Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 1 árs.
Sókn
Af vettvangi Bændasamtakana 26. janúar 2024

Sókn

Höfundur: Trausti Hjálmarsson. Höfundur býður sig fram til formennsku í Bændasamtökum Íslands.

Íslenskur landbúnaður hefur um þessar mundir góð tækifæri til þess að snúa vörn í sókn. Í þeim efnum munar miklu að augu og eyru stjórnvalda eru að opnast.

Trausti Hjálmarsson

Til að grípa tækifærin þarf að horfa til þess að endurskoða núverandi rekstrarumhverfi landbúnaðarins því það er ekki að skila bændum nægri  afkomu, sóknarfærin innanlands eru mikil vegna fólksfjölgunar og ferðamennsku og neytendur eru að kalla eftir auknum rekjanleika og hreinleika hvers kyns landbúnaðarafurða.

Á undanförnum árum hafa bændur upplifað þrengingar í rekstrarumhverfi landbúnaðarins. Tollvernd er hætt að virka sem skyldi og veitir ekki þá vernd sem hún þarf að gera til að vera ein af grunnstoðum innlendrar landbúnaðarframleiðslu. Aðföng í landbúnaði hafa hækkað óhóflega síðustu árin og alvarlegasta birtingarmynd stöðunnar er í fækkun bænda. Um leið erum við að tapa mannauði sem býr yfir sérþekkingu í framleiðslu landbúnaðarafurða á Íslandi.

Það er áliggjandi að hefjast handa við að undirbúa sókn íslensks landbúnaðar. Það verður hins vegar ekki gert nema um það ríki samstaða. Bændur þurfa að hafa trú á að henni sé hægt að ná og ríkisvaldið þarf að vera tilbúið til samtalsins. Það skiptir nefnilega máli að allir séu með og skili sínu.

Í mínum huga er það verkefni ríkisins að skapa bændum umgjörð sem styður við samkeppnishæfni innlendrar framleiðslu. Rétt eins og aðrar þjóðir um allan heim gera.

Tollvernd þarf að vera virk. Það þarf að gefa fyrirtækjum í kjötiðnaði raunveruleg tækifæri til hagræðingar og svo þarf að huga að því hvernig staðið er að beinum stuðningi ríkisins við framleiðsluna. Stuðningur ríkisins skiptir máli við að gefa öllum neytendum, óháð stöðu eða stétt, jafnan aðgang að heilnæmum matvælum á viðráðanlegu verði. Það verður ekki gert með þeim hætti að bændur borgi árum saman með framleiðslunni. Það gefur augaleið að sú þróun getur ekki gengið áfram.

Við sem störfum við landbúnað verðum að geta unnið með stjórnvöldum að því að bæta hag okkar og hefja nú þegar vinnu við nýja búvörusamninga. Samhliða fjölgun Íslendinga stækkar markaðurinn og stækkandi markaður kallar á aukna framleiðslu.

Það á að vera stefna bænda og ríkis að sinna innanlandsmarkaði með innlendri framleiðslu en ekki með þeim hætti sem einkennir síðustu árin að innanlandsframleiðslan ýmist stendur í stað eða gefur eftir. Að sjálfsögðu er það fyrst og fremst innflutningur á landbúnaðarafurðum sem tekur til sín stöðugt stærri sneið af kökunni.

Ég hef tröllatrú á íslenskum landbúnaði og er ekki einn um það. Hæfni og þekking bænda er mikil, ungt fólk hefur brennandi áhuga á að komast í landbúnað og ég er sannfærður um að nú sé komið að þeim tíma að við getum blásið til stórsóknar í íslenskum landbúnaði. Ég hef hug á því að taka þátt í þeirri spennandi uppbyggingarvinnu sem er fram undan með öllum bændum og er þess fullviss að með góðu samstarfi bænda og búgreina getum við lyft grettistaki á næstu árum.

Ég hef ákveðið að gefa kost á mér til formennsku hjá Bændasamtökum Íslands. Nái ég til þess kjöri mun ég á þeim vettvangi leggja mig allan fram um að sýna festu í störfum mínum, efna til öflugs samstarfs við bændur og búgreinadeildir og nálgast verkefni mín af auðmýkt og virðingu fyrir fólki innan samtakanna og utan.

Ég mun því ekki gefa kost á mér til áframhaldandi formennsku í deild sauðfjárbænda. Ég vil á þessum vettvangi þakka sauðfjárbændum og öllu mínu samstarfsfólki fyrir gott og gefandi samstarf síðustu árin. Það hafa verið hrein forréttindi að fá að leiða stjórn sauðfjárbænda síðustu tvö árin.

Fyrir það traust sem mér hefur verið sýnt vil ég þakka um leið og ég vonast til þess að ég njóti þess áfram þegar Bændasamtökin velja sér forystu til næstu ára.

Greiðir tæplega helming skuldar við bændur
Fréttir 16. janúar 2026

Greiðir tæplega helming skuldar við bændur

Vegna rekstrarvanda á undanförnum misserum náði Ístex ekki að standa í skilum vi...

Ingólfur sæmdur fálkaorðunni
Fréttir 16. janúar 2026

Ingólfur sæmdur fálkaorðunni

Halla Tómasdóttir, forseti Íslands, sæmdi fjórtán Íslendinga heiðursmerki hinnar...

Mata fær langmest af kjötkvóta
Fréttir 16. janúar 2026

Mata fær langmest af kjötkvóta

Búið er að úthluta tollkvótum fyrir landbúnaðarvörur frá Evrópusambandinu fyrir ...

2025 hlýjast frá upphafi mælinga
Fréttir 16. janúar 2026

2025 hlýjast frá upphafi mælinga

Árið 2025 var hlýjasta árið á Íslandi frá upphafi mælinga samkvæmt upplýsingum f...

Dæmdur fyrir vanrækslu nautgripa
Fréttir 16. janúar 2026

Dæmdur fyrir vanrækslu nautgripa

Héraðsdómur Norðurlands vestra dæmdi nautgripabónda til sex mánaða skilorðsbundi...

Hvað á klukkan að vera?
Fréttir 15. janúar 2026

Hvað á klukkan að vera?

Nú eru í gangi tveir undirskriftalistar á island.is þar sem annars vegar er bari...

Undanþáguheimildir til sameininga felldar niður
Fréttir 15. janúar 2026

Undanþáguheimildir til sameininga felldar niður

Drög að frumvarpi um breytingu á búvörulögum hafa verið birt á vef Alþingis. Í þ...

Tap af nautaeldi nam 19 krónum á hvert framleitt kíló
Fréttir 15. janúar 2026

Tap af nautaeldi nam 19 krónum á hvert framleitt kíló

Enn er nokkurt rekstrartap af nautaeldi á Íslandi og samkvæmt rekstraryfirliti R...