Girnilegir tómatar og grillaðar kótilettur

Höfundur: Bjarni Gunnar Kristinsson

Tómatar eru vanmetið hráefni sem oft er tekið sem sjálfsögðum hlut. Við veljum ekki alltaf tómatana eftir tilefninu og þurfum að gæta að gæðunum. Nú er mikið úrval af flottum íslenskum tómötum á markaðnum en þeir eru ekki alltaf fullþroskaðir þegar þeir koma í verslanir.

Við gætum tekið Ítali okkur til fyrirmyndar og sett aðeins fullþroskaða tómata á markað, sem eru rauðir innan sem utan. Grænu tómatana má kryddleggja og nota í tómatsultur. Bragðbestir eru tómatarnir þegar þeir eru vel þroskaðir, skornir í sneiðar með bragðmildum ferskum mossarella-osti og basil. Svo má leika sér með sósur og sultur þegar þeir eru of linir og of þroskaðir fyrir skurð.

Hér eru girnilegar sósu- og salatuppskriftir þar sem tómatarnir eru í aðalhlutverki. Hin suðræna tómat-Chimichurri sósa fer vel með íslenskum lambakótilettum og svíkur engan.

Sveita-tómatsósa (ketchup)

Skemmtilegur og auðveldur morgunverður sem auðvelt er að borða á hlaupum áður en farið er í fjós eða til annarra morgunverka. Það er óhætt að frysta bollakökurnar og stinga í örbylgjuofn þegar á að borða.

12 stk. þroskaðir tómatar
1 chili-pipar, sneiddur
og fræhreinsaður
1–2 msk flögusalt
Edik (5 prósent af heildarþyngd)
100–200 g sykur
1/2 tsk pipar (cayenne)
2 tsk paprikuduft
2 tsk sinnepduft
1/2 msk heilpiparkorn
1 tsk sinnepsfræ
1 stk lárviðarlauf

Aðferð

Dýfið tómötunum í sjóðandi vatn í 30 til 60 sekúndur eða þangað til hýðið fer að flagna af. Dýfið í kalt vatn og takið hýðið af. Skerið í bita og bætið í chili og paprikudufti. Látið suðuna koma upp og látið malla í 20 mínútur með loki. Sameinið restina af hráefninu í kryddpoka eða tesíu, bætið við ediki og látið sjóða í sér potti. Lækkið hitann og eldið í 20 mínútur. Fjarlægið kryddblöndupoka og sameinið edikblönduna og tómatmaukið. Bætið við sykri og salti og látið sjóða við vægan hita þar til blandan hefur þykknað örlítið. Hægt er að setja maukið heitt í hreinar krukkur fyrir góðan geymslutíma í kæli. Nú eruð þið komin með góða sósu sem hentar t.d. sem fullkomin pastasósa með ögn af capers og parmesanosti.

Tómat- og mozzarella caprese salat

8 sneiðar af fullþroskuðum tómötum
2 matskeiðar balsamic edik
8 miðlungslauf ferskt basil
8 sneiðar ferskur mozzarella-ostur
Smá þurrkað oregano
Flögusalt
Ferskur malaður pipar
2 matskeiðar jómfrúarolífuolía

Aðferð

Raðið sneiddum tómötum á fat. Setjið eitt basillauf ofan á hverja tómatsneið. Setjið eina sneið af mozzarella ofan á hvert basillauf svo það myndist lög. Stráið smá oregano, salti og ferskum möluðum pipar yfir og úðið yfir með jómfrúarólífuolíu. Endið með smá balsamic ediki.

Tómat-Chimichurri sósa:

4 hvítlauksrif
1 handfylli steinselja, lauslega söxuð
1 handfylli ferskur kóríander, lauslega saxaður
½ knippi ferskt basil, lauslega saxað
1 bolli þroskaðir tómatar,
fræhreinsaðir og grófhakkaðir
2 tsk tómatmauk (tomatpure)
10 matskeiðar jómfrúarólífuolía
3 matskeiðar hrísgrjónaedik (eða annað edik)
2 tsk salt
½ tsk nýmalaður svartur pipar
¼ tsk Tabasco sósa

Aðferð

Blandið saman hvítlauk, steinselju, kóríander, basil, tómat og tómatmauki í matvinnsluvél eða morteli. Bætið við olíu og ediki og blandið 1–2 mínútur eða þar til sósan er mjög slétt. Bætið Tabasco ef fólk vill og smakkið til með salti og pipar. Sósa getur verið í kæli í nokkra daga en er best rétt eftir blöndun.

Lambakótilettur

6 hvítlauksrif, sneidd fínt
3 matskeiðar olía
Flögusalt og ferskur malaður pipar eftir smekk
8–10 stk. þversneiddar
lambakótilettur

Aðferð

Sameinið hvítlauk, kryddjurtir og olíu. Nuddið kótiletturnar með salti og pipar og smyrjið með jurta- og hvítlauksblöndu. Setjið í plastpoka og geymið í kæli í 1–2 klst.

Byrjið að hita grillið, þá er kjötið tekið úr kæli og leyft að ná stofuhita. Grillið lambið yfir miðlungshita í um 4 mínútur á hvorri hlið, snúið bara einu sinni. 60° C í kjarnahita er miðlungssteikt en flestir vilja kótilettur stökkar og vel eldaðar. Berið fram með Chimichurri-sósu sem er hellt yfir kjötið með aukaskammt til hliðar.

5 myndir: