Íranskir bændur í Kelduhverfi
Amin Asghali og Sahar Pahlevanzadeh eru tekin við búi í Austurgarði 2 í Kelduhverfi. Þau eru upphaflega frá Íran, en hafa búið á Íslandi síðan 2019. Þau hafa mikinn metnað fyrir því að halda áfram að byggja upp holdanautaeldi og vilja stofna veitingahús með persneskum mat.
Amin og Sahar bjuggu fyrst á höfuðborgarsvæðinu eftir að þau fluttu til landsins, en hugur þeirra stefndi út á land. Þau auglýstu því eftir starfi fyrir par í sveit og fengu vinnu á Hóli í Kelduhverfi hjá Kristjáni Rúnari Tryggvasyni og Hrund Ásgeirsdóttur.
„Við komum hingað og vissum ekkert um staðinn,“ segir Sahar í samtali en hún leggur áherslu á að þau hafi fljótlega orðið afar hrifin af þessari sveit. Amin bætir við að margir hafi varað hann við því að flytja svo langt norður þar sem veturnir gætu verið þungir og samgöngur erfiðar. „En ég sækist alltaf eftir nýjum áskorunum,“ segir Amin „Ég hugsaði með mér að þetta fólk vissi ekki hver við værum, en við erum núna búin að kaupa jörðina Austurgarð 2 og koma undir okkur fótunum,“ segir hann. Þau hafa unnið mikið á undanförnum árum og lagt fyrir eins og þau geta. „Þetta er auðvitað búið að vera erfitt, en við erum með stór plön og sjáum mikil tækifæri í nautgriparækt,“ heldur Amin áfram.
Eru með háleit markmið
Frá því að þau fluttu norður hafa þau verið vinnumenn á fleiri en einum sveitabæ, enda hafa þau mikinn áhuga á landbúnaði og er Amin með bakgrunn úr sveit í sínu heimalandi. Þau kunnu best við sig í Kelduhverfinu og þegar tækifæri gafst til þess að kaupa Austurgarð 2 sáu hjónin tækifæri í að hefja búskap á sviði holdanautaræktar, enda vita þau af því að mikil eftirspurn er eftir innlendu nautakjöti á meðan íslensk framleiðsla annar ekki eftirspurn. „Á næstu árum viljum við stækka nautahúsið umtalsvert og vonumst eins til þess að opna veitingahús með írönskum mat. Fyrir ekki svo löngu síðan var þetta fjarlægur draumur, en núna erum við farin að sjá fram á að geta náð þessum markmiðum,“ segir Amin.
„Sem stendur erum við með sjö angus-kvígur og tíu íslensk naut í eldi. Á næsta ári fáum við svo fleiri kálfa undan angus-kúnum. Ég vinn á daginn í fiskeldinu í Kaldvík frá átta til fjögur. Þegar ég kem heim held ég svo áfram að vinna fyrir sjálfan mig til klukkan níu á kvöldin,“ segir Amin með bros á vör. „Sjálf vinn ég í skólanum í Lundi,“ segir Sahar. „En okkur finnst frábært að geta unnið sem bændur á eigin vegum. Vonandi getum við unnið að öllu leyti hérna heima eftir nokkur ár ,bæði í veitingaþjónustu og búskap.“ Samkvæmt bestu vitund hjónanna búa nokkur hundruð Íranir á Íslandi, en þau vita ekki um neina aðra sem eru í búskap.
Vilja stofna veitingahús
Sahar hefur mikinn áhuga á matreiðslu og hefur oft boðið vinum og kunningjum upp á persneskan mat. Viðtökurnar hafa verið góðar og fór hún í sumar að þreifa fyrir sér í að elda veislumat fyrir fleiri en vini og kunningja ef fólk leitar til hennar. „Okkur langar til að stofna veitingahús og höfum við verið í sambandi við lánastofnanir upp á fjármögnun. Ég held að það sé betra fyrirkomulag ef við getum boðið fólki til okkar til þess að borða í staðinn fyrir að við séum að keyra með matinn til þeirra,“ segir Amin.
Sahar segir að þegar þau fluttu norður hafi húsbændur þeirra á Hóli heillast af íranska matnum sem hún bauð oft upp á. „Þau komu oft í mat og sögðu við mig í hvert sinn að ég þyrfti að stofna veitingastað. Ég hef því verið að prufa mig áfram með því að elda ólíka rétti í hvert sinn sem ég býð fólki í mat til þess að átta mig á því hvað fellur best að smekk Íslendinga,“ segir hún. „Ef fólk vantar íranskan mat í matarboð getur það verið í sambandi við mig.“
Mikil fjölbreytni í matseld
Amin bendir á að írönsk matseld sé mjög fjölbreytt og ólík milli héraða. „Svæðið mitt á meira en 100 einkennisrétti, en landinu er skipt í meira en 30 héruð,“ segir hann. „Við Sahar ætlum að prufa okkur áfram með ólíka rétti þegar fólk fær hjá okkur mat til þess að við áttum okkur á því hvað Íslendingar kunna best við.“
Einn af réttunum sem hjónin bjóða upp á er ghorme sabzi, sem Sahar bendir á að sé þjóðarréttur Írans, en sé með ólíkum blæ í hverjum landshluta. Hún útskýrir að „ghorme“ sé persneskt orð yfir gamla geymsluaðferð á kjöti þar sem það er steikt í fitu áður en það er sett í lokaðar umbúðir. Orðið „sabzi“ er persneska yfir jurtir. Kássan sé borin fram með kryddjurtum, grænmeti, baunum og hrísgrjónum. „Nauðsynlegt er að gefa sér góðan tíma til þess að elda íranskan mat,“ segir Sahar. „Ég sýð kjötið á lágum hita í allavega fimm klukkutíma.“
„Besta kjötið í ghorme sabzi er háls af lambi,“ skýtur Amin inn í. Þær kryddjurtir sem Sahar notar eru meðal annars steinselja, kóríander og grikkjasmári. Síðastnefnda jurtin segir Sahar að skipti höfuðmáli, en án hennar er ekki hægt að gera ghorme sabzi. Erfitt getur reynst að fá innihaldsefni í persneska matargerð á Íslandi og sum fær hún send úr asískum matvörubúðum á höfuðborgarsvæðinu. Enn önnur hráefni og krydd sem eru illfáanleg á Íslandi fær hún send frá foreldrum sínum í Íran.
Annar réttur sem hjónin hafa eldað fyrir veislur er mirza ghassemi, sem er grillað eggaldin og tómatar með mikið af hvítlauk. Þetta sé oft forréttur sem borðaður er með brauði og hrísgrjónum.
