Sjónum beint að verndun hafsvæða

Verkefni, sem ætlað er að taka á loftslagsbreytingum og ógnun við líffræðilegan fjölbreytileika sjávar, hlaut nýlega styrk úr Rannsóknaáætlun Evrópusambandsins, Horizon Europe, Mission Ocean.

Um er að ræða nýtt alþjóðlegt 1,2 milljarða króna rannsókna- og nýsköpunarverkefni, leitt sameiginlega af Matís og Hafrannsóknastofnun.

Verkefnið snýst um að þróa aðferðafræði og tæknilegar lausnir til að auðvelda ákvarðanatöku um auðlindanýtingu eða verndun hafsvæða, skv. upplýsingum frá Matís og Hafró.

Rannsaka áhrif á fimm hafsvæði

Líffræðilegur fjölbreytileiki sjávar verður vaktaður svo hægt verði að gera grein fyrir stöðu hans og spá fyrir um mögulegar breytingar. Farið verður í víðtæka kortlagningu á nýtingu og áhrifum manna á einstök hafsvæði og tegundir í hafinu. Gera á aðgerðaáætlun fyrir forgangsröðun verndunar- og endurheimtunaraðgerða, sem og mat á vistfræðilegum, félagslegum og hagfræðilegum áhrifum þessara verndaraðgerða á fimm hafsvæðum, þ.e. við Ísland, Noreg, Írland, Portúgal og Azor-eyjar.

Alls taka 18 fyrirtæki og stofnanir víðs vegar að úr Evrópu þátt í verkefninu, en því er stjórnað af dr. Sophie Jensen, verkefnastjóra hjá Matís. Dr. Julian Burgos hjá Hafrannsóknastofnun er vísindalegur leiðtogi verkefnisins.

Mikið samstarf

Að sögn Matís og Hafró er áhersla lögð á gott samstarf við hagaðila en þeir eru til dæmis útgerðaraðilar, sjávarútvegssamtök, sveitarfélög, og þá sérstaklega sjávarbyggðir, innlend og alþjóðleg stjórnvöld, náttúruverndarsamtök, rannsóknaraðilar, stefnumótandi aðilar og sérfræðingar.

BioProtect-verkefnið stuðlar m.a. að því að Evrópuþjóðir nái helstu markmiðum Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework- samningsins frá 2022. Í honum er kveðið á um að ríki skuli vernda 30% haf- og landsvæða fyrir árið 2030 og hefur sá samningur verið undirritaður af fleiri en 200 ríkjum, þar á meðal Íslandi. Meginmarkmið samningsins er að vernda líffræðilega fjölbreytni sem minnkar nú mun hraðar en áður á þekktum jarðsögulegum tíma.