Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 10 ára.
Minneapolis Moline – fyrsti traktorinn með sígarettukveikjara í mælaborðinu
Á faglegum nótum 17. febrúar 2015

Minneapolis Moline – fyrsti traktorinn með sígarettukveikjara í mælaborðinu

Höfundur: Vilmundur Hansen

Dráttarvélaframleiðandinn Minneapolis-Moline varð til árið 1929 við samruna þriggja fyrirtækja; stál- og vélaframleiðandann Minneapolis Steel & Machinery (MSM), Minneapolis Threshing Machine, sem framleiddi þreskivélar og  Moline Plow sem framleiddi plóga og önnur jarðvinnslutæki.

Minneapolis Steel & Machinery sem var stærst þessara fyrirtækja var alræmt fyrir harða afstöðu sína gegn verkalýðsfélögum og viljaleysi til samninga. MS&M tókst til dæmis að halda verkalýðsfélögum frá þátttöku í samningagerð við starfsmenn sína í 20 ár. Það var ekki fyrri en í fyrri heimsstyrjöldinni að samningar um laun og réttindi tókust eftir að starfsmenn höfðu hótað verkfalli en fyrirtækið var stórframleiðandi stríðstóla á þeim árum. Eftir samruna fyrirtækjanna erfði Minneapolis-Moline afstöðu MS&M í réttindamálum starfsmanna og stóðu málaferli um eftirlaunarétt starfmanna fram að upphafi seinni heimsstyrjaldarinnar.

Tækninýjungar en léleg sala

Fyrir samruna fyrrnefndra fyrirtækja hafði MS&S framleitt dráttarvélar í rúman átatug. Fyrstu traktorarnir þóttu stórir, klunnalegir og ómeðfærilegir. Árið 1917 setti fyrirtækið á markað nettari dráttarvél sem kallaðist Twin City 16/30 og var með stálhlíf yfir mótornum og hús fyrir ökumanninn. Twin City var jafnframt fyrsta rafræsta dráttarvélin og með framljósum. Vélarnar þóttu nýstárlegar og ekki voru framleiddar af þeim nema 700 eintök.

Tveimur árum seinna sendi MS&S frá sér vél sem líktist Fordson en var fullkomnari og talsvert dýrari. Þrátt fyrir verðið var sá traktor vinsæll og seldist að meðaltali í 3.000 eintökum á ári næstu 15 árin.

UDLX öll heimsins þægindi

Best heppnaða dráttarvél Minneapolis-Moline var framleiðslulína sem kallaðist UDLX og stendur fyrir U Delux og kom á markað árið 1938. Traktorar sem tilheyrðu UDLX-línunni þóttu einstaklega þægilegir og tæknivæddir. Hægt var að hita húsið, það var þurrka á framrúðunni og bílstjórasætið var bólstrað. Startarinn var rafvæddur og í mælaborðinu var hraðamælir, útvarp og sígarettukveikjari. Vegna allra tækninýjunganna þóttu UDLX-dráttarvélar dýrar en seldust þokkalega.

Samruni og dauði

Næsta útspil voru svokallaðar G línur og M línur sem báðar fóru í framleiðslu um 1960. Fram­­leiðslu M línunnar var hætt eftir 10 ár. Innan G línunnar voru stærstu og öflugustu drátta­rvélarnar sem Minneapolis-Moline hafði nokkurn tíma framleitt og voru þær í framleiðslu til  ársins 1974.

White Motor Company tók yfir Minneapolis-Moline árið 1963 og kastaði nafni þess árið 1973. Í dag er Minneapolis-Moline hluti af AGCO sem er stærsti framleiðandi landbúnaðartækja í Bandaríkjunum en AGCO keypti White árið 1991.

Gult var einkennislitur Minneapolis-Moline frá upphafi og ekki er vitað til að eintak af einum slíkum hafi ratað til Íslands.

Skylt efni: dráttarvélar

Greiðir tæplega helming skuldar við bændur
Fréttir 16. janúar 2026

Greiðir tæplega helming skuldar við bændur

Vegna rekstrarvanda á undanförnum misserum náði Ístex ekki að standa í skilum vi...

Ingólfur sæmdur fálkaorðunni
Fréttir 16. janúar 2026

Ingólfur sæmdur fálkaorðunni

Halla Tómasdóttir, forseti Íslands, sæmdi fjórtán Íslendinga heiðursmerki hinnar...

Mata fær langmest af kjötkvóta
Fréttir 16. janúar 2026

Mata fær langmest af kjötkvóta

Búið er að úthluta tollkvótum fyrir landbúnaðarvörur frá Evrópusambandinu fyrir ...

2025 hlýjast frá upphafi mælinga
Fréttir 16. janúar 2026

2025 hlýjast frá upphafi mælinga

Árið 2025 var hlýjasta árið á Íslandi frá upphafi mælinga samkvæmt upplýsingum f...

Dæmdur fyrir vanrækslu nautgripa
Fréttir 16. janúar 2026

Dæmdur fyrir vanrækslu nautgripa

Héraðsdómur Norðurlands vestra dæmdi nautgripabónda til sex mánaða skilorðsbundi...

Hvað á klukkan að vera?
Fréttir 15. janúar 2026

Hvað á klukkan að vera?

Nú eru í gangi tveir undirskriftalistar á island.is þar sem annars vegar er bari...

Undanþáguheimildir til sameininga felldar niður
Fréttir 15. janúar 2026

Undanþáguheimildir til sameininga felldar niður

Drög að frumvarpi um breytingu á búvörulögum hafa verið birt á vef Alþingis. Í þ...

Tap af nautaeldi nam 19 krónum á hvert framleitt kíló
Fréttir 15. janúar 2026

Tap af nautaeldi nam 19 krónum á hvert framleitt kíló

Enn er nokkurt rekstrartap af nautaeldi á Íslandi og samkvæmt rekstraryfirliti R...