Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 9 ára.
Latil – með drif á öllum
Á faglegum nótum 2. febrúar 2016

Latil – með drif á öllum

Höfundur: Vilmundur Hansen

Framleiðsla Latil dráttarvéla hófst í Frakklandi árið 1914 og þrátt fyrir að þeir hafi aldrei slegið nein sölumet voru þeir framleiddir fram á fimmta tug síðustu aldar.

Upphaf framleiðslu Latil má rekja aftur til ársins 1897 þegar Fransmaðurinn Auguste Joseph Frederic Georges Latil fékk einkaleyfi á samsettum stýrisbúnaði sem gerði framhjóladrifin ökutæki möguleg. Ári seinna smíðaði A. J. F. G. L. færanlegan mótor sem tengja mátti við drifskaft og knýja margar ólíkar gerðir véla og leysti hesta af hólmi.

Því næst sneri Latil sér að framleiðslu fjórhjóladrifinna flutningabíla sem hægt var að stýra á öllum hjólum.

Bretti og lyftibúnaður

Árið 1914 hannaði Latil og smíðaði fyrsta traktorinn undir sínu nafni. Dráttarvélin var 20 hestöfl og þótti öðruvísi meðal annars fyrir þær sakir að yfir afturdekkjunum var bretti og að á vélinni var lyftubúnaður sem auðveldaði tengingu búnaðar eins og plógs við traktorinn.

Vinsældir Latil dráttarvéla voru mestar á árunum fyrir og eftir heimsstyrjöldina fyrri. Árið 1914 sameinaðist Latil fyrirtæki sem hér Tourand og nafninu var breytt í Tourand-Latin. Sameinaða fyrirtækið hóf fljótlega framleiðslu á farartæki sem sameinaði afl dráttarvéla og gat um leið verið vörubíll og líktist reyndar meira vörubíl en hefðbundnum traktor.Franski herinn notaðist einnig talsvert við þessi farartæki í fyrri heimsstyrjöldinni.

Loftfyllt dekk

JTL týpan var flaggskip vélflota Latil á þriðja áratug 20. aldarinnar, öflugur og fjórhjóladrifinn vinnuþjarkur sem gekk fyrir bensíni og sex gírum sem gengu jafnhratt í báðar áttir.

Nýja hönnunin naut talsverðrar velgengni og þótti henta vel til vegavinnu og í landbúnaði.
Einn af kostum traktorsbílsins var að dekkin á honum voru fyllt með lofti og því ekki eins hastur og farartæki á heilum gúmmídekkjum. Tourand-Latin fyrirtækið var reyndar leiðandi á sínum tíma í hönnun og framleiðslu á loftfylltum dekkjum fyrir dráttarvélar.

Auk þess að vera framleiddar í Frakklandi voru Latil dráttarvélar framleiddar á Bretlandseyjum af fyrirtæki sem hét Shelvoke og Drewry og Latin Industrial Vehicles í London. Auk þess sem Latil traktorinn var einnig framleiddur í Belgíu á þriðja áratug síðustu aldar.

Renault kaupir framleiðsluréttinn

Þýski vélaframleiðandinn MAN yfirtók rekstur Tourand-Latin eftir lok heimsstyrjaldarinnar seinni og hóf framleiðslu á Latil H14 TI árið 1950 sem var með díselmótor.

Fimm árum seinna keypti Renault framleiðsluréttinn á Latil en seldi hann fljótlega aftur til fyrirtækis Saviem sem sérhæfði sig í framleiðslu á vélum fyrir skógariðnaðinn. Savien missti fljótlega áhugann á framleiðslu Latil dráttarvéla og var henni hætt skömmu fyrir 1960. Savien var svo tekið yfir af Brimont árið 1974.

Skylt efni: Gamli traktorinn | Latil

Greiðir tæplega helming skuldar við bændur
Fréttir 16. janúar 2026

Greiðir tæplega helming skuldar við bændur

Vegna rekstrarvanda á undanförnum misserum náði Ístex ekki að standa í skilum vi...

Ingólfur sæmdur fálkaorðunni
Fréttir 16. janúar 2026

Ingólfur sæmdur fálkaorðunni

Halla Tómasdóttir, forseti Íslands, sæmdi fjórtán Íslendinga heiðursmerki hinnar...

Mata fær langmest af kjötkvóta
Fréttir 16. janúar 2026

Mata fær langmest af kjötkvóta

Búið er að úthluta tollkvótum fyrir landbúnaðarvörur frá Evrópusambandinu fyrir ...

2025 hlýjast frá upphafi mælinga
Fréttir 16. janúar 2026

2025 hlýjast frá upphafi mælinga

Árið 2025 var hlýjasta árið á Íslandi frá upphafi mælinga samkvæmt upplýsingum f...

Dæmdur fyrir vanrækslu nautgripa
Fréttir 16. janúar 2026

Dæmdur fyrir vanrækslu nautgripa

Héraðsdómur Norðurlands vestra dæmdi nautgripabónda til sex mánaða skilorðsbundi...

Hvað á klukkan að vera?
Fréttir 15. janúar 2026

Hvað á klukkan að vera?

Nú eru í gangi tveir undirskriftalistar á island.is þar sem annars vegar er bari...

Undanþáguheimildir til sameininga felldar niður
Fréttir 15. janúar 2026

Undanþáguheimildir til sameininga felldar niður

Drög að frumvarpi um breytingu á búvörulögum hafa verið birt á vef Alþingis. Í þ...

Tap af nautaeldi nam 19 krónum á hvert framleitt kíló
Fréttir 15. janúar 2026

Tap af nautaeldi nam 19 krónum á hvert framleitt kíló

Enn er nokkurt rekstrartap af nautaeldi á Íslandi og samkvæmt rekstraryfirliti R...