Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 1 árs.
Reynisfjara.
Reynisfjara.
Mynd / Ross Hughes, Unsplash
Lesendarýni 25. nóvember 2024

Fjandsamlegt vaxtaumhverfi

Höfundur: Elvar Eyvindsson, bóndi á Skíðbakka II í Austur-Landeyjum og skipar 1. sæti Lýðræðisflokksins í Suðurkjördæmi.

Áherslur lýðræðisflokksins í landbúnaðarmálum eru í stuttu máli sem hér segir.

  • Elvar Eyvindsson.
    Vaxtakjör verða að lagast svo að um munar.
  • Við viljum efla sjálfbæra matvælaframleiðslu og tryggja fæðu- og matvælaöryggi og draga sem mest úr þörf fyrir innflutning.
Vextir

Vextir á Íslandi eru þjóðarmein sem verður að laga straxs. Þeir eru langþyngstir þeim sem eru að koma sér upp húsnæði og að stofna fjölskyldu. Sem sagt þeim sem síst skyldi og þeim sem ætti að styðja sérstaklega. Þeir eru einnig afar þungir smærri fyrirtækjum og stórskaða samkeppnishæfni þeirra. Landbúnaðurinn er sérstaklega viðkvæmur fyrir háu vaxtastigi vegna tiltölulega mikilla fjárfestinga miðað við innkomu. Nýliðun er nánast út úr korti við þesar aðstæður.

Það verður að hætta að pönkast á þessum hópum og ábyrgðinni verður að dreifa jafnar, enda er það hægt.

Við ætlum að setja 4% þak á stýrivexti og banna vísitölutengingu á neytendalán. Með þessu þaki er bönkunum gert að koma á móti almenningi og klára dæmið.

Langt er síðan það var vitað að vísitölutenging lána dregur mjög úr biti stýrivaxtanna og hefur seðlabankastjóri oft lýst því. Önnur úrræði, eins og samspil gengis og skatta, eru nánast úr sögunni fyrir vikið. Þá þurfa húsnæðisvextir einnig að vera fastir til langs tíma ef vaxtatækið á að virka.

Á Íslandi er húsnæði haft með í vísitöluútreikningi, en það er ekki gert annars staðar. Í þeirri húsnæðisbólu sem hér hefur blásið upp hefur þetta valdið aukinni skekkju og hækkun lána langt umfram það sem annars væri. Þetta hefur verið vitað lengi, en ekkert verið aðhafst. Þetta heitir að hafa eignir af fólki.

Fjármálakerfið kann sitt fag og nú hillir undir einhverjar vaxtalækkanir þegar skuldurum landsins hefur verið smalað aftur í verðtryggingu eins og fé til slátrunar.

Við verðum hins vegar að slátra þessu fjandsamlega kerfi.

Ég er ekki ívafaumað bændur eiga mjög mikið undir því að þetta takist. Ég hef einnig verið að tala fyrir því að landbúnaðarland sé metið að verðleikum sem ein besta eign sem völ er á og þar með eitt besta veð sem hægt er að bjóða. Við erum ekki að njóta þess í betri kjörum. Með stofnun jarðalánasjóðs tel ég að hægt sé að bæta kjör mjög margra bænda á auðveldan hátt. Það mundi stórbæta möguleika til nýliðunar, jafna aðstöðu margra búgreina og aðstoða við til dæmis skógrækt og nýsköpun. Ég hvet alla til að kynna sér þessa tillögu.

Verum sjálfbær

Við viljum efla heilsu og forvarnir og við gerum það ekki síst með því að neyta heilsusamlegs fæðis sem er laust við lyf og eiturefni. Við þurfum að vita hvaðan maturinn kemur og þekkja leið hans frá upphafi til enda.

Það er nánast þannig að ef við gerðum sömu kröfur til gæða innflutnings og innlendara landbúnaðarafurða þá væri enginn ódýr innflutningur til. Lýðræðisflokkurinn gerir sér grein fyrir því að þetta kostar og hefur því ekki annað í huga en að styðja við bændur þannig að afkoman sé viðunandi. En mikilvægast er að treysta grunninn og búa svo um hnútana að ekki sé settur óþarfa kostnaður á greinina. Nauðsynlegt er að huga að kynbótum á kúastofninum eftir þeim leiðum sem þegar eru þekktar og notaðar í nautaeldinu. Einfalda þarf regluverk þegar kemur að heimavinnslu afurða og sölu. Einfalda þarf byggingaregluverkið og flytja ábyrgðina aftur til baka til iðnaðarmanna og verkkaupa. Á heimasíðu Lýðræðisflokksins má finna betri útlistun á stefnunni og ég hvet alla til að skoða. X-L

Mótið 2026 fer vel af stað!
Fréttir 9. júlí 2026

Mótið 2026 fer vel af stað!

Margt var í brekkunni á fyrsta degi Landsmóts hestamanna og sólin skein á Hólum ...

Villa á sér heimildir sem eftirlitsmenn MAST
Fréttir 3. júlí 2026

Villa á sér heimildir sem eftirlitsmenn MAST

Matvælastofnun vekur athygli á að aðili villti á sér heimildir sem eftirlitsmaðu...

Styrkir til aðlögunar á lífrænum framleiðsluháttum
Fréttir 2. júlí 2026

Styrkir til aðlögunar á lífrænum framleiðsluháttum

Atvinnuvegaráðuneytið auglýsir til umsóknar styrki til lífrænnar aðlögunar í lan...

Leggja áherslu á veitingastarfsemi og afþreyingu við hleðslustöðvar
Fréttir 1. júlí 2026

Leggja áherslu á veitingastarfsemi og afþreyingu við hleðslustöðvar

Orkusalar leggja sífellt meiri metnað við að gera „hleðslustopp“ rafbílaeigenda ...

Velja íslenskt, lífrænt heilhveiti í baksturinn
Fréttir 30. júní 2026

Velja íslenskt, lífrænt heilhveiti í baksturinn

Fleiri bakarar landsins velja lífræna heilhveitið frá Vallanesi í bakaríin sín. ...

67,5 milljónum úthlutað
Fréttir 29. júní 2026

67,5 milljónum úthlutað

Alls hlutu 25 verkefni styrki úr Þróunarfé búgreina upp á 67,5 milljónir króna. ...

Fuglum og fiðrildum fækkar
Fréttir 29. júní 2026

Fuglum og fiðrildum fækkar

Stofnar fugla og fiðrilda hafa farið hnignandi frá árinu 2000. Þetta kemur fram ...

Efla samstarf um fæðuöryggi
Fréttir 29. júní 2026

Efla samstarf um fæðuöryggi

Norðurlöndin hafa ákveðið að styrkja sameiginlegt fæðuöryggi á tímum aukinnar óv...