Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en mánaðar gamalt.
MR-ingar mótmæla
Mynd / Úr safni
Fréttir 19. mars 2026

MR-ingar mótmæla

Höfundur: Edda Kristín Sigurjónsdóttir

Stytta á kennslu í latínu í Mennta- skólanum í Reykjavík um ár og þessu mótmæla nemendur skólans. Latína gegnir margslungnu hlutverki í samfélaginu.

Til stendur að stytta kennslu í latínu um eitt ár í Menntaskólanum í Reykjavík en hún er aðeins kennd í máladeild. Nemendur á fornmáladeild hafa lengstum verið hlutfallslega fáir en Sólveig Guðrún Hannesdóttir, rektor MR, segir aðgerðina vera til þess gerða að fjölga nemendum á fornmáladeild. Þar er áhersla á klassíska menntun í grísku og latínu, fornfræði og málvísindum og hefur hún löngum verið eitt af sérkennum lærða skólans.

Þetta forna tungumál, latínan, er hagnýt til að greina eðli tungumála sem af henni eru sprottin, setningabyggingu og til að dýpka málvitund. Meira kemur til því latína er alþjóðlegt tungumál grasafræðinnar og dýrafræðinnar. Hún er því mikið notuð í náttúruvísindum eins og læknar, líffræðingar og fleiri starfsstéttir hafa reynslu af þegar nefna þarf tegundir eða líkamsparta, lýsa bólgum, brestum í beinum, visnun í vefjum og öðrum kvillum. Slíkt alþjóðlegt fagtungumál gegnir því hlutverki í að tryggja ákveðið samræmi á milli landa.

Latína heyrist einnig töluvert í kennslustofum Garðyrkjuskólans, enda eiga allar plöntur, dýr og sveppir sín latnesku heiti úr tvínafnakerfi hins sænska Carls von Linné frá 1735, sem notað er um allan heim. Tvínafnakerfið byggir á því að ættkvísl tegundar sé fyrra heitið og það síðara auðkenni tegundina. Dæmi um þetta er Viola tricolor, þrenningarfjólan sem er einkennisblóm Garðyrkjuskólans en hún er af fjóluætt, Violaceae, þar sem -aceae er viðskeyti í kvenkyns fleirtölu og vísar til þess sem tilheyrir. Seinni hluti heitisins felur í sér að þrenningarfjólan er þrílit. Til gamans má geta að fjólur vaxa vel við íslenskar aðstæður, eru blómviljugar og ekki síst eru þær flauelsmjúkar á tungu og bragðið fágað.

Heiti tegunda geta verið með ýmsu móti í tungumálum og stundum villandi, latnesk heiti skera því ávallt úr um um hvaða tegund ræðir. Latínan er hvergi töluð en notagildi hennar í nútímasamfélaginu er þó töluvert og í fagsamfélagi náttúruvísindanna nauðsynlegt og ekki úr vegi að kynna sér þetta forvitnilega fornmál.

Þrjátíu þjóðerni í Rangárþingi ytra
Fréttir 30. apríl 2026

Þrjátíu þjóðerni í Rangárþingi ytra

Laugardaginn 9. maí verður fjölmenningarhátíð haldin í íþróttahúsinu á Hellu frá...

Fjölmenni á Skeifudeginum á sumardaginn fyrsta
Fréttir 29. apríl 2026

Fjölmenni á Skeifudeginum á sumardaginn fyrsta

Skeifudagurinn fór fram á sumardaginn fyrsta að Mið-Fossum í blíðskaparveðri. Vi...

Kílómetragjald á dráttarvélum
Fréttir 25. apríl 2026

Kílómetragjald á dráttarvélum

Bændasamtök Íslands auglýsa eftir bændum sem hafa orðið varir við að kílómetragj...

Nýtt myndband um burðarhjálp
Fréttir 24. apríl 2026

Nýtt myndband um burðarhjálp

Nýtt myndband hefur verið sett inn á YouTube-rásina Leiðbeiningar um burðarhjálp...

Hótanir í garð starfsmanna Matvælastofnunnar
Fréttir 24. apríl 2026

Hótanir í garð starfsmanna Matvælastofnunnar

Í tilkynningu frá Matvælastofnun kemur fram að starfsfólk þess hafi orðið fyrir ...

Guðmundur Vernharðsson hjá Mörk í Útvarpi Bændablaðsins
Fréttir 22. apríl 2026

Guðmundur Vernharðsson hjá Mörk í Útvarpi Bændablaðsins

Í þættinum er rætt við Guðmund Vernharðsson hjá Gróðrarstöðinni Mörk í Reykjavík...

Skaðleg áhrif varnarefnis á lýðheilsu og lífríki
Fréttir 22. apríl 2026

Skaðleg áhrif varnarefnis á lýðheilsu og lífríki

Hertar reglur um innflutning á vörum sem innihalda skordýraeitrið thiamethoxam t...

Fyrsti Angus-holdakálfur hjá Nautís í vor
Fréttir 21. apríl 2026

Fyrsti Angus-holdakálfur hjá Nautís í vor

Nýlega kom fyrsti kálfur vorsins í heiminn hjá Nautís á Stóra-Ármóti í Flóahrepp...