Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 10 mánaða.
Blómlegar sveitir eru sjálfsmynd þjóðar
Mynd / HKr.
Lesendarýni 27. júní 2025

Blómlegar sveitir eru sjálfsmynd þjóðar

Höfundur: Sigmundur Ernir Rúnarsson, alþingismaður.

Það er brýnna en nokkru sinni að treysta búskap til sveita landsins og viðhalda jarðrækt á sem flestum býlum. Sérstakt átak í þeim efnum er nauðsynlegt á næstu misserum og getur varðað lánafyrirgreiðslu á hagstæðum kjörum og aðra hvata fyrir nauðsynlega nýliðun í atvinnugreininni, svo og breytta stefnu hvað varðar ríkisjarðir sem eru óþarflega margar hér á landi, líklega í námunda við þrjú hundruð. Þá eru ónefndar lagabreytingar sem koma í veg fyrir að efnamiklir útlendingar geti keypt upp heilu og hálfu dalina, án þess að fyrir liggi atvinnustarfsemi og landnýting. Loks er vel við hæfi að auðvelda bændum sölu á vörum sínum, beint frá býli.

Við erum öll úr sömu sveit

Mest um vert er að snúa vörn í sókn, enda varðar málið sjálfsmynd þjóðarinnar. Ásýnd Íslands biði mikinn hnekki ef eyðibýlum myndi fjölga að miklum mun, jafnt fram til dala og út með nesjum og töngum, að ekki sé talað um ef blómleg héruð og hreppar visni og fari í órækt. Búskapur er nefnilega ekki einasta mikilvæg atvinnugrein, heldur er slíkur menningarbragur að honum að líkja verður að öllum líkindum við heildarhugmynd Íslendinga um sjálfa sig.

Við erum nefnilega öll úr sömu sveit, eins og atorkusöm bændaforysta landsins hefur bent svo réttilega á í nýlegu kynningarátaki sínu. Og hvort sem lögheimilið er að finna í borg eða bæjum, ellegar út um dreifðustu byggðir, hringinn í kringum landið, eru svo til allir landsmenn í ríkum tengslum við landbúnað, ef ekki sakir forfeðra og ættartengsla, ellegar ákafrar og einlægrar matarástar, þá vegna þeirrar sannfæringar að landinu sé miklu betur borgið í byggð en eyði.

Fæðuöryggi er lykilatriði

Fjöldamörg önnur rök hníga í sömu átt. Og ber þar fæðuöryggi hátt. Það varðar þjóðaröryggi að Ísland halli sér sem næst sjálfbærni í matvælaframleiðslu, og sé aflögufært á sem flestum sviðum í þeim efnum. Veldur þar miklu að vaxandi blikur eru á lofti í heimsmálum, svo ekki sé meira sagt, en þá ber eins að horfa til þess að tilflutningur matvæla frá fjarlægum álfum mun sæta æ ríkari gagnrýni á komandi árum vegna umhverfissjónarmiða. Það er stórvægilegur mengunarþáttur að fylla flutningaskip og fraktvélar af allra handa aðföngum sem auðvelt væri að framleiða heima fyrir, ef aðstæður og stuðningur væru fyrir hendi.

Það er engin ástæða til annars en að óska íslenskum landbúnaði farsældar í framtíðinni. En hann þarf að taka sér tak. Hann á öðru fremur að minna á sóknarfæri sín og styrkleika á komandi tímum, fremur en að verjast eilíflega sakir veikleika sinna. Það ber að auka framleiðslu á sem flestum póstum, hvort heldur er varðar mjólk og osta, kjötafurðir og grænmeti til að mæta stóraukinni spurn eftir matvælum á næstu árum þegar saman fer fjölgun íbúa og ferðafólks, svo um munar.

Stuðningur borgar sig

Það borgar sig að styrkja íslenskan landbúnað. Það á að gera það kinnroðalaust. Allar aðrar þjóðir Evrópu gera slíkt hið sama, af ástæðum sem rekja má til margra þátta sem hér hafa verið nefnd að ofan.

Það er kappsmál að byggðir blómstri. Ásýnd landsins er ekki aðeins í húfi, heldur líka hefðir og saga og arðbær og öflug framleiðsla á úrvalsvörum sem vöntun er á.

Sá sem hér heldur á penna mun tala í þessa veru á Alþingi á komandi árum.

Var þetta svona frábært í Finnlandi?
Lesendarýni 24. apríl 2026

Var þetta svona frábært í Finnlandi?

Árið 2003 gaf utanríkisráðuneytið út skýrsluna Íslenskur landbúnaður í alþjóðleg...

(Ó)skipulag mótar líf okkar og umhverfi  – en hvar eru skipulagsfræðingarnir?
Lesendarýni 24. apríl 2026

(Ó)skipulag mótar líf okkar og umhverfi – en hvar eru skipulagsfræðingarnir?

Hvernig við veljum að byggja upp og móta byggð á næstu misserum mun hafa langtím...

Manst þú eftir náttúrunni?
Lesendarýni 13. apríl 2026

Manst þú eftir náttúrunni?

Manstu eftir að bretta upp buxnaskálmar og dýfa litlum fótum ofan í glitrandi st...

Lambið stendur allt fyrir sínu
Lesendarýni 10. apríl 2026

Lambið stendur allt fyrir sínu

Það getur verið fremur sláandi að kynna sér framboð stór- markaða á kjöti, ekki ...

Innflutningur veiðidýra
Lesendarýni 23. mars 2026

Innflutningur veiðidýra

Mig langar til að varpa hér fram til umhugsunar, innflutningi á veiðidýrum með þ...

Fæðuöryggi og varnir Íslands
Lesendarýni 25. febrúar 2026

Fæðuöryggi og varnir Íslands

Alþingi samþykkti í síðustu viku þingsályktunum nýja stefnu á sviði öryggisog va...

Opið bréf til atvinnuvegaráðherra
Lesendarýni 24. febrúar 2026

Opið bréf til atvinnuvegaráðherra

Í grunnstefnu Viðreisnar um atvinnumál segir: „Viðreisn vill styðja við fjölbrey...

Landsbyggðarþing Evrópu í Skotlandi
Lesendarýni 24. febrúar 2026

Landsbyggðarþing Evrópu í Skotlandi

Dagana 20.–23. október var haldið Landsbyggðarþing Evrópu í 6. sinn í Inverurie ...