Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 6 ára.
Mexíkóskur og indverskur matur
Mynd / BGK
Matarkrókurinn 10. október 2019

Mexíkóskur og indverskur matur

Höfundur: Bjarni Gunnar Kristinsson

Í ferðalagi bragðlaukanna er best að nota íslenskt hráefni en framandi  krydd og matarhefðir til að gera skemmtilega máltíð.

Hér eru tvær hugmyndir að klassískum þjóðarréttum með grænmeti í aðalhlutverki, sem er ferskt beint frá bónda þessa dagana.

Eitt það besta við að borða er að smakka rétti frá mismunandi löndum án þess að þurfa að taka upp vegabréfið. Kryddið og hráefnið sem notuð eru í hverri matarhefð gera matinn einstakan.  Ævintýrið byrjar þegar þú reynir að endurskapa þessa rétti heima.

Mexíkóskur matur

Tacos er einn vinsælasti mexíkóski rétturinn, en matur frá Mexíkó er mjög breytilegur milli svæða. Flestir þekkja mat í Norður-Mexíkó, þar sem grillað kjöt er borið fram með hrísgrjónum og baunum. Maís tortillas eru notað sem brauð og sterk salsa er notuð með sem krydd fyrir marga réttina. Í Suður-Mexíkó er að finna sjávarrétti með lime-sósum sem bornir eru fram með grilluðu grænmeti og svörtum baunum.

Loftslag í Mexíkó hentar mjög vel til ræktunar ávaxta og grænmetis – og ræktunartíminn er langur. Helstu krydd- og bragðtegundirnar í mexíkóskri matargerð eru meðal annars oregano, kúmen, chili, chiliduft og tómatur.

Ef þessu er öllu blandað saman geturðu búið til dýrindis salsasósu.  Flestar salsasósur eru byggðar á tómötum.

Notkun á chilipipar er líka heillandi og mjög einkennandi fyrir mexíkóska matargerð. Chili-aldin eru oft soðin, reykt eða þurrkuð. 

Indverskur matur

Karrí, samosas og naan brauð

Túrmerik virðist vera mikilvægasta indverska kryddið. Þegar því hefur verið bætt út í olíu losar það bragð og ilm sem er indverskt sérkenni. Það kemur líka með þennan gullna lit sem er í indverskum réttum. Það hefur einnig verið tengt við lækningaáhrif og bólgueyðandi eiginleika. Verið varkár þegar túrmerik er notað því það litar auðveldlega hendur og föt.

Að auki er indverskur matur oft með Garam Masala.  Það er blanda af möluðum kanil og negul – eða kóríander og cummeni.  Cummen er annað mjög indverskt krydd. 

Ásamt kóríanderfræjum búa þessar kryddtegundir til hið lokkandi bragð af indverskri matargerð.

Taco-salat í steiktum tortillaskálum

Þetta salat í steiktum tortillaskálum er auðvelt og ljúffengt.  Heimabakaðar ætar skálar eru bakaðar í ofni í ofnfastri skál til að móta lagið og fá stökku gullnu áferðina, síðan fylltar með taco-kjöti og fersku salati að eigin vali ásamt salsa og sýrðum rjóma.

Fyrir skálarnar:

  • Olía til að pensla skálarnar og fá fallega skorpu.
  • 2 stórar tortillur

Fyrir salatið:

  • 1 pakki nauta- eða lambahakk
  • 1/2 lítill laukur skorinn í  teninga
  • 1 lítil dós af svörtum baunum (safa   hellt af)
  • 1 msk. taco-krydd
  • Salat að eigin val
  • 1 tómatur (teningur)
  • 1 bolli ostur (rifinn)
  • 2 msk. sýrður rjómi

Aðferð

Hitið ofn í 190 gráður.

Setjið eina tortilla í bakfast form.

Þrýstu því mjög rólega niður.

Steikið tortilla þangað til það er brúnt og stökkt í um það bil 5 eða 10 mínútur (misjafnt eftir ofnum).

Endurtakið með seinni tortilluna.

