Meira ójafnvægi í loftslagi

– Áhrif á komandi öldum

Alþjóðaveðurfræðistofnunin (WMO) segir loftslag jarðar í meira ójafnvægi en nokkru sinni fyrr.

Skýrsla stofnunarinnar er skýr í niðurstöðum sínum þar sem frekari seinkun á loftslagsaðgerðum er sögð muni auka skaðann og óafturkræf áhrif verði óumflýjanleg. Árin 2015–2025 eru þau hlýjustu frá upphafi mælinga stofnunarinnar.

Áhrif á milljónir og kostar milljarða

„Þegar við fylgjumst með því sem gerist í dag, verndum við það sem gerist á morgun,“ segir Celeste Saulo, framkvæmdastjóri Alþjóðaveðurfræðistofnunarinnar í nýrri ársskýrslu, State of the Global Climate 2025. „Veðurfar okkar hefur orðið öfgafyllra dag frá degi. Árið 2025 ollu hitabylgjur, skógareldar, þurrkar, fellibyljir, stormar og flóð þúsundum dauðsfalla, höfðu áhrif á milljónir manna og ollu milljarða dollara efnahagslegu tjóni,“ sagði Celeste Saulo. Í skýrslunni er bent á að allir helstu loftslagsvísar séu rauðglóandi, núverandi hlýnun jarðar muni hafa áhrif í aldir og árþúsund, jafnvel þótt losun gróðurhúsalofttegunda minnki verulega.

Árin 2015–2025 eru þau hlýjustu sem mælst hafa og árið 2025 var með þeim allra hlýjustu í 176 ára samfelldum mælingum. Skýrslan segir hækkunina nema 1,43°C miðað við árin 1850–1900 og hlýnunina hafa valdið örari öfgum í veðri, raskað samfélögum víða um heim og leitt til mikils efnahagstaps á árinu 2025.

António Guterres, aðalfram- kvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna, sagði þegar skýrslan var kynnt í Genf í Sviss, að niðurstöður skýrslunnar væru ótvíræð viðvörun um að seinkun á frekari loftslagsaðgerðum ógnaði mannslífum.

Minni jöklar, fleiri moskítóflugur

Í skýrslunni er hlutverk hafanna sérstaklega dregið fram en yfir 90% af allri umframorku frá losun gróðurhúsalofttegunda af mannavöldum endar í hafinu. Afleiðingarnar eru víðtækar með áframhaldandi hækkuðu yfirborði sjávar og minnkaðri líffræðilegri fjölbreytni. Þá tekur skýrslan einnig á minnkun heimskautaíss á bæði suður- og norðurhveli og að útbreiðsla hafíss á norðurslóðum hafi verið nálægt sögulegu lágmarki 2025. Heimskautaís á suðurskautinu var sá þriðji minnsti frá því mælingar hófust 1979 og einnig rýrnuðu jöklar á Íslandi.

Dengue sjúkdómurinn berst með biti moskítóflugna og er orðinn sá veirusjúkdómur sem þær bera með sér sem vex hraðast. Hlýnandi hitastig lengir tímabilið sem moskítóflugur þrífast og eykur þar með útbreiðslu sjúkdómsins. Áhrif hækkaðs hitastigs hefur einnig áhrif á um þriðjung alls vinnuafls heims, einkum starfsmanna í byggingariðnaði og landbúnaði og öfgar í veðurfari hafa truflandi áhrif á ræktun og fæðuöryggi.