Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 10 ára.
Gamaldags heimilismatur í nýju ljósi
Mynd / BGK
Matarkrókurinn 9. nóvember 2015

Gamaldags heimilismatur í nýju ljósi

Höfundur: Bjarni Gunnar Kristinsson
Unnar kjötvörur þurfa ekki að vera of óhollar ef minnkað er salt, nitrit og önnur geymsluefni. Við höfum góða kæla og ferskvöru og þurfum því ekki alla þá rotvörn sem var í gömlu uppskriftunum. Það ætti ekki að vera mikið vandamál fyrir kjötiðnaðinn að bregðast við því. 
 
 
Bjúgu, eða sperðlar eins og sumir kalla þau, hafa löngum verið vinsæl á borðum landsmanna. Klassískt meðlæti með bjúgum eru kartöflur og uppstúf eða jafningur. Þar má gera breytingar til að hressa upp á gamlar uppskriftir, t.d. setja hollt grænmeti í jafninginn, brúna grænmetið í sméri og jafnvel láta það aðeins karmellast og bæta svo hveitinu í. Þynna síðan smjörbolluna með grænmetinu út með mjólk eða soði. Í lokin má bæta við grænkáli, spínati eða öðru meinhollu grænmeti.
 
Grasker eru ekki bara til skrauts því þau eru mikið notuð í kökur, súpur og jafnvel kaffidrykki. Nú er hrekkjavakan nýafstaðin og ekki seinna vænna að koma graskerjum í nytjar. Úr graskeri má útbúa ágætan eftirrétt í bland við skyr. Á Bændablaðsvefnum, bbl.is, má sjá stutt myndband af gerð þessa ágæta eftirréttar.
 
Bjúgnamáltíð með grænmetisjafningi
  • 800 g góð bjúgu
  • 500 g litlar kartöflur með flusi
 
Grænmetisjafningur
  • ½–1 kg hvítkál og annað gott grænmeti
  • 250 ml soð eða vatn
  • 250 ml mjólk
  • 30 g smjör
  • 30 g hveiti
  • ½ tsk. múskat
  • salt og pipar
  • Blandað ferskt blaðgrænmeti eins og spínat eða grænkál
 
Grænmetið er skorið í strimla eða litla bita, steikt í smérinu og hveiti bætt í á meðan hrært er. Soði bætt í og soðið í 2–3 mínútur. Hellið mjólk saman við og hitið að suðu. Kryddið jafninginn og berið fram.
 
Skyr með graskersmauki og saltstangamulningi
Fyrir kökumulning
  • 1 pakki saltstangir eða kex
  • 4 msk. smjör, brætt
  • 2 matskeiðar sykur
  • 2 matskeiðar púðursykur
 
Fyrir fyllingu:
  • 1 stórt box hrært vanilluskyr
  • 300 g graskersmauk (sjá uppskrift)
  • 1/2 bolli sýrður rjómi
  • 1 tsk. krydd (kanill eða vanilla)
  • 1 tsk. múskat
  • 1 peli kaldur léttþeyttur rjómi
 
Graskersmauk
  • 1 dós malt og appelsín eða appel­- sínusafi
  • Ögn af maple-sýrópi
 
Nú útbúum við lagskiptan eftirrétt úr graskeri, skyri og saltstangamulningi. Vinnið saltstangir í matvinnsluvél  í fínt duft. Bætið í  bræddu smjöri, sykri og púðursykri, og haldið áfram að blanda saman.
Setjið jafnt í átta bolla eða eina stóra skál og setjið til hliðar.
 
Blandið svo í potti graskeri, appelsínusafa (eða gosi) og maple-sýrópi. Sjóðið þar til graskerið er meyrt og vinnið saman í mauk.
 
Raðið  graskersblöndu í bolla ásamt sýrðum rjóma, skyri og smá kryddi milli laga. Geymið aðeins í kæli fyrir neyslu. Skreytið með þeyttum rjóma og smá múskati eða kanil.
 

2 myndir:

111 bæir sérhæfa sig í eldi holdanauta
Fréttir 23. febrúar 2026

111 bæir sérhæfa sig í eldi holdanauta

Kýr á holdanautabúum eru 3.333 og fæddust 2.466 kálfar á þessum búum á síðasta á...

Nautin uxu hraðast á Efstalandi
Fréttir 23. febrúar 2026

Nautin uxu hraðast á Efstalandi

Daglegur vöxtur ungneytanna á Efstalandi í Öxnadal var að meðaltali 714,5 grömm ...

Feitur ostur getur minnkað hættu á heilabilun
Fréttir 23. febrúar 2026

Feitur ostur getur minnkað hættu á heilabilun

Samkvæmt nýrri rannsókn við Háskólann í Lundi er hægt að tengja neyslu á feitum ...

Hestur í kvöldmatinn?
Fréttir 23. febrúar 2026

Hestur í kvöldmatinn?

Íslenskt hrossakjöt er takmarkað og verðmætt hráefni þar sem framboð er sveifluk...

Áfram stutt við LED-væðingu garðyrkjubænda
Fréttir 18. febrúar 2026

Áfram stutt við LED-væðingu garðyrkjubænda

Loftslags- og orkusjóður úthlutaði nýverið rúmlega 118 milljónum króna í styrki ...

Reykjaböðin verða opnuð í vor
Fréttir 18. febrúar 2026

Reykjaböðin verða opnuð í vor

Nú styttist óðum í að Reykjaböðin opni, en um ræðir nýtt náttúrulón og heilsulin...

Ræktun á burnirót til fæðubótarframleiðslu
Fréttir 17. febrúar 2026

Ræktun á burnirót til fæðubótarframleiðslu

Hafin er ræktun á burnirót í Hnífsdal í þeim tilgangi að framleiða fæðubótarefni...

Landsbyggðarmat verði lögfest
Fréttir 17. febrúar 2026

Landsbyggðarmat verði lögfest

Fyrir Alþingi liggur tillaga til þingsályktunar um innleiðingu landsbyggðarmats ...