Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 9 ára.
Í leit að besta lambaborgaranum
Mynd / BGK
Matarkrókurinn 9. september 2016

Í leit að besta lambaborgaranum

Höfundur: Bjarni Gunnar Kristinsson
Lambaborgari er oft of kryddaður með jurtum og kryddi. Þegar borgarinn er mótaður er nauðsynlegt að hnoða varlega og pressa svo, því stundum endar lambaborgarinn í laginu eins og kjötbolla eða kjöthleifur. 
Lamb er bragðgott frá náttúrunnar hendi svo ekki þarf miklar viðbætur varðandi krydd til að gera fullkominn borgara.
 
Val á vöðvum fyrir besta borgarann er breytilegt eftir smekk hvers og eins. Sumir vilja 20 prósent fitu, sem er fituprósentan sem margir sælkerar sækjast eftir að hafa í hakkinu. Venjulega er tekið gott kjöt frá bóg og eða frampart.
 
Fituinnihaldið er mismunandi eftir því hvar kjötið er tekið af skrokknum.
 
Lambalærisvöðvar
Staðsetning: Af læri.
Fituinnihald: Miðlungs. Það fer eftir því hversu vel það er snyrt, það getur verið allt frá nánast fitulaust að hóflega feitum vöðvum.
Bragð: Hreint, milt og bragðgott. Gjarnan er tekið kjöt neðarlega af lærinu þar sem það er bragðmest. Það er meira bragð í seigari vöðvum.
 
Sirloin eða afturpartur
Staðsetning: Sirloinsteik kemur frá bakhluta dýrsins, þar sem læri mætir hryggnum. 
Fituhlutfall: Mjög lágt.
Bragð: Milt og gott.
 
Skanki
Staðsetning: Kjöt af fótum.
Fituhlutfall: Miðlungs.
Bragð: Mjög sterkt  og bragðríkt
 
Bógur
Staðsetning: Framan á öxl lambsins.
Fituhlutfall: Hátt.
Bragð: Mjög gott jafnvægi á milli fitu og kjöts. Getur farið alveg út í að vera mjög feitt.
Það eru nokkur lykilráð við að hakka kjöt, jafnvel þegar kjötið er saxað með beittum hníf á skurðarbretti.
 
  • Halda öllu köldu
Það má setja hakkavélina í frysti áður en þú notar hana og setja snyrt kjöt í frysti í um 15 mínútur áður en kjötið er hakkað.
 
  • Meðhöndlið varlega
Það versta sem þú getur gert er að hnoða með látum svo úr verði kjötfars eða hnoða of lítið þannig að allt fellur í sundur. Best er hnoða varlega og  móta borgarana með hreinum höndum og pressa svo með spaða eða hamborgarapressu til að ná  fullkomnum borgurum.
 
  • Þjappið svo borgarinn verði ekki kúla eða kjötbolla.
  • Kryddið bara á yfirborðinu því salt dregur kjötsafann úr kjötinu. Dragið að salta þangað til síðast í framleiðslunni.
Saltið byrjar að leysa upp prótein í kjötinu og myndar farsáferð, sem er gott fyrir pylsur en ekki borgara. Oftast er best að halda sig við fá bragðefni til að bæta við hakkið, en þó getur verið gott að bæta við kúmen, hvítlauk, rósmarín, mintu – eða einhverju slíku. 
 
Grillið
Þegar grilla á borgara ætti að leggja áherslu á að kjötið sé stökkt að utanverðu en að í miðju hans sé áferðin mjúk, safarík og liturinn bleikur. Það þýðir að grilla þarf þykka borgara lengur en þunna og láta þá hvíla þar til kjötið hefur kólnað aðeins. Forðist að það kvikni í kjötinu.
 
Besta leiðin sem ég veit um til að stjórna eldinum er að minnka súrefnið. Ná upp hita og svo loka öllum loftopum. Svo er hægt að slökkva í eldtungum með vatni í flösku. 
 
Meðlæti gæti til dæmis verið fetaostur, sneið af rauðlauk, avócadó, gott tómat-salsa og chili-majónes. Eða annað það meðlæti sem fólk kann að meta. 
 
