Rangt að SÞ leggi áherslu á samdrátt í kjöt- og mjólkurframleiðslu
Höfundur: Hörður Kristjánsson
Fjölþjóðleg loftslagsnefnd Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar (Intergovernmental Panel on Climate Change - IPCC) sendi frá sér skýrslu þann 8. ágúst síðastliðinn. Þessi skýrsla hefur verið af mörgum fjölmiðlum túlkuð sem áskorun um að dregið verði úr kjöt- og mjólkurframleiðslu í heiminum. Alþjóðasamtök mjólkurframleiðenda FIL/IDF segir þessa túlkun ekki vera í samræmi við niðurstöður skýrslunnar.
Í yfirlýsingu sem FIL/IDF sendi frá sér kemur fram að í skýrslu IPCC hafi verið til skoðunar áhrif loftslagsbreytinga á sjálfbærni, landnýtingu og fæðuöryggi. Skýrslan sé í góðu jafnvægi en þar komi fram að athafnir mannsins hafi valdið miklum skaða á landi og mikilla breytinga sé þörf á hvernig hægt sé að nýta land til að draga úr hlýnun jarðar. Síðan segir:
„Til allrar óhamingju hafa fréttir sumra fjölmiðla mistúlkað niðurstöður skýrslunnar og kosið að leggja áherslu á að aðalmótvægið felist í því að draga úr kjöt- og mjólkurneyslu. Það er hins vegar ekki málið.“
IPCC-pallborðið fór ítarlega yfir núverandi vísindaritabókmenntir varðandi landnotkun og hlutverk hennar í fæðuframleiðslu úr jurta- og dýraríkinu. Skýrslan snýst þó ekki um ráðleggingar um mataræði og engin sérstök ráð eru sett fram um að færa mataræði verulega frá matvælum úr dýrum. Matvælaframleiðsla er aðeins eitt af fjölda möguleika sem fjallað er um í skýrslunni.
Að auki segir í skýrslunni, „matur úr dýraríkinu, framleiddur með sjálfbærni í huga og með tilliti lítillar losunar gróðurhúsalofttegunda, býður upp á mikil tækifæri til aðlögunar og mótvægis og skapa umtalsverðan ávinning af heilbrigði manna.“ IPCC segir einnig:
„Mismunandi búskapur og vistkerfi geta dregið úr losun vegna búfjárframleiðslu. Það fer eftir búskap, vistkerfi og þróun. Samdráttur í losun vegna afurðaframleiðslu úr dýraríkinu getur leitt til hlutleysis í losun gróðurhúsalofttegunda.
Hin alþjóðlega mjólkurframleiðsla fagnar aukinni umræðu um hvernig hægt sé að vinna saman með öllum hlutaðeigandi að því að draga úr loftslagsbreytingum.“
Þá dregur FIL/IDF saman það sem þeir segja staðreyndir í málinu:
- Árið 2016 undirritaði mjólkuriðnaðurinn og FAO fRotterdam-mjólkuryfirlýsinguna sem er skuldbinding til að draga enn frekar úr kolefnislosun á hvert kg af próteini sem framleitt er (www.dairydeclaration.org).
- Heildarframlag mjólkurframleiðslu, vinnslu og flutninga nemur 2,7% af losun gróðurhúsalofttegunda í heiminum (http://www.fao.org/3/k7930e/k7930e00.pdf).
- Mjólkurgeirinn dregur verulega úr losun. Skýrsla Matvæla- og landbúnaðarstofnunar Sameinuðu þjóðanna (FAO) sem gerð var á vegum Global Dairy Platform, sýndi að frá 2005–2015 hafi losun frá framleiðslu mjólkur minnkað um 11%.
- Jórturdýr nota landbúnaðarland og umhverfisauðlindir á skilvirkan hátt. Mjólkurkýr geta nýtt graslendi til beitar sem ekki er hægt að nýta til ræktunar annarra nytja. Til dæmis er meira en 85% lands sem nautgripum er beitt á í Bandaríkjunum ekki hentugt fyrir ræktun. (https://www.ers.usda.gov/data-products/major-land-uses.aspx).
- Um það bil 86% af fóðri búfjár er ekki hentugt til manneldis og samanstendur af grasi svo og aukaafurðum sem falla til við ræktun sem annars myndu valda álagi á umhverfið. Nautgripir stuðla þannig að alheimsfæðuöryggi þar sem þeir þurfa aðeins 0,6 kg af fóðurpróteini sem annars mætti nota til manneldis til að framleiða 1 kg af dýrapróteini. Það hefur hærra líffræðilegt gildi og gerir það að verkum að nettó framlag til alþjóðlegrar manneldispróteinsframleiðslu verður meira (Mottet o.fl., 2017, 2018; FAO, 2018b).
- Fyrir jórturdýr keppir aðeins 5% af fóðrinu beint við mannamat (aðallega korn og eitthvað sojabaunamjöl) (Mottet o.fl. 2018).
Árið 2013 hleypti alheims mjólkurgeirinn af stað rammaáætlun um sjálfbærni mjólkurafurða til að gera atvinnugreininni kleift að bæta og sýna fram á (með skýrslu) aðlögun og mótvægisframvinda hafi náðst með fyrirbyggjandi hætti. (www.dairysustainabilityframework.org).
