Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 3 ára.
Smokkurinn er góð vörn til að forðast kynsjúkdóma.
Smokkurinn er góð vörn til að forðast kynsjúkdóma.
Líf og starf 16. janúar 2023

Kynsjúkdómum fjölgar

Höfundur: Vilmundur Hansen

Í ársskýrslu sóttvarna fyrir árið 2021, sem kom út fyrir skömmu, er fjallað um faraldsfræði tilkynningarskyldra sjúkdóma í samanburði við fyrri ár.

Á árinu 2021, eins og á árinu 2020, snerist starfsemi sóttvarnalæknis að miklu leyti um Covid-19.

Vegna sóttvarnaaðgerða gegn Covid-19 þá fækkaði sumum öðrum sýkingum, bæði öndunarfæra- og meltingarfærasýkingum, sem leiddi einnig til minni sýklalyfjanotkunar, en nýgengi flestra tilkynningarskyldra sjúkdóma hélst hins vegar að mestu óbreytt. Samkvæmt skýrslunni fjölgaði tilfellum kynsjúkdóma, að klamydíu undanskilinni, árið 2021 frá árinu þar á undan. Mest er fjölgunin í tilfelli lekanda og talsvert fleiri karlmenn en konur smituðust af kynsjúkómum árið 2021.

Svipaður fjöldi klamydíusýkinga greindist árið 2021 og árin á undan, eða 1.805. Kynjahlutföllin voru nokkuð jöfn, 53% konur og 47% karla.

Lekandi

Fleiri greindust með lekanda á árinu 2021 en árið á undan, eða 107 tilfelli. Flestir höfðu íslenskt ríkisfang, 59%, og karlmenn voru í miklum meirihluta, eða 80%. Lekandabakteríur, sem eru fjölónæmar fyrir sýklalyfjum, eru vaxandi vandamál erlendis og því tímaspursmál hvenær þær verða það hér á landi. Eftir árið 1990 dró mjög úr nýgengi sjúkdómsins en á síðari árum hefur hann smám saman aukist á ný.

Sárasótt

Á árinu 2021 greindust 49 einstaklingar með sárasótt, sem er töluvert fleiri en undanfarin ár. Karlmenn voru í miklum meirihluta meðal þeirra sem greindust með sárasótt, 46 talsins, eða 94%. Af þeim sem greindust höfðu 53% íslenskt ríkisfang en aðrir erlent. Þessi faraldur hefur síðustu ár fyrst og fremst tengst körlum sem hafa kynmök við karla en ljóst er að hann getur einnig náð til kvenna.

HIV/alnæmi

Árið 2021 greindist 21 einstaklingur með nýja HIV-sýkingu. Þar af voru 71% karlar og 29% konur. Flestir sem greindust á árinu, eða 11 talsins, smituðust vegna kynmaka samkynhneigðra karla, sjö vegna kynmaka gagnkynhneigðra og einn vegna neyslu fíkniefna í æð. Tveir karlmenn greindust með alnæmi árið 2021 en engin kona.

Góður sigur strjálbýlisins
Líf&Starf 26. maí 2026

Góður sigur strjálbýlisins

Helstu stórveldin í briddsheiminum, Reykjavík og Reykjanes, urðu að lúta í lægra...

Sumar, vetur, von og haust
Líf&Starf 26. maí 2026

Sumar, vetur, von og haust

Það var á þessum tíma árs, rétt eftir sumarbyrjun, að horfellirinn lét harðast t...

Gjaldmiðill Íslands og gull
Líf&Starf 22. maí 2026

Gjaldmiðill Íslands og gull

Saga smjörs á Íslandi er samofin lífsbaráttu þjóðarinnar og ristir mun dýpra en ...

Ævintýralegt spil í úrslitunum
Líf&Starf 13. maí 2026

Ævintýralegt spil í úrslitunum

12 pör þurftu að kljást við spil dagsins sem kom upp í úrslitum Íslandsmótsins í...

Sagnaþáttur - Draugabani
Líf&Starf 27. apríl 2026

Sagnaþáttur - Draugabani

Um þessar mundir er öld liðin frá því að Indriði G. Þorsteinsson rithöfundur fæd...

Einbúinn á Þelamörk
Líf&Starf 13. apríl 2026

Einbúinn á Þelamörk

Haustið 1788 var Jóni Þorlákssyni veitt embætti sóknarprests á Bægisá á Þelamörk...

Sagnaþáttur: Velkomin Góa
Líf&Starf 10. mars 2026

Sagnaþáttur: Velkomin Góa

Góa er hafin. Mánaðarheitið góa, eða gói eins og forfeður okkar kölluðu þennan n...

Kapall er lausnarorð vísnagátu
Líf&Starf 4. mars 2026

Kapall er lausnarorð vísnagátu

Kapall er lausnarorð vísnagátunnar sem birtist í nýjasta Bændablaðinu.