Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 10 ára.
Skordýr sem matvæli
Fréttir 3. nóvember 2015

Skordýr sem matvæli

Höfundur: Vilmundur Hansen

Aukinn áhugi er á neyslu og markaðssetningu skordýra í Evrópu og öðrum þróuðum ríkjum þar sem ekki hefur verið venja að neyta þeirra.

Í mörgum öðrum heimshlutum hafa skordýr hins vegar verið notuð sem matvæli um langan tíma og eru um 1.500 tegundir skordýra þekktar sem neysluvara. Má þar nefna maura, bjöllur, mölflugur og krybbur. Einhver neysla ákveðinna tegunda skordýra þekkist þó í mjög litlu magni í nokkrum ríkjum Evrópusambandsins. Sem dæmi má nefna bjöllusúpu í Frakklandi og Þýskalandi, ost sem inniheldur flugu­lirfur á Sardiníu og ákveðinn hluti mölflugu sem þykir lostæti á Ítalíu.

Í frétt á heimasíðu Matvæla­stofnunar segir að skordýr séu góð og sjálfbær uppspretta næringarefna og próteina og er notkun skordýra sem matvæli og fóður talin vera jákvæð fyrir umhverfi, efnahag og fæðuöryggi. Skordýr þykja því vera mjög áhugaverður kostur fyrir matvælaiðnaðinn.

Markaðssetning skordýra í ESB háð leyfi

Markaðssetning skordýra er háð ströngum skilyrðum í Evrópusambandinu og flokkast þau sem nýfæði. Skilgreiningin á nýfæði eru matvæli sem ekki voru hefðbundin neysluvara í ríkjum Evrópusambandsins fyrir 15. maí 1997 þegar reglugerð nr. 258/97 um nýfæði tók gildi. Þetta eru til dæmis matvæli sem framleidd eru með nýjum aðferðum, matvæli sem hafa nýstárlegu hlutverki að gegna í mataræði eða matvæli sem ekki hafa verið á markaði á Evrópusambandssvæðinu þótt þau þekkist í öðrum heimshlutum, samanber skordýr.

Ekki er alltaf augljóst hvaða matvæli eru nýfæði og hver ekki og ekki eru til tæmandi listar yfir nýfæði. Því þarf að meta hverja matvöru fyrir sig og kanna hvort hún hafi verið á markaði í einhverju landi Evrópusambandsins fyrir 1997. Sem dæmi um nýfæði sem er áberandi á íslenskum neytendamarkaði er plantan stevía, chia-fræ og hindberja-ketónar.

Öll markaðssetning á nýfæði er háð leyfi frá framkvæmdastjórn Evrópusambandsins. Ný matvæli þurfa að standast áhættumat sem miðar fyrst og fremst að því að finna út hvort neysla matvælanna sé örugg neytandanum. Þrátt fyrir að neysla skordýra sé vel þekkt í öðrum heimshlutum en Evrópu þá eru fáar rannsóknir til sem sýna fram á öryggi skordýranna sem matvæli t.d. hvað varðar örverur og efnainnihald s.s. ofnæmisvalda. Þar sem ekki hefur verið sótt um, og þar af leiðandi ekki gefið út, neitt leyfi fyrir skordýrum sem nýfæði, þá er innflutningur, sala, markaðssetning og ræktun skordýra til matvælaframleiðslu bannaður í flestum ríkjum ESB.

Ísland hefur enn ekki innleitt reglugerð Evrópusambandsins nr. 258/97 og því eru engar sérstakar reglur um nýfæði í gildi á Íslandi. Þrátt fyrir það þurfa skordýr og annað nýfæði sem ætlað er sem matvæli, að uppfylla skilyrði matvælalaga og gildandi reglugerða á sama hátt og önnur almenn matvæli.

Skylt efni: Skordýr | Matvæli

Góður sigur strjálbýlisins
Líf&Starf 26. maí 2026

Góður sigur strjálbýlisins

Helstu stórveldin í briddsheiminum, Reykjavík og Reykjanes, urðu að lúta í lægra...

Sumar, vetur, von og haust
Líf&Starf 26. maí 2026

Sumar, vetur, von og haust

Það var á þessum tíma árs, rétt eftir sumarbyrjun, að horfellirinn lét harðast t...

Gjaldmiðill Íslands og gull
Líf&Starf 22. maí 2026

Gjaldmiðill Íslands og gull

Saga smjörs á Íslandi er samofin lífsbaráttu þjóðarinnar og ristir mun dýpra en ...

Ævintýralegt spil í úrslitunum
Líf&Starf 13. maí 2026

Ævintýralegt spil í úrslitunum

12 pör þurftu að kljást við spil dagsins sem kom upp í úrslitum Íslandsmótsins í...

Sagnaþáttur - Draugabani
Líf&Starf 27. apríl 2026

Sagnaþáttur - Draugabani

Um þessar mundir er öld liðin frá því að Indriði G. Þorsteinsson rithöfundur fæd...

Einbúinn á Þelamörk
Líf&Starf 13. apríl 2026

Einbúinn á Þelamörk

Haustið 1788 var Jóni Þorlákssyni veitt embætti sóknarprests á Bægisá á Þelamörk...

Sagnaþáttur: Velkomin Góa
Líf&Starf 10. mars 2026

Sagnaþáttur: Velkomin Góa

Góa er hafin. Mánaðarheitið góa, eða gói eins og forfeður okkar kölluðu þennan n...

Kapall er lausnarorð vísnagátu
Líf&Starf 4. mars 2026

Kapall er lausnarorð vísnagátu

Kapall er lausnarorð vísnagátunnar sem birtist í nýjasta Bændablaðinu.