Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 10 ára.
Gamaldags heimilismatur í nýju ljósi
Mynd / BGK
Matarkrókurinn 9. nóvember 2015

Gamaldags heimilismatur í nýju ljósi

Höfundur: Bjarni Gunnar Kristinsson
Unnar kjötvörur þurfa ekki að vera of óhollar ef minnkað er salt, nitrit og önnur geymsluefni. Við höfum góða kæla og ferskvöru og þurfum því ekki alla þá rotvörn sem var í gömlu uppskriftunum. Það ætti ekki að vera mikið vandamál fyrir kjötiðnaðinn að bregðast við því. 
 
 
Bjúgu, eða sperðlar eins og sumir kalla þau, hafa löngum verið vinsæl á borðum landsmanna. Klassískt meðlæti með bjúgum eru kartöflur og uppstúf eða jafningur. Þar má gera breytingar til að hressa upp á gamlar uppskriftir, t.d. setja hollt grænmeti í jafninginn, brúna grænmetið í sméri og jafnvel láta það aðeins karmellast og bæta svo hveitinu í. Þynna síðan smjörbolluna með grænmetinu út með mjólk eða soði. Í lokin má bæta við grænkáli, spínati eða öðru meinhollu grænmeti.
 
Grasker eru ekki bara til skrauts því þau eru mikið notuð í kökur, súpur og jafnvel kaffidrykki. Nú er hrekkjavakan nýafstaðin og ekki seinna vænna að koma graskerjum í nytjar. Úr graskeri má útbúa ágætan eftirrétt í bland við skyr. Á Bændablaðsvefnum, bbl.is, má sjá stutt myndband af gerð þessa ágæta eftirréttar.
 
Bjúgnamáltíð með grænmetisjafningi
  • 800 g góð bjúgu
  • 500 g litlar kartöflur með flusi
 
Grænmetisjafningur
  • ½–1 kg hvítkál og annað gott grænmeti
  • 250 ml soð eða vatn
  • 250 ml mjólk
  • 30 g smjör
  • 30 g hveiti
  • ½ tsk. múskat
  • salt og pipar
  • Blandað ferskt blaðgrænmeti eins og spínat eða grænkál
 
Grænmetið er skorið í strimla eða litla bita, steikt í smérinu og hveiti bætt í á meðan hrært er. Soði bætt í og soðið í 2–3 mínútur. Hellið mjólk saman við og hitið að suðu. Kryddið jafninginn og berið fram.
 
Skyr með graskersmauki og saltstangamulningi
Fyrir kökumulning
  • 1 pakki saltstangir eða kex
  • 4 msk. smjör, brætt
  • 2 matskeiðar sykur
  • 2 matskeiðar púðursykur
 
Fyrir fyllingu:
  • 1 stórt box hrært vanilluskyr
  • 300 g graskersmauk (sjá uppskrift)
  • 1/2 bolli sýrður rjómi
  • 1 tsk. krydd (kanill eða vanilla)
  • 1 tsk. múskat
  • 1 peli kaldur léttþeyttur rjómi
 
Graskersmauk
  • 1 dós malt og appelsín eða appel­- sínusafi
  • Ögn af maple-sýrópi
 
Nú útbúum við lagskiptan eftirrétt úr graskeri, skyri og saltstangamulningi. Vinnið saltstangir í matvinnsluvél  í fínt duft. Bætið í  bræddu smjöri, sykri og púðursykri, og haldið áfram að blanda saman.
Setjið jafnt í átta bolla eða eina stóra skál og setjið til hliðar.
 
Blandið svo í potti graskeri, appelsínusafa (eða gosi) og maple-sýrópi. Sjóðið þar til graskerið er meyrt og vinnið saman í mauk.
 
Raðið  graskersblöndu í bolla ásamt sýrðum rjóma, skyri og smá kryddi milli laga. Geymið aðeins í kæli fyrir neyslu. Skreytið með þeyttum rjóma og smá múskati eða kanil.
 

2 myndir:

Loðdýrabændur starfa áfram í deild Bændasamtaka Íslands
Fréttir 9. apríl 2026

Loðdýrabændur starfa áfram í deild Bændasamtaka Íslands

Loðdýrabændur munu áfram starfa í sérstakri búgreinadeild, þó einungis eitt bú s...

Skilyrði verði sköpuð fyrir aukna innlenda framleiðslu
Fréttir 9. apríl 2026

Skilyrði verði sköpuð fyrir aukna innlenda framleiðslu

Deildarfundur garðyrkjudeildar Bændasamtaka Íslands var haldinn á Búnaðarþingi í...

Hrönn nýr formaður skógarbænda
Fréttir 9. apríl 2026

Hrönn nýr formaður skógarbænda

Stjórnar og formannsskipti voru gerð í deild skógarbænda. Hrönn Guðmundsdóttir e...

Óttast kostnað af tilflutningi eftirlits
Fréttir 9. apríl 2026

Óttast kostnað af tilflutningi eftirlits

Deild alifuglabænda í Bændasamtökum Íslands sendi frá sér ályktun þar sem því va...

Nýr formaður hrossabænda
Fréttir 9. apríl 2026

Nýr formaður hrossabænda

Skeggrætt var á fundi hrossabænda á deildarfundi þeirra á Búnaðarþingi í lok mar...

Tollur fylgir ekki verðlagi
Fréttir 9. apríl 2026

Tollur fylgir ekki verðlagi

Á deildarfundi eggjabænda hjá Bændasamtökum Íslands lögðu fulltrúar áherslu á að...

Vilja leyfi til að flytja inn laxahrogn
Fréttir 9. apríl 2026

Vilja leyfi til að flytja inn laxahrogn

Landeldisbændur á Búnaðarþingi lögðu fram þrjár umfangsmiklar tillögur sem snert...

Gripagreiðslur til fjölgunar geita
Fréttir 9. apríl 2026

Gripagreiðslur til fjölgunar geita

Nýtt skýrsluhaldskerfi kemst brátt í gagnið og er mikilvægt til utanumhalds á st...