Lambið stendur allt fyrir sínu

Það getur verið fremur sláandi að kynna sér framboð stór- markaða á kjöti, ekki síst á lambakjöti. Hvarvetna blasir við ágætt framboð af lambalærum, kótilettum og hryggjum fyrir hátíðleg tilefni, en þegar leitað er að öðrum pörtum af lambinu, eins og bógi, skanka, hálsi, hjörtum eða jafnvel hakki, er víða fátt um fína drætti.

Erum að missa af breiddinni

Íslenskt lambakjöt er ein af eftirsóknarverðustu gæðaafurðum landsins, sem er reyndar ekki lítið þegar við horfum á hversu lánsamir Íslendingar eru með gæði landbúnaðar- og sjávarafurða. Íslenskt lambakjöt er vottað með vernduðu afurðaheiti með beinni vísan í óspillta náttúru og einstaka þekkingu og hefðir sem rekja má allt aftur til landnáms. Samt virðist kynning lambakjöts og sala fara fram á óþarflega þröngu bili. Það er eins og við höfum ákveðið að velja aðeins „öruggu“ partana af lambinu í stað þess að njóta þeirrar miklu breiddar sem afurðin býður í raun og veru upp á.

Þau sem vilja breiðara úrval þurfa því oft að leita eitthvert annað. Kjötverslanir og sala beint frá býli eru víða með fjölbreyttari möguleika á boðstólum, eins og framparta, heila skrokka, innmat og kjötskurð eftir óskum. Einnig gefst kostur á dýpra samtali um uppruna, aðbúnað dýranna, beit og úrvinnslu eða öðru því sem snýr að einstökum hlutum virðiskeðjunnar og virðingu okkar fyrir lífinu og uppruna matarins.

Njótum alls þess sem er í boði

Að baki hverju kílógrammi lambakjöts liggur gríðarleg vinna. Sauðfjárbændur sinna búskapnum af natni allt árið, beita á réttum stöðum og taka ákvarðanir sem skipta máli fyrir gæði og bragð. Það ætti að endurspeglast í því hvernig við bjóðum lambið fram til neytenda. Þegar aðeins hluti dýrsins fær pláss í kjötborðum og kælum verslana er hætta á að verðmæti annarra parta falli í skuggann og fólk missi hreinlega af stórum hluta framboðsins og þá tækifærum til eldamennsku og neyslu.

Jafnframt snýst málið um mun meira en matreiðslu, þar sem afkoma sauðfjárbænda er að mörgu leyti nátengd virðingu okkar fyrir hráefninu og nýtingu afurðanna. Með því að auka framboðið í lambakjöti og stuðla með því móti að bættri afurðanýtingu, má efla innlenda kjötvinnslu með aukna verðmætasköpun að markmiði. Enn fremur skapast aukið svigrúm fyrir fræðslu og fjölbreyttari matarmenningu. Reynslan sýnir að neytendur eru almennt forvitnir og viljugir til að prófa eitthvað nýtt, svo framarlega sem þeir fá hvata og tækifæri til.

Við getum gert betur

Aukin samvinna og samtal milli bænda, afurðastöðva og verslana leiðir af sér aukinn sýnileika þeirrar miklu fjölbreytni sem íslenskt lambakjöt gefur kost á. Þetta þarf ekki að gerast á einni nóttu en aðalatriðið er að sýna vilja í verki.

Íslenskt lambakjöt er langt frá því að vera einsleit matvara. Það er fjölbreytt og verðmætt í heild sinni, ásamt því að njóta viðurkenningar á heimsvísu fyrir einstök gæði. Ef við ætlum að tala af alvöru um einstök gæði og uppruna kjötsins, þurfum við líka að sýna það í verki heima fyrir – í þessu tilviki í kjötborðinu.

Höfundur er framkvæmdastjóri Icelandic Lamb.