Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 7 ára.
Gamli traktorinn
Gamli traktorinn
Á faglegum nótum 31. júlí 2018

Nelson-dráttarvélin

Höfundur: Vilmundur Hansen

Í árdaga áttu dráttar­véla­framleiðendur það til að vera stórorðir í auglýsingum og hvergi slá af þegar gortað var um gæði framleiðslunnar. Dæmi er um að í heimsstyrjöldinni fyrri hafi einn framleiðandi haldið því fram að traktorinn sem hann framleiddi gæti unnið stríðið einn síns liðs.

Árið 1919 hóf Nelson Furnace og Blower Co. framleiðslu á dráttarvél. Nokkrar útgáfur af vélinni höfðu þegar litið dagsins ljós en í þetta sinn var framleiðandinn bjartsýnn og stórhuga.

Strax á fyrsta ári var boðið upp á þrjár ólíkar týpur, 15 til 24, 20 til 28 og 35 til 50 hestöfl. Allar týpurnar voru með fjögurra strokka vél sem gekk fyrir bensíni og parfínolíu.  Gírkassinn var með þremur gírum áfram og einum afturábak. Vélin var á fjórum jafnstórum stálhjólum og með drif á öllum.

Bestar á markaði

Framleiðandinn lagði út í mikla og stórorða auglýsingaherferð og vart mátti á tímabili opna blað sem tengdist landbúnaði án þess að þar væri að finna auglýsingu um Nelson dráttarvél. Í auglýsingunum var hvergi slegið af og því blákalt haldið fram að Nelson traktorar væru þeir allra fullkomnustu og bestu á markað og hannaðir eftir óskum bænda.

Dæmi um texta í auglýsingu frá 1919 var eitthvað á þessa leið. „Verkfræðingar jafnt sem söluaðilar og bændur telja Nelson dráttarvélarnar vera þær allra fullkomnustu á markaði í dag. Nelson traktorarnir eru hannaðir með styrk í huga og afl í huga. Jafnframt því sem þeir eru auðveldir í notkun, sveigjanlegir og henta til allra bústarfa. Ekkert verk er Nelson ofviða.“

Í annarri auglýsingu segir að í prófun hafi Nelson traktorinn dregið þungar byrðar langar leiðir yfir mýrlendi sem var 30 sentímetra á kaf í vatni og rutt sér leið upp tæplega kílómetra háa og bratta hlíð í gegnum þykkan undirgróður og fallna trjástofna. Einnig segir að Nelson dráttarvélin hafi verið reynd og staðið sig vel við erfiðustu aðstæður í Bandaríkjunum þverum og endilöngum.

Keppinautunum úthúðað

Í auglýsingunum frá Nelson var gengið svo langt að úthúða keppinautunum og blákalt halda því fram að dráttarvélar annarra framleiðenda væru margfalt lakari af gæðum og stæðust Nelson ekki á nokkur hátt snúning.

Þrátt fyrir að stórt væri tekið upp í sig var framleiðslan á Nelson dráttarvélum ekki eða að mjög takmörkuðu leyti hafin þegar auglýsingaherferðin hófst. Auglýsingarnar voru því, eins og oft er með auglýsingar, stormur í vatnsglasi, og ekki flugufótur fyrir fullyrðingunum og líkt og höfundar þeirra skrifuðu fyrir hliðarveruleika þessa heims.

Nelson dráttarvélarnar þóttu þegar upp var staði þokkalegar en allt of dýrar miðað við gæði. Fáar seldust og fyrirtækið fór á hliðina árið 1924. 

Góður sigur strjálbýlisins
Líf&Starf 26. maí 2026

Góður sigur strjálbýlisins

Helstu stórveldin í briddsheiminum, Reykjavík og Reykjanes, urðu að lúta í lægra...

Sumar, vetur, von og haust
Líf&Starf 26. maí 2026

Sumar, vetur, von og haust

Það var á þessum tíma árs, rétt eftir sumarbyrjun, að horfellirinn lét harðast t...

Gjaldmiðill Íslands og gull
Líf&Starf 22. maí 2026

Gjaldmiðill Íslands og gull

Saga smjörs á Íslandi er samofin lífsbaráttu þjóðarinnar og ristir mun dýpra en ...

Ævintýralegt spil í úrslitunum
Líf&Starf 13. maí 2026

Ævintýralegt spil í úrslitunum

12 pör þurftu að kljást við spil dagsins sem kom upp í úrslitum Íslandsmótsins í...

Sagnaþáttur - Draugabani
Líf&Starf 27. apríl 2026

Sagnaþáttur - Draugabani

Um þessar mundir er öld liðin frá því að Indriði G. Þorsteinsson rithöfundur fæd...

Einbúinn á Þelamörk
Líf&Starf 13. apríl 2026

Einbúinn á Þelamörk

Haustið 1788 var Jóni Þorlákssyni veitt embætti sóknarprests á Bægisá á Þelamörk...

Sagnaþáttur: Velkomin Góa
Líf&Starf 10. mars 2026

Sagnaþáttur: Velkomin Góa

Góa er hafin. Mánaðarheitið góa, eða gói eins og forfeður okkar kölluðu þennan n...

Kapall er lausnarorð vísnagátu
Líf&Starf 4. mars 2026

Kapall er lausnarorð vísnagátu

Kapall er lausnarorð vísnagátunnar sem birtist í nýjasta Bændablaðinu.