Önnur aðferð til að gera lambaborgara er að lemja lamba-ribeye með buffhamri.
 
Epla- og berjamylsnukaka (crumble)
 
Ekkert er betra en að tína ber og henda í úrvals crumble að breskum sið og eru eplin notuð til að fá jafnvægi á móti sýrunni í berjunum.
 
Hráefni
  • crumble-mulningur
  • 120 g hveiti
  • 60 g sykur
  • 60 g ósaltað smjör við stofuhita, skorið í bita
 
Fyrir berja- og epla-compote
  • 300 g epli
  • 30 g ósaltað smjör
  • 30 g hrá sykur
  • 115 g blönduð ber
  • ¼ teskeið malaður kanill
  • Vanilludropar eftir smekk
Aðferð
Hitið ofninn í 190 gráður. Í stórri skál, blandið saman hveiti og sykri. Bætið smjörinu við og nuddið hveitinu á með fingurgómunum, til að fá ljósa aðferð. Passið að vinna ekki  blönduna of mikið. Stráið blöndunni jafnt yfir bökunarplötu og bakið í 15 mínútur eða þar til þetta er orðið ljósbrúnt.
 
Fyrir epla-compote. Skrælið eplin, takið kjarnann úr og skerið eplin í tveggja sentimetra teninga. Setjið smjör og sykur í meðalstóran pott og bræðið saman yfir miðlungs hita. Eldið í um 3 mínútur eða þar til blandan verður ljós-karamelluð. Hrærið eplunum saman við og eldið í þrjár mínútur. Bætið berjum og kanil við og eldið í þrjár mínútur í viðbót. Fjarlægið af hita og látið hvíla fyrir samsetningu í fallegri skál.
 
Til að framreiða. Bætið nokkrum skeiðum af  heitum  ávöxtum í ofnfasta skál, setjið svo crumble-mulning á toppinn. Þetta er því næst hitað í ofni í um fimm til tíu mínútur. Berið fram með vanilluís.

3 myndir:

Skylt efni: lambaborgari

Loðdýrabændur starfa áfram í deild Bændasamtaka Íslands
Fréttir 9. apríl 2026

Loðdýrabændur starfa áfram í deild Bændasamtaka Íslands

Loðdýrabændur munu áfram starfa í sérstakri búgreinadeild, þó einungis eitt bú s...

Skilyrði verði sköpuð fyrir aukna innlenda framleiðslu
Fréttir 9. apríl 2026

Skilyrði verði sköpuð fyrir aukna innlenda framleiðslu

Deildarfundur garðyrkjudeildar Bændasamtaka Íslands var haldinn á Búnaðarþingi í...

Hrönn nýr formaður skógarbænda
Fréttir 9. apríl 2026

Hrönn nýr formaður skógarbænda

Stjórnar og formannsskipti voru gerð í deild skógarbænda. Hrönn Guðmundsdóttir e...

Óttast kostnað af tilflutningi eftirlits
Fréttir 9. apríl 2026

Óttast kostnað af tilflutningi eftirlits

Deild alifuglabænda í Bændasamtökum Íslands sendi frá sér ályktun þar sem því va...

Nýr formaður hrossabænda
Fréttir 9. apríl 2026

Nýr formaður hrossabænda

Skeggrætt var á fundi hrossabænda á deildarfundi þeirra á Búnaðarþingi í lok mar...

Tollur fylgir ekki verðlagi
Fréttir 9. apríl 2026

Tollur fylgir ekki verðlagi

Á deildarfundi eggjabænda hjá Bændasamtökum Íslands lögðu fulltrúar áherslu á að...

Vilja leyfi til að flytja inn laxahrogn
Fréttir 9. apríl 2026

Vilja leyfi til að flytja inn laxahrogn

Landeldisbændur á Búnaðarþingi lögðu fram þrjár umfangsmiklar tillögur sem snert...

Gripagreiðslur til fjölgunar geita
Fréttir 9. apríl 2026

Gripagreiðslur til fjölgunar geita

Nýtt skýrsluhaldskerfi kemst brátt í gagnið og er mikilvægt til utanumhalds á st...