Heiðarleg tilraun

Ég sat Matvælaþing í Hörpu í síðustu viku. Með viðburðinum sköpuðu forsvarsmenn matvælaráðuneytisins vettvang fyrir áhugasöm til að taka þátt í að móta heildarsýn fyrir einn víðtækan málaflokk, sem snertir okkur öll. Forsendan var ný matvælastefna og meginstef dagskrárliða voru pallborð, sjö talsins. Hverju þeirra var ætlað að fjalla um einstaka kafla/efnisþætti stefnunnar.

Hópurinn sem valinn var til svara í pallborði var afskaplega fjölbreyttur, enda eru matvæli málefni sem hafa snertifleti við margar þekkingar- og atvinnugreinar, framleiðslu, vinnslu og dreifingu. Eflaust var valin manneskja í hverju rúmi, en svo virtist allur gangur á því hvort þessir velvöldu gestir hefðu á annað borð lesið þann kafla stefnunnar sem til umræðu var á tilteknu pallborði.

Þannig var auðheyrt að sumir komu vel undirbúnir og með áhugaverðar nálganir, tilbúnir að skiptast efnislega á skoðunum út frá þeirra sérþekkingu, sem bættu lagi ofan á þær hugmyndir sem fram voru komnar í tilteknum kafla. Aðrir virtust því miður helst nýta dagskrárvaldið með því að koma sér eða sinni stofnun/ fyrirtæki/málefni á framfæri. Oft voru skilaboð þeirra tengd á afar undarlegan hátt við þau efnistök sem til umfjöllunar voru, og ekki til þess fallnar að krydda lýðræðislegt ferli á mótun matvælastefnu með öðru en kjánahrolli.

En gott og vel. Eftir almenn skoðanaskipti í pallborðum gafst gestum þingsins tækifæri til að varpa fram spurningum til þeirra sem á sviði stóðu gegnum smáforrit. Spurningarnar birtust á risaskjá og aðrir fundargestir gátu svo haft áhrif á hverjar þeirra yrðu teknar til umræðu, með rafrænum þumalputtum. Áhugaverð nýlunda þar. En aftur, þá féllu oft margar fyrirspurnir í svartholið, einfaldlega vegna þess að þær voru settar fram til að koma á framfæri skoðunum sem of oft innihéldu staðhæfingar sem stóðust bara alls ekki skoðun.

Ekki reyndist heldur tími til að fara djúpt ofan í tiltekin málefni, en það bíður eflaust betri tíma og æskilegra færis. Enda er stefnu sem þessari ekki ætlað að tækla vandamál tiltekinna greina, eða taka afstöðu til málefna sem eru í deiglunni. Henni er þvert á móti ætlað að vera grunnur sem aðgerðaráætlanir eiga síðar að hvíla á.

Pallborðin sjö voru heiðarleg tilraun til að skapa málefnalegar umræður. Uppleggið var áhugavert og fólkið ólíkur þverskurður af þjóðfélaginu og fulltrúum ólíkra greina og hugmyndafræða.

Matvælaþingið var haldið í fyrsta sinn og fram kom í máli ráðherra að vonir stæðu til að viðburðurinn yrði árviss. Fagna ber slíkum tilefnum, þar sem fólk kemur saman og tekur stöðuna á fæðukerfum okkar. Þar fær stjórnvaldið tækifæri til að hlera það sem brennur á hagsmunaaðilum framleiðslukerfis matvæla.

Stefnan, eins og hún birtist ráðstefnugestum, mun nú vera fínpússuð miðað við það sem fram kom á Matvælaþinginu. Verður hún svo lögð fram á Alþingi í vor þar sem hún fer í gegnum hefðbundið stjórnsýsluferli – en þar gefst hverjum sem er tækifæri á að koma fram með tillögur að lagfæringum og betrumbótum á þessari vonandi samstilltu matvælastefnu þjóðarinnar.