Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 3 ára.
Vigdís Häsler og Garðar H. Guðjónsson.
Vigdís Häsler og Garðar H. Guðjónsson.
Á faglegum nótum 26. apríl 2023

Drögum úr eldhættu í landbúnaði

Höfundur: Vigdís Häsler, framkvæmdastjóri Bændasamtaka Íslands og Garðar H. Guðjónsson, framkvæmdastjóri Eldvarnabandalagsins.

Á hverju ári verða því miður alvarlegir eldsvoðar í landbúnaði. Mikilvægt er að gera sér grein fyrir helstu áhættuþáttum vegna elds á hverju býli og gera ráðstafanir til að draga úr eldhættu. Til þess eru ýmsar leiðir.

Rafmagnsbilanir, röng notkun eða uppsetning rafbúnaðar leiðir oft til eldhættu og eru ein algengasta orsök eldsvoða í landbúnaði.

Rafbúnaður, raflagnir og tæki í landbúnaðarbyggingum eru gjarnan undir miklu álagi. Raki í lofti, ryk, titringur og slit hefur áhrif á endingartíma og öryggi tækja.

Allur rafbúnaður skal vera viðurkenndur og frágangur þarf að taka mið af aðstæðum á hverjum stað. Alltaf skal leita aðstoðar fagfólks við uppsetningu á rafmagni eða við breytingar á rafmagni í útihúsum.

Gott er að láta fagmann yfirfara rafmagnstöflur og rafbúnað með reglubundnum hætti. Vel hefur gefist að nota hitamyndavél til þess að meta hvort óeðlilegur hiti myndast út frá lélegum rafmagnslögnum eða tækjabúnaði.

Mjög mikilvægt er að frágangur rafmagnsbúnaðar sé óaðfinnanlegur og búnaður allur ryk- og rakaþéttur. Rafmagnstöflur eiga að vera í stál- eða plastskápum og staðsettar á vegg úr óbrennanlegum efnum. Góð jarðtenging og bilunarstraumsrofi (lekaliði) geta skipt sköpum. Fáið ráðgjöf fagmanns um hvaða lekaliði hentar aðstæðum.


Eldur í vinnuvélum

Nokkur dæmi eru hér á landi um að eldur komi upp í dráttarvélum þegar þær standa inni við og eru ekki í gangi. Tjónið sem af því hlýst er oft mikið þegar bæði vélar og byggingar skemmast. Svokallaður höfuðrofi minnkar líkur á sjálfsíkveikju í vélknúnum tækjum. Sláið honum út þegar tækið er ekki í notkun. Þannig er straumrás frá rafgeymi rofin. Gólf í vélageymslum eiga að vera þétt og með óbrennanlegu yfirborði. Veggir og þök skulu vera úr tregbrennanlegu efni og tryggja þarf góða brunahólfun. Gætið að því að hafa ekki eldsmat nærri vinnuvélum í geymslu.

Gaskúta þarf að meðhöndla með varúð og setja þarf merki með gulum þríhyrningi á útihurð sem gefur til kynna að gaskútar séu innan dyra.

Slíkar merkingar eru ákaflega mikilvægar fyrir slökkviliðsmenn sem koma á vettvang eldsvoða. Einnig er áríðandi að upplýsa slökkvilið strax ef áburður er geymdur innandyra vegna sprengihættu sem getur stafað af ákveðnum tegundum áburðar við ofhitnun.

Aðgát við logavinnu

Við logavinnu eða vinnu sem veldur neistaflugi er nauðsynlegt að tryggja sem öruggast umhverfi. Fjarlægið brennanleg og eldfim efni, breiðið yfir þau eða bleytið. Viðeigandi slökkvibúnaður á alltaf að vera innan seilingar þegar unnin er logavinna. Ágætar leiðbeiningar um varúðarráðstafanir vegna logavinnu er að finna á vef Eldvarnabandalagsins, eldvarnabandalagid.is

Reynslan sýnir ótvírætt að sé maður meðvitaður um eldhættu á býlinu og geri viðeigandi ráðstafanir má draga verulega úr hættu á að eldur komi upp með tilheyrandi tjóni á eignum og rekstri.

Mótið 2026 fer vel af stað!
Fréttir 9. júlí 2026

Mótið 2026 fer vel af stað!

Margt var í brekkunni á fyrsta degi Landsmóts hestamanna og sólin skein á Hólum ...

Villa á sér heimildir sem eftirlitsmenn MAST
Fréttir 3. júlí 2026

Villa á sér heimildir sem eftirlitsmenn MAST

Matvælastofnun vekur athygli á að aðili villti á sér heimildir sem eftirlitsmaðu...

Styrkir til aðlögunar á lífrænum framleiðsluháttum
Fréttir 2. júlí 2026

Styrkir til aðlögunar á lífrænum framleiðsluháttum

Atvinnuvegaráðuneytið auglýsir til umsóknar styrki til lífrænnar aðlögunar í lan...

Leggja áherslu á veitingastarfsemi og afþreyingu við hleðslustöðvar
Fréttir 1. júlí 2026

Leggja áherslu á veitingastarfsemi og afþreyingu við hleðslustöðvar

Orkusalar leggja sífellt meiri metnað við að gera „hleðslustopp“ rafbílaeigenda ...

Velja íslenskt, lífrænt heilhveiti í baksturinn
Fréttir 30. júní 2026

Velja íslenskt, lífrænt heilhveiti í baksturinn

Fleiri bakarar landsins velja lífræna heilhveitið frá Vallanesi í bakaríin sín. ...

67,5 milljónum úthlutað
Fréttir 29. júní 2026

67,5 milljónum úthlutað

Alls hlutu 25 verkefni styrki úr Þróunarfé búgreina upp á 67,5 milljónir króna. ...

Fuglum og fiðrildum fækkar
Fréttir 29. júní 2026

Fuglum og fiðrildum fækkar

Stofnar fugla og fiðrilda hafa farið hnignandi frá árinu 2000. Þetta kemur fram ...

Efla samstarf um fæðuöryggi
Fréttir 29. júní 2026

Efla samstarf um fæðuöryggi

Norðurlöndin hafa ákveðið að styrkja sameiginlegt fæðuöryggi á tímum aukinnar óv...