Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 7 ára.
„Er eitthvað óeðlilegt að lambið kosti meira en verksmiðjukjöt?“
Lesendarýni 17. janúar 2019

„Er eitthvað óeðlilegt að lambið kosti meira en verksmiðjukjöt?“

Höfundur: Sigurður Oddsson

Í mörg ár hefur ódýrt innflutt verksmiðjukjöt og niðurgreiddar landbúnaðarafurðir verið ein helsta röksemd þeirra, sem vilja þjóðina í fjötur ESB. Allir framleiðendur landbúnaðarafurða hafa fengið að heyra, hvað þeirra framleiðsla sé mikið dýrari en í útlöndum.

Merkilegt að hagfræðingar HÍ láti þá í friði sem selja vatn á flöskum miðað við að vatn í eins flöskum eimað úr sjó er helmingi ódýrara á Spáni. Vatnið hér kemur hreint úr krana án þess að þurfi eitthvað að heyja, mjólka o.s.frv. Væru hagfræðingar HÍ sjálfum sér samkvæmir myndu þeir gera kröfu um að vatn skuli flutt inn frá ESB. 

Sauðfjárbændur lagðir í einelti

Sauðfjárbændur hafa fengið að heyra að þeir séu baggi á þjóðfélaginu og nánast lagðir í einelti. Gerður samanburður á verði lambs og heybagga til Noregs. Kannski liggur munurinn í því að heybaggana framleiða bændurnir sjálfir og selja milliliðalaust. Lömbin eru aftur á móti send lifandi í sláturhús. Margar hendur koma að lambinu, áður en afurðirnar koma í sölu. Íslenska lambið er hrein náttúruafurð og villibráð, eins og rjúpan. Er eitthvað óeðlilegt að lambið kosti meira en verksmiðjukjöt?

Við vitum ekkert á hverju innflutt verksmiðjuframleitt kjöt hefur verið alið og sprautað í það fyrir slátrun. Við það bætist hætta á sýkingum t.d. Svínaflensu, sem nú breiðist um meginland Evrópu. 

Við ættum að læra af biturri reynslu dýrasjúkdóma. Bólusett er fyrir garnaveiki, sem ásamt mæðiveiki barst með Karakúlfé til landsins 1933. Mæðiveiki var útrýmt með niðurskurði 1965. Riðuveikina fengum við til landsins 1878 og enn birtast reglulega fréttir af niðurskurði fjár vegna riðuveiki. Hundaæði, gin- og klaufaveiki erum við enn blessunarlega laus við.

Verðmæt erfðaauðlind, sem tryggir fæðuöryggi

Á Íslandi eru hreinustu búfjárstofnarnir, sem eru verðmæt erfðaauðlind, sem tryggir fæðuöryggi þjóðarinnar, þegar öllu er á botninn hvolft. Merkilegt að nokkur hugsandi maður vilja taka sénsinn á að græða á þessum innflutningi með tilliti til þess að nýlega kom fram í rannsókn á Keldum, að erfðaefni mæðiveiki fannst í innfluttum osti (Bændablaðið 13. desember)  og innflutningur á hráu (ófrystu kjöti) mun auka hættuna á innflutningi dýrasjúkdóma og aukinni hættu á sýklalyfjaónæmi í fólki (Karl Kristinsson, sýklarannsóknum Landspítala).

Við verðum að standa vörð um búfjárstofnana með því að aðlaga ekki okkar lög og reglur að ES lögum. Betra væri að taka til fyrirmyndar, hvernig Kína og Nýja-Sjáland vernda sitt lífríki: 

Fyrir mörgum árum sendi ég kavíar til prufupökkunar í Kína. Hann komst ekki inn í landið. Ég talaði við verslunarfulltrúa í kínverska sendiráðinu. Hann sagðist áður hafa unnið í tollinum í Peking og þekkti það að engin matvæli kæmust í gegnum tollinn, nema þeim væri smyglað. Það sannaðist svo á sl. ári, að ég reyndi að senda harðfisk til prufupökkunar í Kína.

Fyrir 15 árum seldum við notaða prentvél til Nýja-Sjálands. Þá kom upp, að ekki mætti neitt ósótthreinsað timbur fara inn í gáminn. Við stífuðum vélina af í gámnum með gagnvörðu pallaefni, sem var vottað sótthreinsað. 

Hjá okkur aftur á móti hafa plöntur lengi verið fluttar inn eftirlitslítið og valdið blómabændum ómældum skaða. Nú er mikið flutt inn af pakkaðri gróðurmold frá ýmsum löndum. Til er nóg af gróðurmold á Íslandi og gjaldeyri væri betur varið í ýmislegt annað, en að flytja inn mold. 