Brúnið nautahakk og lauk á pönnu yfir miðlungs hita. Bætið síðan við taco-kryddi og eldið í gegn og kryddið eftir smekk.

Bætið svörtum baunum í taco-kjötið og eldið þar til þær eru hitaðar í gegn.

Framreiðið með meðlætinu, kjöt­blöndu, tómötum, osti, sýrðum rjóma.

Blómkál pakora

Þessi blómkál pakora er auðvelt að búa til. Fullkomin indverska máltíð eða sem meðlæti.

  • 1–2 stk.  blómkál skorið í 95 g bita
  • 32 g kjúklingabaunahveiti (einnig   kallað gramm hveiti / garbanzo hveiti)
  • 1/4 tsk. salt
  • 1/4 tsk. túrmerik
  • 1/4 tsk. hvítlaukur (rifinn/marinn)
  • 1/4 tsk. engifer (ferskur, rifinn)
  • 3 msk. vatn eða aðeins meira ef þörf krefur

Aðferð

Skerið blómkálið í bita.

Blandið saman kjúklingamjöli, salti, túrmerik, hvítlauk, engifer og vatni til að gera deigið.  Það ætti að festast aftan á skeið. Setjið blómkálsbita í deigið og blandið vel saman svo blómkálsbitarnir séu vel húðaðir í deiginu. 

Hitið smá bragðlausa olíu á steikar­pönnu, svo er blómkálið steikt á miðlungs hita.

Þegar pakora er búin að eldast í um það bil 2–3 mínútur og er orðin gyllt á lit, snúðu við með skeið og eldaðu hinum megin. Snúið öðrum hliðum sem ekki eru orðnar brúnar. Þegar það er búið takið þá blómkálið af pönnunni með gaffli til að umfram olía leki af og setjið síðan á pappír til að þerra. 

Endurtakið með restinni af deiginu.

Berið fram annaðhvort raita (með kryddaðri jógúrtdýfu). Eða sem snakk með papadums sem er fljótlegt kex.

Greiðir tæplega helming skuldar við bændur
Fréttir 16. janúar 2026

Greiðir tæplega helming skuldar við bændur

Vegna rekstrarvanda á undanförnum misserum náði Ístex ekki að standa í skilum vi...

Ingólfur sæmdur fálkaorðunni
Fréttir 16. janúar 2026

Ingólfur sæmdur fálkaorðunni

Halla Tómasdóttir, forseti Íslands, sæmdi fjórtán Íslendinga heiðursmerki hinnar...

Mata fær langmest af kjötkvóta
Fréttir 16. janúar 2026

Mata fær langmest af kjötkvóta

Búið er að úthluta tollkvótum fyrir landbúnaðarvörur frá Evrópusambandinu fyrir ...

2025 hlýjast frá upphafi mælinga
Fréttir 16. janúar 2026

2025 hlýjast frá upphafi mælinga

Árið 2025 var hlýjasta árið á Íslandi frá upphafi mælinga samkvæmt upplýsingum f...

Dæmdur fyrir vanrækslu nautgripa
Fréttir 16. janúar 2026

Dæmdur fyrir vanrækslu nautgripa

Héraðsdómur Norðurlands vestra dæmdi nautgripabónda til sex mánaða skilorðsbundi...

Hvað á klukkan að vera?
Fréttir 15. janúar 2026

Hvað á klukkan að vera?

Nú eru í gangi tveir undirskriftalistar á island.is þar sem annars vegar er bari...

Undanþáguheimildir til sameininga felldar niður
Fréttir 15. janúar 2026

Undanþáguheimildir til sameininga felldar niður

Drög að frumvarpi um breytingu á búvörulögum hafa verið birt á vef Alþingis. Í þ...

Tap af nautaeldi nam 19 krónum á hvert framleitt kíló
Fréttir 15. janúar 2026

Tap af nautaeldi nam 19 krónum á hvert framleitt kíló

Enn er nokkurt rekstrartap af nautaeldi á Íslandi og samkvæmt rekstraryfirliti R...