Óvissutímar
Á óvissutímum með eldgos yfirvofandi, þegar þetta er skrifað, er hægt að fullyrða að þjóðin er einstaklega lánsöm að búa að því viðbragðskerfi sem hér er við lýði.
Öryggi fólks og dýra er tryggt fumlaust þegar hætta steðja að. Björgunarsveitir, almannavarnir og aðrir viðbragðsaðilar eiga hrós skilið fyrir framgang sinn kringum jarðhræringarnar í Grindavík. Það er traustvekjandi til þess að vita að kerfin sem samfélagið okkar byggir á virki og verndi okkur þegar vá vofir yfir eins og nú er. Þeir viðmælendur sem Bændablaðið talaði við vegna björgunar búfjár frá hamfarasvæðinu lögðu öll áherslu á þakklæti til þeirra sem gripu þau og aðstoðuðu við að koma sér og sínum í öruggt skjól. Hugur allra er hjá Grindvíkingum.
Þjóðaröryggisstefna okkar inniheldur þá áherslu að styrkja áfallaþol samfélagsins gagnvart hvers kyns ógnum. Í henni er tilgreint að tryggja eigi skilvirkan og samhæfðan viðbúnað og viðbrögð til þess að takast á við afleiðingar hvers kyns ógna við líf og heilsu fólks, umhverfi, eignir og innviði. Taka á mið af ógnum sem tengjast loftslagsbreytingum, náttúruhamförum, heilbrigðisöryggi og farsóttum, matvæla- og fæðuöryggi.
Það síðastnefnda er tíðrætt efni á síðum Bændablaðsins enda gegnir landbúnaður mikilvægu hlutverki við að tryggja aðgang samfélagsins að matvælum. Hér á landi er fæðuöryggi og fæðusjálfstæði gott í samanburði við mörg önnur lönd, mikið til vegna umfangsmikilla fiskveiða og útflutnings sjávarafurða. Hins vegar hefur svokallað sjálfsaflahlutfall minnkað undanfarin ár þar sem hlutfall innlendra matvæla af heildarneyslu er minna en áður.
Aukin sjálfsaflahlutdeild er mikilvægur þáttur í þjóðaröryggi þar sem viðnámsþol landsins byggir á því hvað er framleitt hér á landi. Sjálfsaflahlutfall er útskýrt í tölublaðinu en þar kemur fram að ástæður minnkandi fæðusjálfstæðis Íslands sé ekki skortur á náttúruauðlindum eða innviðum heldur slæm afkoma bænda og þar af leiðandi atgervisflótti úr atvinnugreininni.
Þetta þarf augljóslega að athuga strax og á aukabúnaðarþingi sem haldið var sl. þriðjudag var ályktað um málefnið. Segir í ályktuninni að án bænda sé fæðusjálfstæði þjóðar teflt í tvísýnu. Þar er kallað eftir því að stjórnvöld komi tafarlaust til móts við bráðavanda í íslenskum landbúnaði.
Af dreifingarmálum
Bændablaðið hefur frá stofnun þess verið borið út til allra bænda landsins í gegnum fjöldreifingu þar sem pósturinn fer ómerktur á lögbýli. Íslandspóstur tilkynnti þann 6. nóvember síðastliðinn að þjónustu við fjöldreifingu á landsbyggðinni verði hætt um næstu áramót. Enginn mun því sinna slíkri dreifingu frá áramótum.
Í tilkynningu frá Íslandspósti segir að ákvörðun þeirra sé í takt við umhverfisstefnu en áfram muni fyrirtækið sinna dreifingu á skráðum sendingum og almennum bréfpósti. Í þessu felst að verið er að beina því að okkur að setja blöð bænda í plastumbúðir, nafnmerkja þau og senda með magnpósti, sem seint telst umhverfisvæn lausn.
Kostnaðarhækkun við þessa breytingu dreifingar er nær 260% miðað við verðskrá ársins 2023. Vert er að minna á að árið 2021 hækkaði kostnaður við dreifingu á lögbýli um 90%. Við höfum skamman tíma til að bregðast við þessari tilkynningu Íslandspósts enda stutt í áramót en við munum leggja upp með að skerða ekki aðgengi bænda að blaðinu.
Guðrún Hulda Pálsdóttir, ritstjóri.
