Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 10 ára.
OilPull – Þunglamalegur vinnuþjarkur
Á faglegum nótum 14. október 2015

OilPull – Þunglamalegur vinnuþjarkur

Höfundur: Vilmundur Hansen

Líkt og mörg önnur fyrirtæki sem reyndu fyrir sér við framleiðslu á dráttarvélum liggur upprunni Advance Rumely í smíði á jarðvinnslu- og þreskivélum um miðja nítjándu öld.

Árið 1848 hófu bræðurnir Meinhard og John Rumley framleiðslu á hestknúnum þreskivélum undir heitinu Advance Thresher Company. Framleiðslan gekk vel en árið 1887 keypti Meinhard hlut bróður síns vegna ágreinings um reksturinn. Þegar Meinhard lést 1904 tóku synir hans við. Árið 1909 keypti M. Rumely Co. Advance Thresher Company ásamt nokkrum öðrum fyrirtækjum sem framleiddu landbúnaðarvélar. Nafn samstæðunnar var Advance Rumely frá 1915.

OilPull – ódrepandi

Rekstur hélt sínu striki og árið 1910 setti Advance Rumely á markað tröllstóra dráttarvél á járnhjólum sem kallaðist OilPull og gekk fyrir steinolíu. Kosturinn við steinolíu fram yfir dísilolíu var að hún var ódýrari og dró þannig úr rekstrarkostnaði vélarinnar. Steinolía brennur aftur á móti við hærri hita en dísill og átti vélin það til að ofhitna. Ofhitnunarvandamálið var leyst með því að koma stórum kæli­tanki fyrir á milli framhjólanna.

Þrátt fyrir stærð og þyngsli nutu OilPull traktorarnir mikilla vinsælda. Vélarnar þóttu sterkar og mölluðu á akrinum sólarhringum saman svo lengi sem þær fengu steinolíu og kælitankurinn tæmdist ekki. Þær seldust því vel til stærri býla í miðríkjum Bandaríkjanna. Talsvert var einnig selt af þeim til Kanada og Suður-Ameríku.

Seigla OilPull traktoranna var fáheyrð á sínum tíma. Hægt var að tengja við þá þrjá stóra plóga og vinna allt að 800 hektara á sex dögum. Þrátt fyrir að vera nánast ódrepandi komu á markað, um 1920, minni og kraftmiklir traktorar sem smám saman ruddu OilPull úr vegi.


DOALL – lítill og lipur

Til að mæta samkeppninni keypti Advance Rumely vélaframleiðandann Toro til að komast yfir dráttarvélaframleiðslu þeirra. Traktorarnir voru kallaðir DOALL og í alla staði ólíkir tröllinu OilPull. DOALL voru litlar, 20 hestafla og liprar dráttarvélar með sex gírum en á þeim tíma voru flestir traktorar þriggja gíra.

Alls voru framleiddar 3000 DOALL dráttarvélar en markaðssetning þeirra fór öll í vaskinn og tapaði fyrirtækið meðal annars stórfé á útflutningi þeirra til Rússlands. Að lokum var hátt í helmingur lagersins seldur með 50% afslætti.

Kreppan mikla

Verulega tók að halla undan fæti hjá Advance Rumely í kreppunni á þriðja áratug síðustu aldar. Fyrirtækinu tókst ekki að halda í við tækninýjungar og árið 1931 keypti vélaframleiðandinn Allis-Chalmers fyrirtækið. Þrátt fyrir að Advance Rumely hafi látið hanna og smíða frumgerð að minni og nýtískulegri OilPull traktor vantaði fjármagn til framleiðslunnar.

Nýju eigendurnir höfðu meiri áhuga á þreskivélaframleiðslu Advance Rumely en dráttarvélunum enda framleiddi Allis-Chalmers litlar og mjög vinsælar dráttarvélar á þessum árum. Allis-Chalmers varð gjaldþrota og lagði upp laupana árið 1985. 

Skylt efni: Gamli traktorinn | Oil Pull

Góður sigur strjálbýlisins
Líf&Starf 26. maí 2026

Góður sigur strjálbýlisins

Helstu stórveldin í briddsheiminum, Reykjavík og Reykjanes, urðu að lúta í lægra...

Sumar, vetur, von og haust
Líf&Starf 26. maí 2026

Sumar, vetur, von og haust

Það var á þessum tíma árs, rétt eftir sumarbyrjun, að horfellirinn lét harðast t...

Gjaldmiðill Íslands og gull
Líf&Starf 22. maí 2026

Gjaldmiðill Íslands og gull

Saga smjörs á Íslandi er samofin lífsbaráttu þjóðarinnar og ristir mun dýpra en ...

Ævintýralegt spil í úrslitunum
Líf&Starf 13. maí 2026

Ævintýralegt spil í úrslitunum

12 pör þurftu að kljást við spil dagsins sem kom upp í úrslitum Íslandsmótsins í...

Sagnaþáttur - Draugabani
Líf&Starf 27. apríl 2026

Sagnaþáttur - Draugabani

Um þessar mundir er öld liðin frá því að Indriði G. Þorsteinsson rithöfundur fæd...

Einbúinn á Þelamörk
Líf&Starf 13. apríl 2026

Einbúinn á Þelamörk

Haustið 1788 var Jóni Þorlákssyni veitt embætti sóknarprests á Bægisá á Þelamörk...

Sagnaþáttur: Velkomin Góa
Líf&Starf 10. mars 2026

Sagnaþáttur: Velkomin Góa

Góa er hafin. Mánaðarheitið góa, eða gói eins og forfeður okkar kölluðu þennan n...

Kapall er lausnarorð vísnagátu
Líf&Starf 4. mars 2026

Kapall er lausnarorð vísnagátu

Kapall er lausnarorð vísnagátunnar sem birtist í nýjasta Bændablaðinu.