Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 11 ára.
Ferguson-Brown – samstarf í molum
Á faglegum nótum 28. október 2014

Ferguson-Brown – samstarf í molum

Höfundur: Vilmundur Hansen

Á árunum milli 1930 og 1940 unnu vélaframleiðandinn David Brown og verkfræðingurinn Harry Ferguson að hönnun og framleiðslu á dráttarvél sem gekk undir nafninu Ferguson-Brown.

Báðir þessi menn voru miklir harðhausar og gekk samstarfið vægast sagt illa. Einungis voru framleidd ríflega 1.300 eintök af þessum traktor.

Uppruna David Brown-traktora má rekja til ársins 1860 þegar enskt fyrirtæki með sama nafni hóf að framleiða tannhjól úr tré sem voru meðal annars notuð í vindmyllur. Fljótlega fór fyrirtækið einnig að framleiða tannhjól og úr pottjárni og stáli og síðar gírkassa.

Ferguson-Brown

Árið 1930 hóf  David Brown III samstarf við írska verkfræðinginn Harry Ferguson sem gekk út á að framleiða drátt­ar­vélar. Báðir menn voru skapmiklir og samstarfið gekk vægast sagt illa. Þrátt fyrir ágrein­inginn hóf Brown framleiðslu á lítilli 20 hestafla vél sem gekk undir nafninu Ferguson-Brown. Ferguson sá aftur á móti um sölu- og markaðsmál vélanna.

Framleiðsla gekk vel í fyrstu en eftir­spurnin var takmörkuð þar sem vélarnar þóttu dýrar enda tvöfalt dýrari en Fordson-dráttarvélar á sama tíma. Ekki voru framleidd nema ríflega 1.300 eintök af Ferguson-Brown traktorum.

Undirferli og leyndarmál

Ágreiningur Brown og Ferguson jókst og neitaði Ferguson að gera nokkrar umbætur á vélinni og kenndi lakri framleiðslu Brown um allt sem miður fór. Þegar Brown frétti að Ferguson hefði farið til Bandaríkjanna til að kynna Henry Ford hugmyndir sínar um nýja dráttarvél án samráðs við sig hóf hann í leyni að hanna nýjan traktor.

Traktorinn sem Brown hannaði fékk nafnið Vaki og gætti hann þess að í honum væru engir vélahlutir sem Ferguson hefði hannað eða ætti einkaleyfi á. Framleiðsla Vaki hófst um það leyti sem seinni heimsstyrjöldin skall á og fram til ársins 1954 voru framleiddar hátt í 60.000 slíkar dráttarvélar.

Stefnt á Bandaríkjamarkað

Árið 1953 setti Brown á markað tvær minni vélar, DB25 og DB30, og eina öflugri, VAD6, sem var ætlað að keppa við Ferguson og Fordson á markaði.

Sá traktor Brown sem náði bestum árangri var 990-vélin og kom á markað árið 1961 og uppfærð 1967.
Þegar hér var komið sögu einbeitti David Brown sér nánast eingöngu að Bandaríkjamarkaði og ætlaði sér stóra hluti þar. Svo stóra að árið 1972 neyddist hann til að selja Case þann hluta fyrirtækisins sem framleiddi dráttarvélar. Framleiðslu á David Brown-dráttarvélum var hætt árið 1988.

Yrkjuvélar fluttu inn fimm DB

Fyrirtækið Yrkjuvélar S.F., sem var stofnað árið 1950, flutti inn fimm David Brown-vélar til Íslands til ársins 1958. Glóbus hf - Árni Gestsson véladeild tók síðar við umboðinu og árið 1963 var efnt til hringferðar um landið til að kynna 880- og 990-gerðirnar. Vinsældir David Brown-dráttarvéla urðu aldrei miklar á Íslandi.

Annað innbrot í svínabú Stjörnugríss
Fréttir 2. september 2026

Annað innbrot í svínabú Stjörnugríss

Annað innbrot átti sér stað í morgun þegar að svínum Stjörnugríss var sleppt út ...

Fjölbreytt verkefni fram undan
Fréttir 2. september 2026

Fjölbreytt verkefni fram undan

Hjá Byggðastofnun er ýmislegt á döfinni með haustinu, en m.a. hefur stjórnin ákv...

Málþing um vinnu, Sturlungu, goðafræði og Gerplu
Fréttir 2. september 2026

Málþing um vinnu, Sturlungu, goðafræði og Gerplu

Málþing var haldið í Kakalaskála laugardaginn 29. ágúst klukkan 14 þar sem fjóri...

Bókmenntahátíðin Haustgildi næstu helgi
Fréttir 2. september 2026

Bókmenntahátíðin Haustgildi næstu helgi

Haustgildi, bókmenntahátíð Bókabæjanna austanfjalls, verður haldin dagana 5. og ...

Halla Sif meðal 100 kvenhetja
Fréttir 2. september 2026

Halla Sif meðal 100 kvenhetja

Halla Sif Svansdóttir Hölludóttir, garðyrkjubóndi og eigandi Sólskins grænmetis,...

Óska eftir tilnefningum fyrir framúrskarandi árangur í lífrænni ræktun
Fréttir 1. september 2026

Óska eftir tilnefningum fyrir framúrskarandi árangur í lífrænni ræktun

Atvinnuvegaráðuneytið óskar eftir tilnefningum til viðurkenningar fyrir framúrsk...

Gjaldtaka hafin á nýjum hringveg um Hornafjörð
Fréttir 1. september 2026

Gjaldtaka hafin á nýjum hringveg um Hornafjörð

Gjaldtaka á nýjum hringveg um Hornafjörð hófst í dag. Vegurinn var opnaður fyrir...

Auglýst eftir umsækjendum um stuðning til söfnunar ullar
Fréttir 1. september 2026

Auglýst eftir umsækjendum um stuðning til söfnunar ullar

Atvinnuvegaráðuneytið auglýsir eftir umsækjendum um stuðning til söfnunar ullar ...