Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en mánaðar gamalt.
Stórlandbúnaður fer illa með býflugur
Utan úr heimi 29. júní 2026

Stórlandbúnaður fer illa með býflugur

Höfundur: Karólína Rós Ólafsdóttir

Býflugnabændur í Bandaríkjunum glötuðu á síðasta ári rúmlega 60% býflugnabúa sinna og er það eitt stærsta skrásetta býflugnatap þarlendis.

Fækkun býflugna stafar af fjölbreyttum vandamálum tengdum loftslagsvá, líkt og hitasveiflum og búsvæðatapi, en stórlandbúnaður til matvælaframleiðslu spilar einnig stóran þátt.

Býflugan er minnsti en einna mikilvægasti verktakinn í landbúnaði. Býflugnarækt sem snýr að frjóvgun korns, fræja, ávaxta og grænmetis er burðarstólpi ræktunar þessara matvæla og talið er að þriðjungur allra nytjaplantna í heiminum sé frjóvgaður af býflugum.

Í Bandaríkjunum frjógva býflugur rúmlega 130 tegundir ávaxta, grænmetis og hneta. Býflugurnar eru fluttar í bílförmum milli akra þvert yfir landið og fylgja manngerðum tímaáætlunum. Þeim eru gefin fæðubótarefni í miklu magni til að auka framleiðni, jafnvel þegar búin eru einna veikust, líkt og í febrúarmánuði þegar þarf að frjóvga möndlutré. Þessi vinnuskilyrði hafa skaðleg áhrif á flugurnar og reynir sömuleiðis á býflugnabændur.

Hin ýmsu íðefni eru notuð í stórlandbúnaði og þó að mörg þeirra séu ekki merkt eitruð býflugum þá eru þau næstum banvæn. Efni líkt og sveppaeyðar og skordýraeitur sem inniheldur óvirk efni (e. inert pesticide), sem hafa hingað til ekki verið talin hættuleg býflugum, geta stöðvað eðlilegan vöxt býflugna, truflað æxlun þeirra og atferli við fæðuleit. Rannsóknir hafa meðal annars sýnt fram á að efni líkt og sveppaeyðirinn Pristine geti skaðað minni býflugna.

Í stærri verkefnum, eins og frjóvgun möndlutrjáa í Kaliforníu, koma um 95% býflugnaræktenda til ríkisins með rúmlega tvær milljónir býflugna. Þetta er arðbært en áhættusamt þar sem meiri líkur eru á að hópar blandist og smitist þannig af varroa-mítlum, sníkjudýrum sem bera með sér banvæna sjúkdóma. Mikill niðurskurður hefur orðið á rannsóknum tengdum landbúnaði undir ríkisstjórn Trumps. Nú stefnir ráðuneytið á að loka Beltsvillebýflugnarannsóknarstöðinni í Maryland-ríki en sú stofnun hefur verið leiðandi í rannsóknum og sjúkdómavörnum býflugna í rúm 90 ár.

Fækkun býflugna hefur víðtæk áhrif og matvælaiðnaður og stórlandbúnaður verða að styðja við bak býflugnaræktar og skapa öruggari skilyrði með því að endurskoða merkingar á íðefnum, styðja við rannsóknir og skapa fleiri náttúruverndarsvæði. Án býflugnanna fellur ræktunarkerfið um sjálft sig og með því matvælakerfin sem við stólum á.

Aukabúnaðarþing ályktar gegn ESB-aðild
Fréttir 14. ágúst 2026

Aukabúnaðarþing ályktar gegn ESB-aðild

Búnaðarþing Bændasamtaka Íslands, haldið í Reykjavík þann 14. ágúst 2026, telur ...

Norskir bændur sterklega á móti inngöngu í ESB
Fréttir 14. ágúst 2026

Norskir bændur sterklega á móti inngöngu í ESB

Bjørn Gimming hélt erindi um norskan landbúnað utan Evrópusambandsins á málþingi...

Vel sótt málþing um landbúnað í evrópsku samhengi
Fréttir 14. ágúst 2026

Vel sótt málþing um landbúnað í evrópsku samhengi

Húsfyllir var á málþingi Bændasamtakanna um landbúnað í evrópsku samhengi sem ha...

Færri og stærri býli
Fréttir 14. ágúst 2026

Færri og stærri býli

Ingrid Rydberg, sérfræðingur hjá sænsku bændasamtökunum LRF, hélt erindi á málþi...

Sérlausnin kom síðasta kvöld viðræðnanna
Fréttir 14. ágúst 2026

Sérlausnin kom síðasta kvöld viðræðnanna

Esa Härmälä fór fyrir samninganefnd finnska utanríkisráðuneytisins um landbúnaða...

Réttalistinn í smíðum
Fréttir 14. ágúst 2026

Réttalistinn í smíðum

Síðustu ár hefur Bændablaðið tekið saman lista yfir tíma- og staðsetningar rétta...

Barkarbjalla hefur numið land
Fréttir 14. ágúst 2026

Barkarbjalla hefur numið land

Barkarbjalla hefur fjölgað sér með góðum árangri í íslenskri náttúru. Hún er í h...

Áhættu- og viðkvæmnismat
Fréttir 14. ágúst 2026

Áhættu- og viðkvæmnismat

Árlegur viðbótarkostnaður getur numið allt að 4-5% af framleiðslu- verðmæti mjól...

https://bestun.airserve.net/banner_bundles/de3e87e0d8dde67f98882b3ac12f8b2f