Svo virðist sem EES eða ESB lög séu æðri íslenskum lögum

Krafan um innflutning á hráu kjöti byggist á EES samningnum. Svo virðist sem EES eða ESB lög séu æðri íslenskum lögum þrátt fyrir 100 ára „fullveldið“. Þeir félagar léku illilega af sér, ef viðskiptasamningurinn „ALLT FYRIR EKKERT“ byggist á að taka upp lög ESB.

Fáránlegt var að gera viðskiptasamning á þeirri forsendu að tekin skuli upp lög þeirra landa, sem samningurinn var gerður við.  

Innflutningur á hráu kjöti er rökstuddur með því að Íslendingar snæði kjöt í útlöndum og verði ekki meint af. Það virðist sterk röksemd, en er eins og í lottóinu. Þar er enginn séns á vinning nema að eiga miða. Á sama hátt er meiri séns að dýrasjúkdómar berist til landsins sé hrátt kjöt flutt inn. 

Hvaðan kemur innflutta grænmetið?

Í dag er mest allt innflutt grænmeti merkt upprunaland Holland. Hvaðan kemur það til Hollands? Gæti verið hvaðan sem er en líklega mest frá Spáni, Tyrklandi og Afríku.

Neytendur eiga rétt á að allar matvörur séu uppruna- og rekjanleikamerktar, eins og framleiðendur kjöt- og fiskafurða eru skyldaðir til. 

Í sumar keypti ég kjöt á grillið í kjörbúð. Miði á bakkanum sagði innihaldið vera KINDAKJÖT og ekkert meira. Ég velti fyrir mér, hvort kjötið væri íslenskt eða innflutt, því ég hafði áður verið blekktur til að kaupa innflutta tómata, sem íslenska. Það var fyrir um 10 árum, er ég kom heim úr tveggja vikna fríi. Bakki með tveimur tómötum, sem litu ljómandi vel út, var í ísskápnum. Ég fékk mér bita. Hann fór beina leið í ruslið með millilendingu í vaskinum. Bakkinn var grænn. Alveg eins og bakkar SFG voru á þeim tíma og texti miðans skýr í stóru letri á íslensku. Þegar betur var að gáð stóð neðst í smáu letri: Pakkað fyrir Xxx í Hollandi.

„Þú veist hvaðan það kemur“

SFG hefur í mörg ár byggt upp markað með slagorðinu: „Þú veist hvaðan það kemur“. Allar umbúðir og auglýsingar SFG eru settar upp með sama stílbragði, þannig að maður þarf ekki nema rétt sjá þær eða heyra stefið, þá skynjar heilinn íslensk gæðaframleiðsla.

Sauðfjárbændur og aðrir kjötframleiðendur gætu mikið lært af SFG. Kynnt gæðin með: „Þú veist hvað það étur og hvaðan það kemur“ eða „Þú veist hvaðan það kemur og hvað það étur“ og fylgt eftir með markaðsherferð líkt og var sl. sumar. 

Sigurður Oddsson

Greiðir tæplega helming skuldar við bændur
Fréttir 16. janúar 2026

Greiðir tæplega helming skuldar við bændur

Vegna rekstrarvanda á undanförnum misserum náði Ístex ekki að standa í skilum vi...

Ingólfur sæmdur fálkaorðunni
Fréttir 16. janúar 2026

Ingólfur sæmdur fálkaorðunni

Halla Tómasdóttir, forseti Íslands, sæmdi fjórtán Íslendinga heiðursmerki hinnar...

Mata fær langmest af kjötkvóta
Fréttir 16. janúar 2026

Mata fær langmest af kjötkvóta

Búið er að úthluta tollkvótum fyrir landbúnaðarvörur frá Evrópusambandinu fyrir ...

2025 hlýjast frá upphafi mælinga
Fréttir 16. janúar 2026

2025 hlýjast frá upphafi mælinga

Árið 2025 var hlýjasta árið á Íslandi frá upphafi mælinga samkvæmt upplýsingum f...

Dæmdur fyrir vanrækslu nautgripa
Fréttir 16. janúar 2026

Dæmdur fyrir vanrækslu nautgripa

Héraðsdómur Norðurlands vestra dæmdi nautgripabónda til sex mánaða skilorðsbundi...

Hvað á klukkan að vera?
Fréttir 15. janúar 2026

Hvað á klukkan að vera?

Nú eru í gangi tveir undirskriftalistar á island.is þar sem annars vegar er bari...

Undanþáguheimildir til sameininga felldar niður
Fréttir 15. janúar 2026

Undanþáguheimildir til sameininga felldar niður

Drög að frumvarpi um breytingu á búvörulögum hafa verið birt á vef Alþingis. Í þ...

Tap af nautaeldi nam 19 krónum á hvert framleitt kíló
Fréttir 15. janúar 2026

Tap af nautaeldi nam 19 krónum á hvert framleitt kíló

Enn er nokkurt rekstrartap af nautaeldi á Íslandi og samkvæmt rekstraryfirliti R...