Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 4 ára.
Brynleifur og Sigurlaug á Steinhólum í Skagafirði við timburstæðuna sem þau höfðu raðað snyrtilega upp.
Brynleifur og Sigurlaug á Steinhólum í Skagafirði við timburstæðuna sem þau höfðu raðað snyrtilega upp.
Mynd / Sigurlaug Brynleifsdóttir
Líf og starf 20. september 2021

Kurlar grisjunarvið sem nýtist vel sem undirburður í reiðskemmur

Höfundur: Margrét Þóra Þórsdóttir

„Þetta er mjög góð leið til að nýta efnið,“ segir Johan Holst, skógarbóndi á Silfrastöðum í Akrahreppi.

Hann hefur verið á ferðinni í Skagafirði með kurlara með sérútbúnum hnífum sem kurla smátt, en það sem til fellur verður nýtt sem undirlag í reiðhallir.

Kurlið komið á vagn og á leið á Narfastaði. Um það bil 35 til 40 rúmmetrar af gæðaefni kom út úr kurluninni.

Johan segir að skógrækt hafi um árabil verið stunduð á Silfra­stöðum. Það sama eigi við víða á Norðurlandi vestra og eiga margir skógarbændur á því svæði það sameiginlegt að hafa byrjað sína skógrækt í kringum síðastliðin aldamót, um 2000. Svo er komið að grisja þarf í skógræktinni en trén ekki enn komin á það stig að nýtast sem timbur.

„Við veltum því töluvert fyrir okkur hvort hægt væri að nýta þann efnivið sem til fellur við grisjun nú og búa til einhver verðmæti. Ég lét mér jafnvel detta í hug að skilja þetta eftir í skóginum og láta grotna niður og verða með tímanum að áburði,“ segir Johan, en staldraði ekki lengi við þá hugmynd enda þykir honum meira um vert að nýta grisjunarviðinn sé þess kostur.

Unnið hörðum höndum við að kurla efnið úr skógrækt Steinhólsbænda, þeirra Önnu Árnínu og Brynleifs.

Kurlari með sérútbúnum hnífum

Fjölmörg hestabú eru í Skagafirði og við nokkur þeirra eru reiðskemmur. Hugmyndin um að kurla trén og nýta sem undirburð í skemmunum laust niður í höfuð hans einn góðan veðurdag. Kurlarar sem til voru kurla efnið frekar gróft og hentar slíkt kurl ekki sem undirburður fyrir hross. Johan keypti kurlara með sérútbúnum hnífum sem skera efnið meira niður þannig að það verður smærra og fínna og passar betur í reiðskemmur.

Johan fór með græjuna að Hólum í Hjaltadal fyrir skemmstu og gerði þar tilraun með kurlun á efni sem til féll úr grisjun í nytjaskógi sem vex þar á svæðinu. „Þetta var tilraunaverkefni, við fengum um það bil 45 til 50 rúmmetra af kurli og verður það nýtt í reiðhöll á Hólum. Fólki leist mjög vel á þetta gæðaefni og ekki verra að nýta það sem fellur til á svæðinu heima við,“ segir Johan.

Kurl úr trjám hentar vel sem undirburður á reiðhallir. Hér er verið að prófa.

Ekkert fer til spillis

Tilraunakurlið á Hólum spurðist út og föluðust bændur á Narfastöðum eftir sams konar efni frá honum til að nota í sína reiðskemmu. Svo skemmtilega vildi til að skógarbændur á Steinhólum, þau Anna Árnína Stefánsdóttir og Brynleifur G. Siglaugsson, höfðu grisjað hjá sér skóg og höfðu raðað afrakstrinum upp í snyrtilegar stæður. Johan fékk að kurla það efni og var það flutt yfir að Narfastöðum í kjölfarið, en skammt er á milli bæjanna.

„Þetta er virkilega góð leið til að nýta efnið, það fer ekkert til spillis, flutningur er lítill sem enginn og nýtingin á skóginum verður sjálfbær. Þetta er mikill hvati fyrir skógarbændur, sem sjá að þeir geta skapað verðmæti úr sínum afurðum,“ segir Johan. Telur hann að efnið nýtist í reiðskemmum í nokkur ár, þrjú til fjögur og jafnvel lengur, með því að bæta reglulega nýju ofan á.“

Brynleifur keyrir timbrið út úr skóginum.

Góður sigur strjálbýlisins
Líf&Starf 26. maí 2026

Góður sigur strjálbýlisins

Helstu stórveldin í briddsheiminum, Reykjavík og Reykjanes, urðu að lúta í lægra...

Sumar, vetur, von og haust
Líf&Starf 26. maí 2026

Sumar, vetur, von og haust

Það var á þessum tíma árs, rétt eftir sumarbyrjun, að horfellirinn lét harðast t...

Gjaldmiðill Íslands og gull
Líf&Starf 22. maí 2026

Gjaldmiðill Íslands og gull

Saga smjörs á Íslandi er samofin lífsbaráttu þjóðarinnar og ristir mun dýpra en ...

Ævintýralegt spil í úrslitunum
Líf&Starf 13. maí 2026

Ævintýralegt spil í úrslitunum

12 pör þurftu að kljást við spil dagsins sem kom upp í úrslitum Íslandsmótsins í...

Sagnaþáttur - Draugabani
Líf&Starf 27. apríl 2026

Sagnaþáttur - Draugabani

Um þessar mundir er öld liðin frá því að Indriði G. Þorsteinsson rithöfundur fæd...

Einbúinn á Þelamörk
Líf&Starf 13. apríl 2026

Einbúinn á Þelamörk

Haustið 1788 var Jóni Þorlákssyni veitt embætti sóknarprests á Bægisá á Þelamörk...

Sagnaþáttur: Velkomin Góa
Líf&Starf 10. mars 2026

Sagnaþáttur: Velkomin Góa

Góa er hafin. Mánaðarheitið góa, eða gói eins og forfeður okkar kölluðu þennan n...

Kapall er lausnarorð vísnagátu
Líf&Starf 4. mars 2026

Kapall er lausnarorð vísnagátu

Kapall er lausnarorð vísnagátunnar sem birtist í nýjasta Bændablaðinu.