Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 11 ára.
Hundur leysist upp í grænum reyk
Skoðun 1. júní 2015

Hundur leysist upp í grænum reyk

Höfundur: Vilmundur Hansen

Margar áhugasamar fréttir af undrum náttúrunnar komast sjaldan eða aldrei í fjölmiðla. Daglegt þras um fjármál, stjórnmál og önnur óáhugaverð mál njóta þar meiri vinsælda.

Ein af þeim spurningum sem undirritaður hefur varpað fram á ritstjórnarfundi Bændablaðsins er af hverju það rigndi stundum froskum en aldrei halakörtum? Heimurinn er fullur af undrum, fólk lyftist upp af jörðinni og flýgur, undarleg ljós sjást á himnum og fregnir um fljúgandi furðuhluti eru nánast daglegar úti í heimi. Allt án haldbærra skýringa.
Árið 1874 fæddist drengur sem fékk nafnið Charles Hoy Fort. Hann átti síðar eftir að verða ókrýndur konungur rómantískrar náttúrufræði og safna sögum um furðufyrirbæri náttúrunnar og gefa út á bók. Áhugi Fort á furðusögum er af svipuðum meiði og þjóðsagnasöfnun Jóns Árnasonar og Sigfúsar Sigfússonar.

Fort hafði í sjálfu sér engan áhuga á því sem í dag er kallað yfirnáttúruleg fyrirbæri eða dulsálarfræði. Hann taldi að öll fyrirbæri væru náttúruleg og að þau ætti að skýra. Hann var óvæginn í gagnrýni sinni á „svokallaða vísindamenn“ eins og Fort kallaði marga menntaða samtímamenn sína. Fort taldi þá sniðganga allt sem þeir gætu ekki skýrt út frá eigin reynslu og ekki hafa hugmyndaflug til að líta á heiminn nema frá einu sjónarhorni, múlbundna af þröngsýni og fordómum.

Sjálfur sagðist Fort trúa öllu og engu, allt væri breytingum háð og ekkert væri eins og það sýndist.

Fort safnaði ótrúlegum fjölda furðusagna enda sat hann á bókasöfnum í New York og London í tuttugu og sjö ár og leitaði fanga. Hann hefur til dæmis eftir dagblaðinu New York World 25. mars 1883 að dóttir Jesse Miller í Greenville hafi nokkrum sinnum lyfst upp af stofugólfinu heima hjá sér og „flogið“ út í garð. Um svipað leyti greinir tímaritið Cosmos frá því að mikið af fiskum hafi fallið af himni í Norfork í Virginíu-ríki. Nature segir frá því að árið 1880 hafi hópur fólks í Þýskalandi séð upplýstar verur svífa á himninum.

Fort trúði því staðfastlega að verur frá öðrum heimum heimsæktu jörðina annað kastið og hann hefur það eftir Scientific American að í júlí 1882 hafi fjöldi manna í Líbanon séð einkennilegan hlut á himni. Þegar hluturinn hvarf komu tvö þríhyrningslaga loftför í staðinn og flugu lágt yfir jörðinni.

Ein furðulegasta sagan í safni hans segir frá hundi sem talaði mannamál en leystist síðan upp í grænan reyk. Fort gerir enga athugasemd við að hundurinn skuli tala en hann setur spurningarmerki við að hann hafi leyst upp í grænum reyk.

Gagnrýnendur Forts segja að hann hafi verið bjánalega trúgjarn og sjaldnast dregið sannleiksgildi sagnanna sem hann safnaði í efa og lagt sig fram um að koma slæmu orði á vísindi og notið þess að niðurlægja vísindamenn sem hann kallaði hina nýju prestastétt.

Í dag trúa margir Íslendingar  á álfa, drauga og skrímsli svo eitthvað sé nefnt. Eru þetta yfirnáttúruleg fyrirbæri eða einfaldlega náttúrundur eins og meyfæðing Maríu og ýmissa kvenkynshákarla sem fæða afkvæmi án frjóvgunar karldýra.

Góður sigur strjálbýlisins
Líf&Starf 26. maí 2026

Góður sigur strjálbýlisins

Helstu stórveldin í briddsheiminum, Reykjavík og Reykjanes, urðu að lúta í lægra...

Sumar, vetur, von og haust
Líf&Starf 26. maí 2026

Sumar, vetur, von og haust

Það var á þessum tíma árs, rétt eftir sumarbyrjun, að horfellirinn lét harðast t...

Gjaldmiðill Íslands og gull
Líf&Starf 22. maí 2026

Gjaldmiðill Íslands og gull

Saga smjörs á Íslandi er samofin lífsbaráttu þjóðarinnar og ristir mun dýpra en ...

Ævintýralegt spil í úrslitunum
Líf&Starf 13. maí 2026

Ævintýralegt spil í úrslitunum

12 pör þurftu að kljást við spil dagsins sem kom upp í úrslitum Íslandsmótsins í...

Sagnaþáttur - Draugabani
Líf&Starf 27. apríl 2026

Sagnaþáttur - Draugabani

Um þessar mundir er öld liðin frá því að Indriði G. Þorsteinsson rithöfundur fæd...

Einbúinn á Þelamörk
Líf&Starf 13. apríl 2026

Einbúinn á Þelamörk

Haustið 1788 var Jóni Þorlákssyni veitt embætti sóknarprests á Bægisá á Þelamörk...

Sagnaþáttur: Velkomin Góa
Líf&Starf 10. mars 2026

Sagnaþáttur: Velkomin Góa

Góa er hafin. Mánaðarheitið góa, eða gói eins og forfeður okkar kölluðu þennan n...

Kapall er lausnarorð vísnagátu
Líf&Starf 4. mars 2026

Kapall er lausnarorð vísnagátu

Kapall er lausnarorð vísnagátunnar sem birtist í nýjasta Bændablaðinu.