Landstólpinn veittur

Landstólpinn, samfélagsviðurkenning Byggðastofnunar, var afhent á ársfundi stofnunarinnar nýverið, en henni er ætlað að varpa ljósi á það öfluga, fjölbreytta og skapandi starf sem unnið er í landsbyggðunum.

Við valið er leitað að aðilum eða verkefnum sem hafa eflt samstöðu íbúa, aukið virkni þeirra eða dregið upp jákvæða og sterka mynd af mannlífi úti á landi.

Í ár bárust Byggðastofnun alls 27 tilnefningar sextán ólíkra aðila og verkefna sem mörg hver hefðu sómt sér afar vel sem verðlaunahafar. Það var þó Gísli Einarsson sem hreppti hnossið, en hann hefur um langa hríð verið ötull drifkraftur í því að efla samfélagið, jafnt í eigin nærumhverfi sem á landsvísu.

Gísli ber þó nokkra titla; dagskrárgerðarmaður, uppistandari, samfélagsrýnir, blaðamaður, fararstjóri og rithöfundur en með fjölbreyttum og litríkum ferli sínum hefur hann markvisst stuðlað að jákvæðri ímynd landsbyggðarinnar. Gísli á að baki farsælan feril í fjölmiðlum; hann stofnaði héraðsfréttablaðið Skessuhorn árið 1998 og hefur um árabil starfað sem frétta- og dagskrárgerðarmaður hjá RÚV. Í sjónvarpsþáttunum Út og suður (2003–2007) og síðar Landanum (frá 2010) hefur hann ferðast á milli byggðarlaga til að segja sögur af fólki, menningu og atvinnulífi.

Það er skemmtileg tilviljun að fyrsta viðtal Gísla í Út og suður var einmitt við Jón Jónsson þjóðfræðing, sem var fyrsti handhafi Landstólpans á sínum tíma, árið 2011.

Að sögn Gísla fólst mikill skóli í gerð þessara þátta. Hann bendir á að það sé mikilvægt að sögur úr öllum landshlutum fái pláss í fjölmiðlum. Markmið hans hafi aldrei verið að sýna fólk úti á landi sem einhverja „kynlega kvisti“ heldur þvert á móti að sýna „venjulegt fólk að gera óvenjulega hluti“ og sanna að landsbyggðarfólk sé ekkert furðulegra en aðrir.

Með þessari faglegu nálgun hefur umfjöllun Gísla sýnt fram á öflugt atvinnulíf, ríka menningu og heilmikla nýsköpun um allt land. Hann kveðst sjálfur stoltastur af því að sýna fram á að nýsköpun sé jafn sjálfsögð í litlu þorpi og hún er á höfuðborgarsvæðinu, enda sé öflugt fólk alls staðar.

Auk viðurkenningarinnar hlýtur Gísli eina milljón króna í verðlaunafé ásamt sérstöku listaverki. Í ár er það olíumálverk eftir myndlistarkonuna Hjördísi Alexandersdóttur frá Þorlákshöfn. Hjördís sækir innblástur sinn meðal annars í íslenska náttúru, blóm og fugla, og hafa verk hennar ratað víða um heim eftir fjölda samsýninga bæði hérlendis og erlendis.

Vonast Byggðastofnun til þess að viðurkenningin verði öðrum hvatning til að leggja lóð á vogarskálarnar þegar kemur að því að vekja athygli á blómlegum byggðum landsins.