Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 9 ára.
Dráttarvél frá Ástralíu
Á faglegum nótum 16. nóvember 2016

Dráttarvél frá Ástralíu

Höfundur: Vilmundur Hansen

Ástralía er stór heimsálfa og landbúnaður þar hefur verið mikill allt frá landnámi hvíta mannsins.
Á gullöld smárra dráttarvélaframleiðenda voru þar framleiddar ýmsar gerðir traktora sem flestar heyra sögunni til.

Howard

Uppruni Howard dráttarvéla liggur í jarðtætara. Clifford Howard hannaði og hóf framleiðslu á jarðtæturum árið 1920. Græjan þótti bera af öðrum jarðtæturum hvað verð og gæði varðaði og tætararnir seldust eins og heita lummur víða um heim. Í framhaldinu bætti hann um betur og hóf framleiðslu á þriggja og fjögurra hjóla dráttarvélum sem knúðu jarðtætarana. Árið 1930 setti Howard á markað dráttarvél sem fékk heitið DH22, fjögurra strokka og 22 hestöfl. Sala hennar gekk í Ástralíu, Evrópu og Norður-Ameríku og reyndar svo vel að árið 1938 byggði Howard verksmiðju á Bretlandseyjum. Nokkrum árum síðar hóf fyrirtækið framleiðslu á litlum garðtraktorum fyrir Bandaríkjamarkað.

Árið 1985 yfirtók danska Thrige Agro Group fyrirtækið en við upphaf þessarar aldar varð það hluti Kongskilde Industries A/S í Danmörk.

Caldwell Vale

Árið 1907 sóttu áströlsku bræðurnir Felix og Norman Caldwell um einkaleyfi á framleiðslu á fjögurra hjóla dráttarvél sem var með stýringu á öllum hjólum. Eins og nærri má geta fékk traktorinn nafnið Caldwell.

Þremur árum síðar hófu þeir framleiðslu á dráttarvögnum fyrir járnbrautalestir og vörubílum. Árið 1916 lenti fyrirtækið í fjárhagserfiðleikum og var yfirtekið af öðrum vélaframleiðanda sem hét Purcell. Framleiðslunni var þrátt fyrir það hætt skömmu síðar.

Caldwell traktorarnir voru þokkalega kraftmiklir á þeirra tíma mælikvarða, 40 til 80 hestöfl. Þeir voru fjögurra strokka, þrír gírar áfram og einn afturábak. Heildarfjöldi sem fór í framleiðslu var innan við eitt hundrað.

Sunshine

Nafnið Sunshine, eða sólskin, er líklega allra bjartasta nafn sem nokkur dráttarvél hefur hlotnast. Hönnuður dráttarvélarinnar hét Hugh Victor McKay og hafði gríðarleg áhrif á landbúnaðarframleiðslu í Ástralíu. McKay var á táningsaldri þegar hann hannaði sína fyrstu þreskivél. Á árunum 1915 til 1920 setti hann svo á marka fyrstu Sunshine dráttarvélarnar módel A og O. Ekki er vitað hversu margar slíkar voru framleiddar en framleiðslu þeirra var hætt 1926 og lést McKay skömmu síðar.

Eftir dauða Mckay hóf fyrirtækið sem hann stofnaði samstarf við kanadíska framleiðandann Massey Harris. Árið 1930 kom á markað traktor sem kallaðist Sunshine Massey Harris módel 25, 26, og 41HP. Mikill fjöldi slíkra dráttarvéla seldist á sínum tíma í Ástralíu en framleiðslu þeirra var hætt árið 1955 þegar Massey Ferguson tók yfir fyrirtækið sem framleiddi þá.

KL Bulldog

Dráttarvélaheildsalarnir Kelly og Levis voru með umboð fyrir þýsku Lanz Bulldog dráttarvélar og fluttu þær inn til Ástralíu allt þar til seinni heimsstyrjöldin skall á. Eftir lok styrjaldarinnar hófu heildsalarnir framleiðslu á eigin útgáfu af bolabítnum sem fékk heitið KL Bulldog og byggði að stærstum hluta á Lanzinum. Verksmiðja var reist og markið sett hátt en góðu áformin fóru út um þúfur. Innan við þúsund KL Bulldog traktorar litu dagsins ljós og framleiðslu þeirra hætt árið 1945.

Big Lizzie

Sjaldan hefur nokkur dráttarvél borið nafnið Big, eða stór, eins tignarlega og Big Lizzie enda vélin feikilega stór og fyrirferðarmikil. Draumur framleiðandans var að flytja ull langar vegalengdir um Ástralíu. Í fyrstu var hugmyndin að gera það með járnbrautarlest en fljótlega kom í ljós að sauðfjárbú voru dreifð og of dýrt að leggja járnbrautarteina til þeirra.

Árið 1915 var fyrsta og eina útgáfan af Big Lizzie smíðuð. Big Lizzie var eins konar eimvagns­traktor með mikla dráttargetu og ætlað að keyra á milli sauðfjárbúa og sækja ull eins og um járnbrautalest væri að ræða en óháða teinunum. Ferlíkið vó 45 tonn og komst ekki langt vegna þess að það komst ekki yfir næsta stórfljót.

Reglulegar kvikmyndasýningar
Fréttir 17. apríl 2026

Reglulegar kvikmyndasýningar

Laugardaginn 18. apríl verður myndin Duggholufólkið sýnd á vegum Bíóteksins á Þi...

Fosfór úr landeldisseyru gerður nýtanlegur til áburðar
Fréttir 17. apríl 2026

Fosfór úr landeldisseyru gerður nýtanlegur til áburðar

Hjá Matís er nú unnið að verkefni sem hefur það að markmiði að vinna fosfór úr f...

Beðið útgáfu reglugerðar um eyrnamerki í sauðfé
Fréttir 16. apríl 2026

Beðið útgáfu reglugerðar um eyrnamerki í sauðfé

Á deildarfundi sauðfjárbænda hjá Bændasamtökum Íslands (BÍ) á Búnaðarþingi í mar...

Tæp fjörutíu prósent telja áframhaldandi búskap ekki tryggðan
Fréttir 16. apríl 2026

Tæp fjörutíu prósent telja áframhaldandi búskap ekki tryggðan

Niðurstöður könnunar sýna að skiptar skoðanir eru meðal bænda um það hvort áfram...

Nýsjálenskt lambakjöt á Íslandi
Fréttir 16. apríl 2026

Nýsjálenskt lambakjöt á Íslandi

Heildsalan Danól er handhafi WTO intnflutningskvóta á lambakjöti og hefur flutt ...

Nauðsynlegt að samningsmarkmið liggi skýrt fyrir
Fréttir 16. apríl 2026

Nauðsynlegt að samningsmarkmið liggi skýrt fyrir

Bændasamtök Íslands (BÍ) segja í umsögn, um tillögu til þingsályktunar um þjóðar...

Kynbótasýningar 2026 og val kynbótahrossa á Landsmót
Fréttir 15. apríl 2026

Kynbótasýningar 2026 og val kynbótahrossa á Landsmót

Nú er búið að stilla upp áætlun fyrir kynbótasýningar árið 2026 og er hún komin ...

Djúpborunarverkefni fékk hæsta styrkinn
Fréttir 15. apríl 2026

Djúpborunarverkefni fékk hæsta styrkinn

Áfram heldur Loftslags- og orkusjóður að styðja við nýsköpun og tækiþróun í nýti...