Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 10 ára.
Gamaldags heimilismatur í nýju ljósi
Mynd / BGK
Matarkrókurinn 9. nóvember 2015

Gamaldags heimilismatur í nýju ljósi

Höfundur: Bjarni Gunnar Kristinsson
Unnar kjötvörur þurfa ekki að vera of óhollar ef minnkað er salt, nitrit og önnur geymsluefni. Við höfum góða kæla og ferskvöru og þurfum því ekki alla þá rotvörn sem var í gömlu uppskriftunum. Það ætti ekki að vera mikið vandamál fyrir kjötiðnaðinn að bregðast við því. 
 
 
Bjúgu, eða sperðlar eins og sumir kalla þau, hafa löngum verið vinsæl á borðum landsmanna. Klassískt meðlæti með bjúgum eru kartöflur og uppstúf eða jafningur. Þar má gera breytingar til að hressa upp á gamlar uppskriftir, t.d. setja hollt grænmeti í jafninginn, brúna grænmetið í sméri og jafnvel láta það aðeins karmellast og bæta svo hveitinu í. Þynna síðan smjörbolluna með grænmetinu út með mjólk eða soði. Í lokin má bæta við grænkáli, spínati eða öðru meinhollu grænmeti.
 
Grasker eru ekki bara til skrauts því þau eru mikið notuð í kökur, súpur og jafnvel kaffidrykki. Nú er hrekkjavakan nýafstaðin og ekki seinna vænna að koma graskerjum í nytjar. Úr graskeri má útbúa ágætan eftirrétt í bland við skyr. Á Bændablaðsvefnum, bbl.is, má sjá stutt myndband af gerð þessa ágæta eftirréttar.
 
Bjúgnamáltíð með grænmetisjafningi
  • 800 g góð bjúgu
  • 500 g litlar kartöflur með flusi
 
Grænmetisjafningur
  • ½–1 kg hvítkál og annað gott grænmeti
  • 250 ml soð eða vatn
  • 250 ml mjólk
  • 30 g smjör
  • 30 g hveiti
  • ½ tsk. múskat
  • salt og pipar
  • Blandað ferskt blaðgrænmeti eins og spínat eða grænkál
 
Grænmetið er skorið í strimla eða litla bita, steikt í smérinu og hveiti bætt í á meðan hrært er. Soði bætt í og soðið í 2–3 mínútur. Hellið mjólk saman við og hitið að suðu. Kryddið jafninginn og berið fram.
 
Skyr með graskersmauki og saltstangamulningi
Fyrir kökumulning
  • 1 pakki saltstangir eða kex
  • 4 msk. smjör, brætt
  • 2 matskeiðar sykur
  • 2 matskeiðar púðursykur
 
Fyrir fyllingu:
  • 1 stórt box hrært vanilluskyr
  • 300 g graskersmauk (sjá uppskrift)
  • 1/2 bolli sýrður rjómi
  • 1 tsk. krydd (kanill eða vanilla)
  • 1 tsk. múskat
  • 1 peli kaldur léttþeyttur rjómi
 
Graskersmauk
  • 1 dós malt og appelsín eða appel­- sínusafi
  • Ögn af maple-sýrópi
 
Nú útbúum við lagskiptan eftirrétt úr graskeri, skyri og saltstangamulningi. Vinnið saltstangir í matvinnsluvél  í fínt duft. Bætið í  bræddu smjöri, sykri og púðursykri, og haldið áfram að blanda saman.
Setjið jafnt í átta bolla eða eina stóra skál og setjið til hliðar.
 
Blandið svo í potti graskeri, appelsínusafa (eða gosi) og maple-sýrópi. Sjóðið þar til graskerið er meyrt og vinnið saman í mauk.
 
Raðið  graskersblöndu í bolla ásamt sýrðum rjóma, skyri og smá kryddi milli laga. Geymið aðeins í kæli fyrir neyslu. Skreytið með þeyttum rjóma og smá múskati eða kanil.
 

2 myndir:

Kartöfluframleiðsla á krossgötum
Fréttir 27. maí 2026

Kartöfluframleiðsla á krossgötum

Samkeppnisstaða kartöflubænda hefur versnað mjög á undanförnum árum. Frá 2017 he...

Kuldi næstu daga
Fréttir 27. maí 2026

Kuldi næstu daga

Varað er við snjókomu og því að bændur fyrir austan komi fé í skjól.

Kuldi í kortunum
Fréttir 27. maí 2026

Kuldi í kortunum

Útlit er fyrir að kólna muni um landið norðaustan- og austanvert seinnipartinn á...

Matvælastofnun kærir hótanir til lögreglu
Fréttir 26. maí 2026

Matvælastofnun kærir hótanir til lögreglu

Matvælastofnun hefur sent kæru til lögreglu vegna hótana um ofbeldi í garð starf...

Heimildabrunnur um lífið  í Þingeyjarsýslum
Fréttir 21. maí 2026

Heimildabrunnur um lífið í Þingeyjarsýslum

Árbók Þingeyinga hefur verið gefin út samfellt í nær sjötíu ár og er eitt elsta ...

Frjálsi lífeyrissjóðurinn og Lífeyrissjóður bænda sameinast
Fréttir 21. maí 2026

Frjálsi lífeyrissjóðurinn og Lífeyrissjóður bænda sameinast

Stjórnir Frjálsa lífeyrissjóðsins og Lífeyrissjóðs bænda hafa undirritað samning...

Sjóklæðagerðin 66°N fagnar aldarafmæli
Fréttir 20. maí 2026

Sjóklæðagerðin 66°N fagnar aldarafmæli

Ein helsta borgarhátíð Reykjavíkur, HönnunarMars, fór fram dagana 6.–10. maí sl....

Landnámssetrið 20 ára
Fréttir 20. maí 2026

Landnámssetrið 20 ára

Miðvikudaginn 13. maí eru 20 ár liðin frá opnun Landnámssetursins í Borgarnesi o...