Hreindýr í Stöðvarfirði

Fjölgun hreindýra og myndun hreindýrahjarða er víst eitthvað sem ekki er mikið í umræðunni nema þegar ekið er á dýr á hringveginum og þá ekkert reynt að fara fram á „aðgerðir“. 

 

Einn af þeim blettum sem verulega vont væri að fá þessar skepnur á er Stöðvarfjörður og tilraunir til að hafa þar áhrif á ganga dræmt. Sveitarstjórn vísar á Umhverfisstofnun og mér hefur skilist að nú á dögunum hafi verið reynt að spyrjast fyrir hjá stofnuninni og fyrirspyrjanda verið vísað á „dýralækni“, sjálfstætt starfandi dýralækni meira að segja.

 

Alvarlegt mál

 

Nú skal ég játa að ég hef ekki verið duglegur við að fylgja málinu eftir; taldi líka að það væri sveitarfélagsins að standa í samskiptum við ríkið, Umhverfisstofnun, hvað þessa hluti varðar. Ég á heldur engra beinna fjárhagslegra hagsmuna að gæta.

 

 En nú er málið orðið alvarlegt og tíminn naumur til að koma í veg fyrir skemmdir sem rugla þróun sem búin er að vera í gangi í allnokkurn tíma. 

 

Hér er fjárlaust svæði og búið að vera í nokkur ár.

 

Hér er með merkilegri blettum á landinu með blæösp. Hér eru blettir með rauðberjalyngi sem eru forvitnilegir til samanburðar við sams konar bletti þar sem er beitt.

 

 Það er vel skiljanlegt að ekki séu til fjármunir til að sinna öllum forvitnilegum hlutum en það er vont ef ekki er einu sinni til tími til að taka ákvarðanir um að valda ekki spjöllum á hlutum sem einhvern tíma verður vonandi hægt að skoða.

 

 Mér líður svolítið eins og ég held að indíánum líði á Standing Rock-verndarsvæðinu í Dakota þessi misserin þó ég viðurkenni að „dramatíkin“ sé þar meiri.

  

Fyrsta náttúruverndarsvæðið

 

Stöðvarfjörður er fyrsta náttúruverndarsvæði landsins, allar götur frá landnámi þegar Þórhaddur bannaði hér dráp nema á búfé. Já, merkilegt að það skuli ekki eitthvað af þessum síblaðrandi náttúrufríkum hafa endurvakið þetta Þórhaddar nafn. Síðan þessi heiðni lubbi kom sér hér fyrir hefur eiginlega ekkert verið talað um ábúendur. Ef maður leitar í annálum finnst bara ein frétt, í Skarðsárannál 1517 af Önnu sem „tók barnssótt um Mikaelsmessu, og síðan lá hún með þeirri sótt fram á föstu, og þá gróf hol á hennar kvið fyrir ofan naflann, og kom þar út handleggsbein barnsins holdlaust, og skammt þar eptir gróf þar nærri annað gat, og kom þar út hausskeljarbeinið, og voru þar úttekin öll líkamleg bein barnsins, en síðan greri konan innan lítils tíma.“

 

Henderson Biblíusali 

 

Hér grær sem sagt allt og líka gróðurinn nema þegar sendir eru garðyrkjufræðingar frá Reyðarfirði til að sulla hormónum yfir hann.

 

Hingað hafa heldur ekki komið neinir af öllum þeim sem stungið hafa niður penna til að mæra eða níða landið, ekki einu sinni Henderson Biblíusali lét sjá sig. Ólafur Ólavíus kom þó 1776 að skrifa landshagaskýrslu fyrir hans hátign Kristján 7.  Það kemur ekki á óvart að hér búa menn með fé og Olli finnur geislasteina og fjörðurinn sem hann segir lítt gróinn vegna austanáttar fær 10 línur. Sem sagt bull. 

 

Friðsæl örnefni

 

Stöðvarfjörður er einmitt gróinn og það vegna þess helst að hér gætir ekki norðanáttar, hún klofnar fyrir innan fjarðarbotninn og fer út firðina beggja vegna. Sú er líka skýringin á lítilli mengun frá eldgosum. Auðvitað erum við svo utan skjálfta og gossvæða. Hér eru heldur ekki skriðuföll og ekki snjóflóð. Meira að segja örnefnin okkar eru friðsældin sjálf. Hér eru engir aftökustaðir. Við eigum ekki svo mikið sem Þrætutungu. Hér hefur heldur ekki verið dreift ókeypis Mogga. Nei, ég held að það teljist algert lúxusvandamál að eiga hvassa sunnanátt fyrir versta náttúrulega óvininn.

 

Hreindýrahjörð á Austurlandi. 

 

Hreindýr þrengja að

 

Nú er ég búinn að senda Umhverfisstofnun tölvupóst að biðja hana að sjá um, eða, fyrir þessum hreindýrum sem eru farin að þrengja að svæðinu sem auðvitað er ekki verndarsvæði þótt hægt sé að rekja aðgerðir „alríkisstjórnarinnar“ gegnum tíðina.

 

Kýrnar fóru vegna fjarlægðar frá mjólkurstöð, ekki mátti lengur höndla með ógerilsneydda mjólk. Ærnar fóru fyrir riðu og ákvarðana um að skera niður. Að veiða fugl fór að kosta peninga.  Sennilega kostar líka að veiða rauðmaga. Við erum heldur ekki lengur með „próf“ til að gera út. Og nú eiga hreindýr að fá að spilla skógrækt og öðrum gróðri.

 

Það skiptir verulegu máli fyrir gróður þessa einstaka bletts sem Stöðvarfjörður er að þar verði ekki til bítandi hjörð og þessir hlutir gerast hratt þegar þeir eru komnir af stað. Það er þess vegna von mín að Umhverfisstofnun geti tekið ákvarðanir um sínar skepnur í og við Stöðvarfjörð, „núna“. Það er líka ljóst að ef ekki er gert eitthvað strax en málin mögulega afgreidd sem hingað til, eru fjölmiðlar og samfélagsmiðlar víst það sem tekur við. 

 

Hrafn Baldursson,

Rjóðri Stöðvarfirði.