Nýtt hlutverk Félags sauðfjárbænda í Suður-Þingeyjarsýslu

Eftir að Búnaðarþing samþykkti í mars 2021 tillögu um nýtt félagskerfi bænda og þar með sameiningu Bændasamtakanna og búgreinafélaganna var óljóst hvaða og hvort hin gömlu búgreinafélög ættu nokkurt hlutverk lengur eða tilverurétt yfir höfuð.

Þessi félög höfðu verið til lengi með eigin kennitölu, félagatal og rekstur. Eina hlutverk þeirra eftir breytingu félagskerfisins var að vera notuð sem eins konar kjördæmi fyrir kjör inn á búgreinaþing, án þess þó að félögin sjálf hafi nokkuð með þá kosningu að gera. Það var því augljóst að taka þurfti þá umræðu hvort reka ætti félögin áfram og þá með hvaða tilgangi. Sömuleiðis ef niðurstaðan yrði að leggja þau niður þá þyrfti að slíta þeim með viðeigandi meðferð, ákvörðun um ráðstöfun eigna og þess háttar.

Félag Sauðfjárbænda í Suður- Þingeyjarsýslu er eitt þessara félaga. Eftir tilþrifalítil ár á meðan Covid-19 faraldrinum stóð var tekin ákvörðun um það á aðalfundi félagsins, sem haldinn var á Húsavík í apríl 2022, að breyta tilgangi félagsins. Eftir góðar umræður um framtíðina var það niðurstaða fundarins að enn þá væri þörf á félagslegum vettvangi sauðfjárbænda innan svæðisins en þó með breyttu sniði. Þannig er tilgangur félagsins samkvæmt nýjum lögum þess sem samþykkt voru á yfirstandandi ári eftirfarandi:

• Vera félagslegur vettvangur sauðfjárbænda í sýslunni.
• Stuðla að frekari fræðslu um sauðfjárbúskap.
• Stuðla að góðu mannlífi í kringum sauðfjárbúskap í sýslunni.

Strax var hafist handa og fyrsta verk nýrrar stjórnar vorið 2022 var að skipuleggja fyrstu hrútasýningu alls starfssvæðis félagsins. Hrútasýningar höfðu stundum verið haldnar innan sumra sveita en lítil hefð er fyrir því þar sem Skjálfandahólf hafði lengi verið lokað vegna riðuvarna. Það var hins vegar opnað 1. janúar 2020. Halda þurfti sýninguna á tveimur stöðum þar sem um tvö varnarhólf er að ræða en hluti starfssvæðisins er í Eyjafjarðarhólfi, en sýnt var í Hriflu vestan Skjálfandafljóts og í Sýrnesi austan fljóts.

Alls 49 hrútar voru skráðir til leiks á þessari fyrstu sýningu sem tókst afar vel í alla staði.

Næsta verkefni félagsins var að halda fræðslufund um lungnakregðu í sauðfé. Dr. Björn Steinbjörnsson hélt erindi þess efnis á fundi sem haldinn var í samvinnu með deild sauðfjárbænda í Búnaðarsambandi Norður- Þingeyjarsýslu. Vel var látið af þeim fundi og var hann ágætlega sóttur.

Á aðalfundi félagsins á yfirstandandi ári voru í fyrsta skipti veitt verðlaun fyrir besta veturgamla hrútinn en gjaldgengir voru hrútar fæddir 2021 sem áttu nægan fjölda slátraðra afkvæma. Þessi verðlaun fengu nafnið „Skjálfandi“ og augljóst var á mætingu og stemningu fundarins að mikill áhugi var á þessari útnefningu.

Eftir vel heppnaða hrútasýningu í fyrra var leikurinn endurtekinn í ár og fór sú sýning fram 7. október síðastliðinn. Alls var 61 hrútur skráður til leiks, þar af níu forystuhrútar, en í ár var boðið upp á þá nýjung að hafa sér keppnisflokk fyrir forystufé. Hafði Daníel Hansen, forstöðumaður Fræðaseturs um forystufé, veg og vanda af þessari nýjung eftir að hafa frétt af vel heppnaðri hrútasýningu í Suður-Þingeyjarsýslu 2022.

Mætti hann á svæðið í ár og dæmdi í keppni forystuhrúta ásamt því að gefa sigurvegaranum bikar að launum. Dagurinn var afar vel heppnaður en eftir þessa miklu þátttöku voru um 100 manns í mat að Ýdölum þar sem sigurvegarar voru krýndir. Sigurvegarinn er sonur Ramma frá Hesti frá Úlfsbæ og hafði hvorki meira né minna en 44 mm þykkan bakvöðva og stigaðist upp á 91 stig.

Þónokkuð margir hrútar rufu 90 stiga múrinn á sýningunni. Tekið skal fram að styrktaraðilar hrútasýningarinnar 2023 voru Sparisjóður Suður-Þingeyinga, Lífland, Kjarnafæði Norðlenska, Norðurþing og Tjörneshreppur og stjórn vill koma á framfæri þakklæti til þeirra. Auk þess vill stjórn F.S.S.Þ. koma á framfæri þökkum til dómara, kynnis, gestgjafanna, ljósmyndara og ritara sem tóku þátt í sýningunni í ár.

Fram undan hjá félaginu eru fleiri fræðsluviðburðir auk þess sem Skjálfandi verður veittur öðru sinni snemma á næsta ári. Almennt er óhætt að segja að almenn ánægja sé með þessa stefnubreytingu félagsins og ekki sé útlit fyrir annað en að ágætur gangur verði á starfsemi félagsins á næstu árum, félagsmönnum og velunnurum íslensku sauðkindarinnar öllum til gagns og gamans.