Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 7 mánaða.
MR-ingar mótmæla
Mynd / Úr safni
Fréttir 19. mars 2026

MR-ingar mótmæla

Höfundur: Edda Kristín Sigurjónsdóttir

Stytta á kennslu í latínu í Mennta- skólanum í Reykjavík um ár og þessu mótmæla nemendur skólans. Latína gegnir margslungnu hlutverki í samfélaginu.

Til stendur að stytta kennslu í latínu um eitt ár í Menntaskólanum í Reykjavík en hún er aðeins kennd í máladeild. Nemendur á fornmáladeild hafa lengstum verið hlutfallslega fáir en Sólveig Guðrún Hannesdóttir, rektor MR, segir aðgerðina vera til þess gerða að fjölga nemendum á fornmáladeild. Þar er áhersla á klassíska menntun í grísku og latínu, fornfræði og málvísindum og hefur hún löngum verið eitt af sérkennum lærða skólans.

Þetta forna tungumál, latínan, er hagnýt til að greina eðli tungumála sem af henni eru sprottin, setningabyggingu og til að dýpka málvitund. Meira kemur til því latína er alþjóðlegt tungumál grasafræðinnar og dýrafræðinnar. Hún er því mikið notuð í náttúruvísindum eins og læknar, líffræðingar og fleiri starfsstéttir hafa reynslu af þegar nefna þarf tegundir eða líkamsparta, lýsa bólgum, brestum í beinum, visnun í vefjum og öðrum kvillum. Slíkt alþjóðlegt fagtungumál gegnir því hlutverki í að tryggja ákveðið samræmi á milli landa.

Latína heyrist einnig töluvert í kennslustofum Garðyrkjuskólans, enda eiga allar plöntur, dýr og sveppir sín latnesku heiti úr tvínafnakerfi hins sænska Carls von Linné frá 1735, sem notað er um allan heim. Tvínafnakerfið byggir á því að ættkvísl tegundar sé fyrra heitið og það síðara auðkenni tegundina. Dæmi um þetta er Viola tricolor, þrenningarfjólan sem er einkennisblóm Garðyrkjuskólans en hún er af fjóluætt, Violaceae, þar sem -aceae er viðskeyti í kvenkyns fleirtölu og vísar til þess sem tilheyrir. Seinni hluti heitisins felur í sér að þrenningarfjólan er þrílit. Til gamans má geta að fjólur vaxa vel við íslenskar aðstæður, eru blómviljugar og ekki síst eru þær flauelsmjúkar á tungu og bragðið fágað.

Heiti tegunda geta verið með ýmsu móti í tungumálum og stundum villandi, latnesk heiti skera því ávallt úr um um hvaða tegund ræðir. Latínan er hvergi töluð en notagildi hennar í nútímasamfélaginu er þó töluvert og í fagsamfélagi náttúruvísindanna nauðsynlegt og ekki úr vegi að kynna sér þetta forvitnilega fornmál.

Daði Már í Útvarpi Bændablaðsins
Fréttir 30. október 2026

Daði Már í Útvarpi Bændablaðsins

Daði Már Kristófersson, fjármála og efnahagsráðherra, er gestur í Útvarpi Bændab...

Uxaeldi í Reykjahlíð
Fréttir 30. október 2026

Uxaeldi í Reykjahlíð

Það er ekki algengt að íslenskir nautgriparæktendur státi af því í markaðssetnin...

Endurvekja gömul eplayrki
Fréttir 30. október 2026

Endurvekja gömul eplayrki

Spar verlsunarkeðjan og ávaxta- og grænmetisframleiðandinn Frutura vinna í samst...

Hagrænn ávinningur fyrir búreksturinn
Fréttir 28. október 2026

Hagrænn ávinningur fyrir búreksturinn

Í sumar var endurnýjaður samningur Ráðgjafarmiðstöðvar landbúnaðarins (RML) við ...

Verðhækkun um 2,5% tryggð
Fréttir 28. október 2026

Verðhækkun um 2,5% tryggð

Bændur huga brátt að áburðarmálum næsta ræktunartímabils. Í rúmlega 10 ár hefur ...

Aukin fjárframlög verða til þróunar verkefnisins Brothættar byggðir
Fréttir 28. október 2026

Aukin fjárframlög verða til þróunar verkefnisins Brothættar byggðir

Stjórn Byggðastofnunar hefur ákveðið að auka fjárframlög til verkefnisins Brothæ...

Sjálfbær þróun með sólarorku
Fréttir 27. október 2026

Sjálfbær þróun með sólarorku

Eins og frá var greint í síðasta tölublaði Bændablaðsins er stærsta birtuorkuver...

Þór hf. hættir með DEUTZ-FAHR dráttarvélar
Fréttir 27. október 2026

Þór hf. hættir með DEUTZ-FAHR dráttarvélar

Þór hf. og SDF hafa komist að sameiginlegri niðurstöðu um að ljúka samstarfi um ...