Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 11 ára.
Ekki steinn yfir steini
Skoðun 21. maí 2015

Ekki steinn yfir steini

Höfundur: Vilmundur Hansen

Trúin á mátt steina var almenn hér á landi fyrr á öldum og náttúrusteinar taldir til ýmissa hluta nytsamlegir og gæddir töframætti.

Sumum steinum átti að fylgja hamingja og gæfa, öðrum lækningamáttur eða peningar og enn aðrir voru til þess ætlaðir að vernda menn fyrir ásóknum drauga eða illra vætta.

Í Grágás segir að menn skuli eigi fara með steina, eða magna þá til að binda á menn eða á fé manna. Samkvæmt þessu hafa forfeður okkur haft það mikla trú á mætti steinanna að þeir hafa talið nauðsynlegt að setja sérstök lög til að koma í veg fyrir misnotkun á þeim.

Hjátrúin er söm við sig og enn í dag loðir talsvert af henni við steinaríkið eða hluti sem líkjast steinum. Fólk ber á sér happasteina sem lukkugripi.

Samkvæmt þjóðtrúnni er best að leita að máttarsteinum við sólarupprás því þá liggja þeir lausir á jörðinni. Þegar menn leita þeirra eiga þeir að bera á sér brjóstagras, surtarbrand, álún, gráurt og kertavax svo að álfarnir leiði þá ekki af réttri braut eða villi þeim sýn.

Vilji menn verða ósýnilegir og sjá það sem fer fram í kringum þá á að vefja hulinhjálmssteini í blað eða hárlokk svo að hvergi sjáist í hann. Sagt er að hulinhjálmssteinar séu dökklifrauðir á litinn og það eigi að geyma þá undir vinstra armi.

Lausnarsteinar voru vinsælir meðal yfirsetukvenna og ljósmæðra og sagt að þeir auðvelduðu fæðingar með því að leysa konur frá fóstri sínu. Áður fyrr voru steinarnir lagðir á kvið kvennanna, undir koddann eða við vinstra læri þeirra. Einnig þótti gott að láta þær kreista steininn í lófanum eða bíta í hann. Sumir sögðu að nóg væri að gefa konu í barnsnauð vatn eða vín að drekka sem lausnarsteinninn hafði legið í eða verið skafinn út í til að auðvelda fæðinguna.

Lífsteinar eru gæddir þeirri náttúru að lífga við dauða eða dauðvona menn og sagt er að hús sem lífsteinn er geymdur í geti ekki brunnið.

Óskasteinar eru miklir kjörgripir því þeir sem eiga slíka gripi fá allar óskir sínar uppfylltar. Sá sem finnur óskastein á að setja hann undir tungurótina og mæla fram óskir sínar.

Sögusteinar finnast í maríuerluhreiðri snemma í maí eða í hrafnshreiðri í páskavikunni. Sé sögusteinninn settur í blóðugan hálsklút og látinn á hægra eyrað segir hann eiganda sínum allt sem hann vill vita en sé hann settur undir tunguna skilja menn hrafnamál. Bindi menn steininn aftur á móti undir hægri handarkrikann dreymir þá allt sem þeir vilja vita.

Segulsteinar eru góðir til að koma upp um þjófa. Skrifa skal nöfn hinna grunuðu á blað og leggja steininn fyrir neðan nöfnin, segulsteinninn dregst að nafni þess seka. Svo eru líka til ólánssteinar sem valda mönnum ógæfu og óhamingju.

Nú á tímum njóta marglitir orkusteinar og kristallar talsverðra vinsælda. Kristallarnir eiga að auka næmi og virkja innsæið séu þeir lagðir við orkustöðvar líkamans. Þeir eiga líka að hreinsa óhreinindi af áruhjúpnum og deyfa óæskilega yang-orku frá sólarljósi. Það hefur ekkert breyst.

Skylt efni: Stekkur | steinar | grjót

Góður sigur strjálbýlisins
Líf&Starf 26. maí 2026

Góður sigur strjálbýlisins

Helstu stórveldin í briddsheiminum, Reykjavík og Reykjanes, urðu að lúta í lægra...

Sumar, vetur, von og haust
Líf&Starf 26. maí 2026

Sumar, vetur, von og haust

Það var á þessum tíma árs, rétt eftir sumarbyrjun, að horfellirinn lét harðast t...

Gjaldmiðill Íslands og gull
Líf&Starf 22. maí 2026

Gjaldmiðill Íslands og gull

Saga smjörs á Íslandi er samofin lífsbaráttu þjóðarinnar og ristir mun dýpra en ...

Ævintýralegt spil í úrslitunum
Líf&Starf 13. maí 2026

Ævintýralegt spil í úrslitunum

12 pör þurftu að kljást við spil dagsins sem kom upp í úrslitum Íslandsmótsins í...

Sagnaþáttur - Draugabani
Líf&Starf 27. apríl 2026

Sagnaþáttur - Draugabani

Um þessar mundir er öld liðin frá því að Indriði G. Þorsteinsson rithöfundur fæd...

Einbúinn á Þelamörk
Líf&Starf 13. apríl 2026

Einbúinn á Þelamörk

Haustið 1788 var Jóni Þorlákssyni veitt embætti sóknarprests á Bægisá á Þelamörk...

Sagnaþáttur: Velkomin Góa
Líf&Starf 10. mars 2026

Sagnaþáttur: Velkomin Góa

Góa er hafin. Mánaðarheitið góa, eða gói eins og forfeður okkar kölluðu þennan n...

Kapall er lausnarorð vísnagátu
Líf&Starf 4. mars 2026

Kapall er lausnarorð vísnagátu

Kapall er lausnarorð vísnagátunnar sem birtist í nýjasta Bændablaðinu.