Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 3 ára.
Með því að kortleggja tímanotkun kúnna, s.s. legu- eða stöðutíma í legubásum, tíma varið í rölt, við vatnstrog eða fóðurgang, þá fæst heildarmynd yfir það hvernig tímanum er varið yfir allan sólarhringinn.
Með því að kortleggja tímanotkun kúnna, s.s. legu- eða stöðutíma í legubásum, tíma varið í rölt, við vatnstrog eða fóðurgang, þá fæst heildarmynd yfir það hvernig tímanum er varið yfir allan sólarhringinn.
Mynd / Aðsend
Á faglegum nótum 18. ágúst 2022

Myndbandsgreining finnur tækifærin í fjósinu

Höfundur: Snorri Sigurðsson

Undanfarin ár hefur það færst í aukana að ráðgjafar víða um heim stilla upp upptökuvélum í fjósum og fara svo yfir upptökurnar til þess að finna leiðir til að auka afköst búanna.

Þetta skýrist af því að með því að greina það hvernig kýr hegða sér, þegar þær eru einar í fjósinu, þá má oft finna ýmis vandamál sem oft fara framhjá þeim sem í fjósunum starfa.

Hægt að ráða í hvað betur má fara 

Það eru fyrst og fremst upplýsingar um tímanotkun kúnna yfir daginn sem hér skipta máli.

Með því að kortleggja tímanotkun kúnna, s.s. legu­ eða stöðutíma í legubásum, tíma varið í rölt, við vatnstrog eða fóðurgang, þá fæst heildarmynd yfir það hvernig tímanum er varið yfir allan sólarhringinn.

Eftir að sú heildarmynd fæst er hægt að ráða í það hvað megi betur fara. Þá eru svona myndbandsgögn einnig mikilvæg með tilliti til bústjórnarinnar og því hvernig vinnulagi í fjósinu er háttað. Þannig geta niðurstöður slíkrar greiningar bent til þess að einhverjir vinnuþættir eru ekki gerðir eins og best verður á kosið svo dæmi sé tekið.

Tengsl milli legutíma og afurðasemi

Tímanotkun kúa yfir daginn má skipta í nokkra aðskilda ferla. Fyrst og fremst er það legutíminn, sem ætti að vera minnst 11 klst. og helst 12­14 klst. eða jafnvel lengri.

Erlendar rannsóknir sýna að tengsl eru á milli legutíma og afurðasemi og hver viðbótar klukkutími í legu getur skilað allt að 1,5 kg mjólkur aukalega á degi hverjum. Þetta á vel að merkja við um erlend kúakyn.

Þá þurfa kýr vissulega að standa eitthvað í legubásunum en ef kýrnar standa lengi, t.d. bara með framfæturna uppi í legubásnum eða margar í einu sem standa, þá bendir það klárlega til þess að nærumhverfið sé ekki gott, þ.e. innréttingin eða legusvæðið sjálft.

Miða ætti við að að hámarki 10% kúnna standi í einu í legubásunum.

Tími sem kýr verja við át ætti að vera 3­5 klst. á sólarhring, skipt í 9­14 áttímabil og tíminn sem kýr verja við að drekka ætti ekki að vera meiri en 30 mínútur á sólarhring.

Sé misbrestur á þessu gæti verið kostur að skipta hópnum upp, ef það er á annað borð hægt, í yngri kýr og eldri.

Skýr virðingarröð

Ótal rannsóknir sýna að með slíkri uppskiptingu má draga stórlega úr samkeppninni á milli kúnna.

En eins og kunnugt er þá eru kýr með mjög skýra virðingarröð sín á milli og langoftast eru það yngstu kýrnar sem eru lægst settar og fá þar með síður aðgengi að fóðrinu og/eða leggja síður í að éta séu þeim hærra settar kýr við fóðurganginn.

Skylt efni: vélar og tæki

Greiðir tæplega helming skuldar við bændur
Fréttir 16. janúar 2026

Greiðir tæplega helming skuldar við bændur

Vegna rekstrarvanda á undanförnum misserum náði Ístex ekki að standa í skilum vi...

Ingólfur sæmdur fálkaorðunni
Fréttir 16. janúar 2026

Ingólfur sæmdur fálkaorðunni

Halla Tómasdóttir, forseti Íslands, sæmdi fjórtán Íslendinga heiðursmerki hinnar...

Mata fær langmest af kjötkvóta
Fréttir 16. janúar 2026

Mata fær langmest af kjötkvóta

Búið er að úthluta tollkvótum fyrir landbúnaðarvörur frá Evrópusambandinu fyrir ...

2025 hlýjast frá upphafi mælinga
Fréttir 16. janúar 2026

2025 hlýjast frá upphafi mælinga

Árið 2025 var hlýjasta árið á Íslandi frá upphafi mælinga samkvæmt upplýsingum f...

Dæmdur fyrir vanrækslu nautgripa
Fréttir 16. janúar 2026

Dæmdur fyrir vanrækslu nautgripa

Héraðsdómur Norðurlands vestra dæmdi nautgripabónda til sex mánaða skilorðsbundi...

Hvað á klukkan að vera?
Fréttir 15. janúar 2026

Hvað á klukkan að vera?

Nú eru í gangi tveir undirskriftalistar á island.is þar sem annars vegar er bari...

Undanþáguheimildir til sameininga felldar niður
Fréttir 15. janúar 2026

Undanþáguheimildir til sameininga felldar niður

Drög að frumvarpi um breytingu á búvörulögum hafa verið birt á vef Alþingis. Í þ...

Tap af nautaeldi nam 19 krónum á hvert framleitt kíló
Fréttir 15. janúar 2026

Tap af nautaeldi nam 19 krónum á hvert framleitt kíló

Enn er nokkurt rekstrartap af nautaeldi á Íslandi og samkvæmt rekstraryfirliti R...