Nýtt diplómanám í tamningum á Hvanneyri
Landbúnaðarháskóli Íslands hyggst bjóða upp á nýtt diplómanám í tamningum til að bregðast við þörf á stuttu og markvissu námi í greininni. Áhersla verður lög á verklega þjálfun sem er byggð á sterkum faglegum grunni.
Námið verður eitt skólaár að meðtöldu verknámi og er það hugsað fyrir fólk sem þegar hefur góðan grunn í hestamennsku en vill sérhæfa sig í tamningu hesta með það fyrir augum að starfa í greininni. Linda Rún Pétursdóttir yfirkennari og Helgi Eyleifur Þorvaldsson námsbrautarstjóri segja í samtali að skólinn hafi orðið var við þörf á styttra námi fyrir þá sem vilja sérhæfa sig í tamningum.
Mikil áhersla á verklega færni
„Fólk er í minna mæli tilbúið að skuldbinda sig í þriggja til fimm ára nám,“ segir Helgi og bendir á að slíkar breytingar sjáist einnig erlendis. Uppsetning námsbrautarinnar bjóði jafnframt upp á talsverðan sveigjanleika þar sem nemendur eru ekki skuldbundnir til þess að klára bæði haust- og vorönn. Hins vegar þurfi að ljúka öllu náminu til að fá diplómagráðu, en hluti þess geti engu að síður nýst sem undirbúningur fyrir frekara nám. „Við erum meira að hugsa um fólk sem vill geta starfað við tamningar eða reka tamningastöð,“ segir Linda og tekur fram að slíkt hafi ekki verið jafnaðgengilegt í núverandi námsleiðum. „Nemendur verða í hesthúsinu alla daga,“ segir Linda og leggur áherslu á að verkleg kennsla verði fyrirferðarmikil í náminu. Samhliða þessu fá nemendur fræðilega kennslu í meðal annars líffræði, heilsufræði og atferli hrossa. Einnig verður sérstök áhersla lögð á knapaþjálfun og líkamsvitund. „Til að vera góður tamningamaður þarftu að hafa gott jafnvægi,“ segir Linda og bætir við að nemendur fái einstaklingsmiðaða þjálfun til að bæta sig sem knapar og auka skilning á samspili manns og hests.
Að mati Helga er þessi samsetning lykilatriði. „Þetta er ekki bara byggt á tilfinningu heldur viljum við líka tengja þetta við rannsóknir og greiningu,“ segir hann og nefnir að notast verði við tæknilausnir til að greina hreyfingar og viðbrögð hesta, sem geti bætt kennslu og þjálfun. Akademíski rannsóknarhlutinn verður leiddur af dr. Sigríði Björnsdóttur, prófessor í hestafræði við LbhÍ, og með því fléttast rannsóknir í hestafræði saman við nýju námsbrautina. „Við viljum bæði mennta góða tamningamenn og byggja upp þekkingu sem nýtist til framtíðar,“ segir Helgi.
Frá fortamningum til þjálfunar
Námið skiptist í nokkra áfanga sem fylgja þróun hests frá fyrstu snertingu til markvissrar þjálfunar. „Við byrjum á fortamningum þar sem við venjum hross við manninn og grunnmeðferð,“ segir Linda og útskýrir að síðan taki við frumtamning og áfangar í þjálfun unghrossa. Nemendur vinna með nokkur hross á sama tíma og læra að meta stöðu þeirra, en þeim eru úthlutuð ótamin trippi. „Þau þurfa að geta greint hvort hross sé tilbúið að halda áfram eða þurfi meiri tíma,“ segir Linda og bendir á að þetta sé mikilvæg færni sem ekki sé hægt að kenna með einföldum reglum.
Hún leggur áherslu á að hverju trippi verði mætt á eigin forsendum. „Við erum ekki að vinna með mótorhjól,“ segir hún og bætir við að nemendur þurfi að læra að lesa í atferli hrossa og aðlaga aðferðir að hverju tilviki.
Helgi tekur undir þetta og segir námið geta haft áhrif á þróun greinarinnar. „Við þurfum meira af menntuðu fólki í tamningum,“ segir hann og bætir við að aukin þekking geti skilað betri árangri og meiri velferð fyrir hrossin. Þrátt fyrir að námið sé stutt er gert ráð fyrir að það geti nýst sem grunnur að frekara námi og bendir Helgi á að unnið sé að því að tengja diplómuna betur við hestafræði. Benedikt Líndal, Randi Holaker, Haukur Bjarnason og Magnús Lárusson munu koma að náminu sem stundakennarar eða ráðgjafar.
