki.

Íslenskt ofnbakað grænmeti með íslenskri jógúrt og ætum blómum

Ég elska þessa krydduðu jógúrt. Það er fullt af bragði og bætir bragðið til dæmis við blómkál. Svo dásamlega einfalt. Þessi kryddaða jógúrt myndar dýrindis skorpu á blómkálinu og þegar blómkálið er eldað verður það svakalega mjúkt í miðjunni og skapar fallegan miðpunkt fyrir hvert veisluborð!

Hráefni

  • 1 haus blómkál
  • 1 1/2 bolli grísk jógúrt (íslensk framreiðsla)
  • 1 sítróna, rifinn börkur og safi
  • 2 tsk. chiliduft
  • 1 msk. cuminduft
  • 1 msk. hvítlauksduft
  • 1 tsk. karrýduft
  • 2 tsk. maldon sjávarsalt
  • 1 tsk. svartur pipar
  • 1 rauður chili, saxaður smátt
  • 1 handfylli steinselja, skorin gróft niður
  • 1/2 sítróna, aðeins börkur
  • … og öll ætu blómstrandi blómin sem eru í garðinum fyrir fyrsta frost, ofvaxið salat og kryddjurtir byrja að blómstra þegar haustar í mörgum görðum.

Aðferð

Hitið ofninn í 200 gráður og klæðið litla bökunarplötu með bökunarpappír.

Skerið botninn af blómkálinu til að fjarlægja öll græn laufblöð og stöngulinn.

Í skál er jógúrtinu blandað saman við sítrónubörk og safa, chiliduft, kúmen, hvítlauksduft, karrýduft, salt og pipar.

Dreifið marineringunni yfir blómkálið þannig að það sé alveg þakið.

Setjið blómkálið á bökunarplötuna og steikið þar til yfirborðið er þurrt og ljósbrúnt, 40–50 mínútur eða eftir stærð. Marineringin verður að skorpu á yfirborði blómkálsins.

Látið blómkálið kólna í 10 mínútur, dreypið smá jógúrt yfir, nokkrar sneiðar af chilli og stráið saxaðri steinselju yfir. Skreytið með blómum, dreifið berki af einni sítrónu yfir áður en framreitt er.

Ávinningur matvælarannsókna
Fréttir 16. júní 2026

Ávinningur matvælarannsókna

Árlegt málþing Matís, með yfirskriftinni Ávinningur matvælarannsókna, fór fram í...

Mikilvægi moldar
Fréttir 16. júní 2026

Mikilvægi moldar

Mikilvægi moldar var rætt á málþingi í Norræna húsinu 4. júní síðastliðinn. Þar ...

HÍ og Hólaskóli í Háskólasamstæðu
Fréttir 16. júní 2026

HÍ og Hólaskóli í Háskólasamstæðu

Háskóli Íslands og Háskólinn á Hólum sameinast undir merkjum háskólasamstæðu Hás...

Landsmótsandi á Hólum
Fréttir 16. júní 2026

Landsmótsandi á Hólum

Metfjöldi miða seldist í forsölu á Landsmót hestamanna sem fer þetta árið fram a...

Landbúnaðarsýning í október
Fréttir 15. júní 2026

Landbúnaðarsýning í október

Sýningin Íslenskur landbúnaður 2026 verður haldin í Laugardalshöllinni dagana 9....

Svörtustu sviðsmyndirnar út af borðinu
Fréttir 15. júní 2026

Svörtustu sviðsmyndirnar út af borðinu

Vísindamenn í loftslagsmálum hafa afskrifað verstu sviðsmyndir loftslagsbreyting...

Litur eyrnamerkja gefinn frjáls
Fréttir 15. júní 2026

Litur eyrnamerkja gefinn frjáls

Litur eyrnamerkja í sauðfé er gefinn frjáls í drögum að reglugerðarbreytingu um ...

Karólína Rós nýr blaðamaður
Fréttir 15. júní 2026

Karólína Rós nýr blaðamaður

Karólína Rós Ólafsdóttir er nýr blaðamaður á Bændablaðinu en hún mun starfa við ...