Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 9 mánaða.
Kortið gefur yfirlit um sjúkdómastöðu fjögurra sauðfjársjúkdóma innan sóttvarnarhólfakerfisins, sem getur nýst við líflambakaup.
Kortið gefur yfirlit um sjúkdómastöðu fjögurra sauðfjársjúkdóma innan sóttvarnarhólfakerfisins, sem getur nýst við líflambakaup.
Fréttir 14. ágúst 2025

Kortlagning sauðfjársjúkdóma innan varnarhólfa

Höfundur: Sigurður Már Harðarson

Karólína Elísabetardóttir, sauðfjárbóndi í Hvammshlíð í Húnabyggð, hefur kortlagt stöðu fjögurra sauðfjársjúkdóma á Íslandi innan sóttvarnarhólfa, en skipulag þeirra tók nýlega breytingum þegar þrjár varnarlínur voru felldar niður og hólfum fækkað um þrjú.

Karólína vann kortagerðina í samvinnu við Sigurbjörgu Bergsdóttur, sérgreinadýralækni hjá Matvælastofnun á sviði heilbrigðis og velferðar jórturdýra. Hún segir tilgang kortagerðarinnar meðal annars vera að auðvelda sauðfjárbændum að átta sig á sjúkdómastöðu svæðanna þegar þeir fari í líflambakaup, en fresturinn til að sækja um kaup rennur út 1. september næstkomandi.

Svæðisbundnir alvarlegir sauðfjársjúkdómar

Að sögn Karólínu eru ákveðnir alvarlegir sauðfjársjúkdómar svæðisbundnir og ætti kortið að gefa yfirlit yfir öll sóttvarnarhólfin og stöðu þeirra gagnvart þessum sjúkdómum sem eru eftirfarandi; riða (sem er grunnatriði varðandi kaup og sölu), garnaveiki (sem skiptir máli ef kaupandinn er á svæði sem er laust við garnaveiki), kýlapest og tannlos.

Sjúkdómastaða skipti miklu máli og kaupendur ættu að huga að þeim málum eins og þeir gera gagnvart þeim eiginleikum sem þeir sækjast eftir í gripunum.

Líflambasölusvæðin breytast

Karólína segir „líflambasölusvæði“ vera frekar gamla skilgreiningu. Í mörg ár hafi eingöngu mátt selja líflömb úr þessum svæðum yfir varnarlínur.

Bændur á þeim svæðum fá ótímabundið söluleyfi ef þau sækja um og þeir mega selja allar arfgerðir nema VRQ, sem tengd er miklu næmi fyrir smiti á riðuveiki. Þetta hafi breyst í samhengi við ræktun á þolnum sauðfjárstofni gegn riðu – og núna megi bændur úr öðrum hólfum líka sækja um söluleyfi en þeir þurfa að gera það árlega og eingöngu selja ákveðnar arfgerðir sem eru verndandi eða mögulega verndandi gegn riðu.

Slíkar upplýsingar aldrei áður birst á einum stað

Kortið byggir, að sögn Karólínu, á upplýsingum frá Matvælastofnun – bæði af vefnum og beint frá Sigurbjörgu Bergsdóttur sérgreinadýralækni – frá bændum, dýralæknum og ráðunautum á viðkomandi svæðum, auk þess sem stuðst var við viðtal við Sigurð Sigurðarson dýralækni sem birtist í Frey 1981.

Á kortinu séu samankomnar upplýsingar á einum stað um svæðisbundna sjúkdómastöðu í sauðfé, sem aldrei áður hefur birst.

Hún biður um að ábendingar um villur á kortinu verði sendar á netfangið lina@ridaneitakk.net.

Góður sigur strjálbýlisins
Líf&Starf 26. maí 2026

Góður sigur strjálbýlisins

Helstu stórveldin í briddsheiminum, Reykjavík og Reykjanes, urðu að lúta í lægra...

Sumar, vetur, von og haust
Líf&Starf 26. maí 2026

Sumar, vetur, von og haust

Það var á þessum tíma árs, rétt eftir sumarbyrjun, að horfellirinn lét harðast t...

Gjaldmiðill Íslands og gull
Líf&Starf 22. maí 2026

Gjaldmiðill Íslands og gull

Saga smjörs á Íslandi er samofin lífsbaráttu þjóðarinnar og ristir mun dýpra en ...

Ævintýralegt spil í úrslitunum
Líf&Starf 13. maí 2026

Ævintýralegt spil í úrslitunum

12 pör þurftu að kljást við spil dagsins sem kom upp í úrslitum Íslandsmótsins í...

Sagnaþáttur - Draugabani
Líf&Starf 27. apríl 2026

Sagnaþáttur - Draugabani

Um þessar mundir er öld liðin frá því að Indriði G. Þorsteinsson rithöfundur fæd...

Einbúinn á Þelamörk
Líf&Starf 13. apríl 2026

Einbúinn á Þelamörk

Haustið 1788 var Jóni Þorlákssyni veitt embætti sóknarprests á Bægisá á Þelamörk...

Sagnaþáttur: Velkomin Góa
Líf&Starf 10. mars 2026

Sagnaþáttur: Velkomin Góa

Góa er hafin. Mánaðarheitið góa, eða gói eins og forfeður okkar kölluðu þennan n...

Kapall er lausnarorð vísnagátu
Líf&Starf 4. mars 2026

Kapall er lausnarorð vísnagátu

Kapall er lausnarorð vísnagátunnar sem birtist í nýjasta Bændablaðinu.