Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 2 ára.
Basilíkuræktun. Garðyrkjustöðin Ártangi hugar að möguleikum á að nýta umframframleiðslu kryddjurta m.a. til að auka geymsluþol matvæla.
Basilíkuræktun. Garðyrkjustöðin Ártangi hugar að möguleikum á að nýta umframframleiðslu kryddjurta m.a. til að auka geymsluþol matvæla.
Mynd / Matís
Fréttir 1. febrúar 2024

Kryddjurtir sem rotvörn

Höfundur: Steinunn Ásmundsdóttir

Leitað er leiða til að nota rotvörn unna úr jurtum í stað hefðbundinna rotvarnarefna og koma þannig til móts við óskir neytenda.

Gróðrarstöðin Ártangi er í samstarfi við Matís um ráðgjöf, mælingar og vöruþróun í sambandi við kryddjurtir.

Segir í lýsingu verkefnisins að stefnt sé að framleiðslu markaðsvara úr kryddjurtum til hagnýtingar í matvælaiðnaði, í þeim tilgangi að ná fram ásættanlegu geymsluþoli án hefðbundinna rotvarnarefna. Reiknað sé með að matvælaiðnaðurinn sjái tækifæri í því að nota rotvörn unna úr jurtum í stað hefðbundinna rotvarnarefna og komi þannig til móts við óskir neytenda.

Nýta virkni kryddjurtanna

„Algengar kryddjurtir eru basilíka, mynta, kóríander, steinselja og timjan,“ segir Ólafur Reykdal, verkefnastjóri hjá Matís. Kryddjurtir séu ekki aðeins eftirsóttar til að gefa matnum bragð, heldur veiti þær einnig ýmis hollustuefni eins og vítamín og steinefni.

Athyglisvert sé að meðal hollustuefnanna eru andoxunarefni sem skipti máli fyrir varnarkerfi líkamans. Þá sporni andoxunarefni gegn myndun skaðlegra radikala og dragi úr oxun í líkamanum.

Hann segir að huga þurfi sérstaklega að geymslu kryddjurta þar sem þær þoli illa kælingu og kryddjurtir í pottum þurfi vökvun.

„Hjá Gróðrarstöðinni Ártanga eru nú ræktaðar kryddjurtir allan ársins hring og eru jurtirnar seldar í pottum í verslunum. Hugað er að því að nýta umframframleiðslu til vinnslu á matvörum eins og pestói, kryddsmjöri og olíum til kryddlagningar.

Jafnframt er leitað nýrra tækifæra, meðal annars er stefnt að því að framleiða nýjar vörur sem nýta virkni kryddjurtanna til að auka geymsluþol matvæla. Þessar hugmyndir eru studdar af erlendum rannsóknum og því var sótt um stuðning til Matvælasjóðs til að vinna þróunarvinnu og var styrkur veittur,“ segir Ólafur. Stefnt sé að framleiðslu markaðsvara úr kryddjurtum til hagnýtingar í matvælaiðnaði, í þeim tilgangi að ná fram ásættanlegu geymsluþoli án hefðbundinna rotvarnarefna (E-efna).

Matvælaiðnaðurinn sýni áhuga

„Neytendur hafa vaxandi áhuga á matvælum með náttúrulegum
efnum í stað tilbúinna aukefna.

Reiknað er með að matvælaiðnaðurinn sjái tækifæri í því að nota rotvarnir unnar úr jurtum í stað hefðbundinna rotvarnarefna og komi þannig til móts við óskir neytenda.

Jafnframt væri verið að auka hollustugildi (andoxunarefni, vítamín) matvaranna,“ segir Ólafur og bætir við að gert sé ráð fyrir að hægt væri að auka framboð á matvörum án aukefna til muna ef náttúruleg rotvörn úr kryddjurtum yrði nýtt.

Reiknað er með að kryddjurtaverkefni Ártanga í samstarfi við Matís ljúki seint á árinu.

Nýr mælikvarði á líftölu
Fréttir 14. september 2026

Nýr mælikvarði á líftölu

Í haust stendur til að kynna fyrir kúabændum nýjan mælikvarða á líftölu sem gefu...

Ekki unnið að því að fylgja markmiðum ESB
Fréttir 14. september 2026

Ekki unnið að því að fylgja markmiðum ESB

Atvinnuvegaráðuneytið vinnur ekki að áætlun um að Ísland fylgi markmiðum Evrópus...

Mikill áhugi á garðyrkjunámi
Fréttir 11. september 2026

Mikill áhugi á garðyrkjunámi

Garðyrkjuskólinn á Reykjum, sem nú heyrir undir Fjölbrautaskóla Suðurlands, teku...

Fálkum fjölgar en eggjum rænt
Fréttir 11. september 2026

Fálkum fjölgar en eggjum rænt

Fálkum fjölgaði um þriðjung milli áranna 2025 og 2026 á rannsóknarsvæði Náttúruf...

Brennsluofn fyrir dýrahræ
Fréttir 11. september 2026

Brennsluofn fyrir dýrahræ

Í Árnesi í Skeiða- og Gnúpverja- hreppi hefur verið settur upp brennsluofn fyrir...

Stóraukin eftirspurn eftir mjólkurkvóta
Fréttir 11. september 2026

Stóraukin eftirspurn eftir mjólkurkvóta

Á tilboðsmarkaði með greiðslumark mjólkur 1. september var eftirspurn eftir mjól...

Annað innbrot í svínabúið
Fréttir 10. september 2026

Annað innbrot í svínabúið

Aftur var brotist inn á Svínabú Stjörnugríss 2. september síðastliðinn. Líkt og ...

Lífrænar áburðarvörur í reglugerð
Fréttir 10. september 2026

Lífrænar áburðarvörur í reglugerð

Í drögum að reglugerð um áburðarvörur eru í fyrsta sinn settar heildstæðar reglu...